เนเธอร์แลนด์เสนอร่างงบประมาณปี 2570 เน้นลงทุนรับมือเศรษฐกิจชะลอตัว

รัฐบาลเนเธอร์แลนด์เสนอร่างงบประมาณแผ่นดินปี 2570 (Rijksbegroting 2027) พร้อมบันทึกประกอบงบประมาณ (Miljoenennota 2027) ต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2569 ซึ่งเป็นวันแถลงนโยบายประจำปีหรือ Prinsjesdag โดยรัฐบาลกำหนดแนวทางหลักไว้สามด้าน ได้แก่ การลงทุน การปฏิรูป และความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อเพิ่มศักยภาพการเติบโตของเศรษฐกิจและรองรับภาระรายจ่ายภาครัฐในระยะยาว

เอกสารที่รัฐบาลเสนอมีบทบาทแตกต่างกัน โดย Rijksbegroting 2027 ประกอบด้วยร่างงบประมาณของกระทรวงและหน่วยงานต่าง ๆ ซึ่งระบุเป้าหมายและวงเงินสำหรับการดำเนินงาน ส่วน Miljoenennota 2027 อธิบายภาพรวมเศรษฐกิจ ฐานะการคลัง และเหตุผลในการจัดสรรงบประมาณ นอกจากนี้ รัฐบาลยังเสนอชุดร่างกฎหมายภาษี Belastingplan 2027 เพื่อรองรับมาตรการด้านรายได้และภาษีที่ต้องแก้ไขกฎหมาย การเผยแพร่เอกสารในวัน Prinsjesdag จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการพิจารณาในรัฐสภา ก่อนที่ข้อเสนอจะได้รับอนุมัติและมีผลตามกฎหมาย

ประมาณการที่ใช้ประกอบ Miljoenennota 2027 ระบุว่าเศรษฐกิจเนเธอร์แลนด์จะขยายตัวร้อยละ 1.4 ในปี 2569 และชะลอลงเหลือร้อยละ 1.2 ในปี 2570 ขณะที่เงินเฟ้อคาดว่าจะอยู่ที่ร้อยละ 3.3 และ 2.7 ตามลำดับ ส่วนอัตราว่างงานคาดว่าจะเพิ่มจากร้อยละ 3.9 เป็นร้อยละ 4.0 แม้การว่างงานยังอยู่ในระดับต่ำ แต่บางอาชีพยังขาดแคลนแรงงาน รัฐบาลเห็นว่าการลงทุนภาคเอกชนและการเพิ่มผลิตภาพยังถูกจำกัดด้วยปัญหาโครงข่ายไฟฟ้า ภาระกฎระเบียบ และขั้นตอนอนุญาตโครงการ จึงต้องแก้ไขอุปสรรคเหล่านี้ควบคู่กับการจัดสรรเงินลงทุน

สำหรับปี 2570 รัฐบาลคาดว่าจะมีรายรับจากภาษีและเงินสมทบประกันสังคม 481.2 พันล้านยูโร และรายจ่าย 516.8 พันล้านยูโร ส่วนการขาดดุลภาครัฐตามเกณฑ์ที่ใช้รายงานต่อสหภาพยุโรปคาดว่าจะอยู่ที่ร้อยละ 2.9 ของ GDP และหนี้สาธารณะที่ร้อยละ 46.9 ของ GDP รายจ่ายด้านสวัสดิการสังคมและสาธารณสุขยังมีสัดส่วนสูงที่สุด โดยตั้งไว้ 132.4 พันล้านยูโร และ 125.6 พันล้านยูโรตามลำดับ รวมกันประมาณครึ่งหนึ่งของรายจ่ายทั้งหมด รัฐบาลระบุว่าการสูงวัยของประชากรจะทำให้ค่าใช้จ่ายในสองด้านนี้เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง หากไม่เพิ่มผลิตภาพและปรับโครงสร้างรายจ่าย งบประมาณสำหรับการลงทุนที่ช่วยสร้างการเติบโตในอนาคตอาจถูกจำกัดมากขึ้น

มาตรการด้านเศรษฐกิจจึงให้ความสำคัญกับการระดมเงินทุนและการสร้างเงื่อนไขให้ธุรกิจลงทุน รัฐบาลเตรียมจัดสรรวงเงินระยะยาวจำนวน 3.3 พันล้านยูโรสำหรับจัดตั้งสถาบันการลงทุนแห่งชาติ เพื่อสนับสนุนธุรกิจนวัตกรรมและธุรกิจที่ต้องการขยายกิจการ พร้อมจัดสรร 375 ล้านยูโรสำหรับโครงการรอบใหม่ของกองทุน National Growth Fund และ 120 ล้านยูโรสำหรับการเข้าร่วมโครงการความร่วมมือด้าน AI ของสหภาพยุโรป นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน พลังงานสะอาด และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อสร้างเงื่อนไขให้ภาคธุรกิจลงทุนได้ต่อเนื่อง

ด้านค่าครองชีพ รัฐบาลเสนอชุดมาตรการวงเงิน 1.5 พันล้านยูโรเพื่อช่วยพยุงกำลังซื้อของผู้มีรายได้น้อยและปานกลาง รวมถึงเสนอขยายเวลาลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเบนซินและดีเซลอีกหนึ่งปี อย่างไรก็ตาม ประมาณการที่ใช้ประกอบ Miljoenennota 2027 ระบุว่า กำลังซื้อของครัวเรือนโดยรวมในปี 2570 อาจลดลงเล็กน้อยร้อยละ 0.1 ส่วนด้านที่อยู่อาศัย รัฐบาลเสนอเพิ่มความสามารถในการลงทุนขององค์กรที่จัดหาที่อยู่อาศัยเพื่อสังคม เพื่อสนับสนุนการสร้างบ้านและปรับปรุงที่อยู่อาศัยที่มีอยู่

ในมิติการค้าระหว่างประเทศ บันทึกประกอบงบประมาณระบุว่าเนเธอร์แลนด์ต้องการลดอุปสรรคการทำธุรกิจภายในตลาดเดียวของสหภาพยุโรป เพิ่มช่องทางระดมทุนให้บริษัท และขยายความสัมพันธ์ทางการค้าและการลงทุนกับประเทศนอกยุโรป เพื่อกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาคู่ค้าบางราย รัฐบาลยังให้ความสำคัญกับความมั่นคงด้านพลังงาน วัตถุดิบสำคัญ และเทคโนโลยี ท่ามกลางความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์

บทวิเคราะห์และความเห็น สคต. 

การเสนอร่างงบประมาณในวัน Prinsjesdag เป็นจุดเริ่มต้นของการพิจารณาในรัฐสภา โดยบันทึก Miljoenennota อธิบายภาพรวมเศรษฐกิจ ฐานะการคลัง และเหตุผลในการกำหนดนโยบาย ส่วนงบประมาณของแต่ละกระทรวงเสนอเป็นร่างกฎหมายแยกกัน ดังนั้น วงเงินและมาตรการที่รัฐบาลประกาศจึงยังอาจเปลี่ยนแปลงระหว่างการพิจารณา

ในการอภิปรายแนวนโยบายเมื่อวันที่ 16 – 17 กันยายน 2569 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ตั้งคำถามเกี่ยวกับค่าครองชีพ ภาระภาษี สวัสดิการสังคม ที่อยู่อาศัย และการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน เนื่องจากรัฐบาลผสมของ D66, VVD และ CDA เป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อย การผลักดันร่างงบประมาณจึงต้องอาศัยการสนับสนุนจากพรรคอื่น 

ภายหลังการอภิปรายในรัฐสภา รัฐบาลได้เสนอปรับมาตรการเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 โดยขยับเกณฑ์รายได้ที่เริ่มเสียภาษีขั้นสูงสุดเพื่อพยุงกำลังซื้อ เสนอเปลี่ยนการจัดเก็บภาษีกำไรจากสินทรัพย์ทางการเงินในระบบ Box 3 ไปเป็นการเก็บเมื่อขายสินทรัพย์ และถอนมาตรการปรับสวัสดิการบางรายการออกจากร่างงบประมาณ 

ขั้นตอนต่อไป คือ การพิจารณาร่างกฎหมายงบประมาณของแต่ละกระทรวงและร่างกฎหมายภาษีในสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งสามารถแก้ไขรายละเอียดก่อนลงมติได้ เมื่อสภาผู้แทนราษฎรเห็นชอบแล้ว จะส่งร่างให้วุฒิสภาพิจารณา โดยวุฒิสภาสามารถลงมติเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบ แต่ไม่มีอำนาจแก้ไขข้อความในร่าง กระบวนการดังกล่าวมุ่งให้แล้วเสร็จและประกาศใช้ก่อนเริ่มปีงบประมาณวันที่ 1 มกราคม 2570 ส่วนมาตรการภาษีจะเริ่มใช้ตามวันที่กำหนดในกฎหมายแต่ละฉบับ

ระหว่างปีงบประมาณ รัฐบาลต้องรายงานความคืบหน้าการใช้จ่ายต่อรัฐสภา หากจำเป็นต้องปรับวงเงินงบประมาณ จะต้องเสนอร่างกฎหมายปรับงบประมาณให้ทั้งสองสภาพิจารณา เมื่อสิ้นปีงบประมาณแล้ว รัฐบาลจะจัดทำรายงานผลการดำเนินงานและการใช้จ่ายเพื่อให้รัฐสภาตรวจสอบต่อไป

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงเฮก

ตุลาคม  2569