กาบองเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันทางการค้าด้วยการปฏิรูปเอกสารขนส่งสินค้าสู่รูปแบบดิจิทัล

ประเทศกาบองกำลังดำเนินมาตรการเพิ่มเติมเพื่อยกระดับภาคโลจิสติกส์ให้มีความทันสมัยและเพิ่มประสิทธิภาพในการค้าระหว่างประเทศ โดยมุ่งเน้นไปที่การใช้เอกสารขนส่งสินค้าในรูปแบบดิจิทัล โดยกาบองได้
ลงนามในอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยเอกสารขนส่งสินค้าที่เปลี่ยนมือได้ (United Nations Convention on Negotiable Cargo Documents) หรือที่รู้จักกันในชื่อ "อนุสัญญาอักกรา" (Accra Convention) ณ กรุงอักกรา ประเทศกานา อนุสัญญาฉบับนี้กำหนดกฎเกณฑ์ร่วมสำหรับการออกและใช้งานเอกสารขนส่งสินค้า ทั้งในรูปแบบกระดาษและรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ โดยไม่จำกัดรูปแบบการขนส่ง

สาระสำคัญประการหนึ่งของอนุสัญญานี้คือการอนุญาตให้มีการโอนสิทธิ์ความเป็นเจ้าของสินค้าผ่านทางเอกสารที่แสดงสิทธิ์ในสินค้านั้นๆ ได้ โดยไม่จำเป็นต้องรอให้มีการส่งมอบสินค้าจริง กลไกดังกล่าวจะช่วยให้การซื้อขายสินค้าในระหว่างการขนส่งมีความสะดวกยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยสนับสนุนธุรกรรมทางการเงินเพื่อการค้าระหว่างประเทศ นอกจากนี้ เอกสารที่เปลี่ยนมือได้เพียงฉบับเดียวยังสามารถครอบคลุมขั้นตอนต่างๆ ของการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ (Multimodal Transport) ซึ่งช่วยลดความจำเป็นในการจัดเตรียมเอกสารจำนวนมาก สำหรับภาคธุรกิจในกาบอง ประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ได้รับประการหนึ่งคือการลดภาระด้านงานเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการค้า เนื่องจากปัญหาความล่าช้าในการส่งมอบเอกสาร ความเสี่ยงที่เอกสารจะสูญหายหรือถูกปลอมแปลง รวมถึงความยากลำบากในการทำให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องยอมรับเอกสารเหล่านั้น ล้วนเป็นปัจจัยที่ขัดขวางกระบวนการนำเข้าและส่งออก การมีกฎเกณฑ์ร่วมกันจะช่วยให้ธุรกรรมเหล่านี้มีความปลอดภัยมากขึ้น และทำให้การดำเนินงานด้านโลจิสติกส์มีความชัดเจนและคาดการณ์ได้แม่นยำยิ่งขึ้น

ข้อตกลงดังกล่าวถือเป็นการต่อยอดจากการปฏิรูปหลายประการที่กำลังดำเนินอยู่ในภาคโลจิสติกส์ของกาบอง โดยในเดือนมกราคม 2026 นาย Ulrich Manfoumbi Manfoumbi รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม พาณิชย์นาวี และโลจิสติกส์ ได้เป็นประธานการประชุมร่วมกับสภาผู้ส่งสินค้าแห่งกาบอง (Gabonese Shippers' Council - CGC) เพื่อหารือเกี่ยวกับการกำกับดูแลการขนส่งสินค้าและเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นในการติดตามกระแสการค้า ในระหว่างการประชุมดังกล่าว ทาง CGC ได้นำเสนอแนวทางการปฏิรูปเพื่อเปลี่ยนเอกสารด้านการบริหารจัดการทั้งหมดให้เป็นรูปแบบดิจิทัล นอกจากนี้ ยังมีการหารือเกี่ยวกับการปรับปรุงระบบติดตามการขนส่งสินค้าทางถนน โดยร่วมมือกับกรมการขนส่งทางบก ผ่านการพัฒนาระบบสารสนเทศแบบบูรณาการ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อติดตามการเคลื่อนย้ายสินค้าให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น และเพิ่มความโปร่งใสในการตรวจสอบกระแสการนำเข้าและส่งออกสินค้า

อีกหนึ่งโครงการริเริ่มที่เกิดขึ้นในเดือนกรกฎาคม 2026 คือความร่วมมือระหว่างกาบองกับกลุ่มบริษัท Abu Dhabi Ports Group ในการจัดตั้งระบบหน้าต่างเดียว (Single Window) สำหรับการค้าระหว่างประเทศ โดยคณะผู้แทนจากหลายกระทรวงได้เข้าพบรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเพื่อหารือในรายละเอียดทางเทคนิคอย่างต่อเนื่อง รวมถึงทบทวนแนวทางการดำเนินโครงการต่างๆ ภายใต้ความร่วมมือดังกล่าว ข้อเสนอเรื่องระบบหน้าต่างเดียว (Single Window) ซึ่งจะรวมขั้นตอนทางการค้าต่าง ๆ ไว้ในระบบเดียว เป็นหนึ่งในโครงการที่กำลังอยู่ระหว่างการพิจารณา ควบคู่ไปกับโครงการท่าเรือน้ำลึกมายุมบา (Mayumba)

การปฏิรูปเหล่านี้มุ่งเน้นไปที่ส่วนต่าง ๆ ของกระบวนการทางการค้าและโลจิสติกส์ โดยโครงการ CGC เน้นไปที่การจัดการเอกสารและการติดตามสินค้า ในขณะที่โครงการระบบหน้าต่างเดียวมีเป้าหมายเพื่อรวมขั้นตอนที่ดำเนินการโดยหน่วยงานรัฐบาลต่าง ๆ เข้าไว้ด้วยกัน ส่วนอนุสัญญาอักกรา (Accra Convention) นั้นเข้ามาเสริมด้วยการสร้างกรอบกฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งช่วยให้เกิดการยอมรับและการโอนย้ายเอกสารที่แสดงสิทธิ์ในสินค้าในระหว่างการขนส่ง อย่างไรก็ตาม การนำการปฏิรูปเหล่านี้ไปปฏิบัติจริงยังต้องอาศัยขั้นตอนเพิ่มเติมอีกหลายประการ โดยประเทศกาบองจำเป็นต้องให้สัตยาบันในอนุสัญญาดังกล่าว นำบทบัญญัติของอนุสัญญามาบรรจุไว้ในกฎหมายภายในประเทศ ปรับปรุงขั้นตอนทางการค้า รวมถึงสร้างความมั่นใจว่าภาคธุรกิจและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่น ๆ จะยอมรับการใช้งานเอกสารอิเล็กทรอนิกส์

นอกจากนี้ ยังมีความท้าทายอื่น ๆ เช่น การเชื่อมต่อแพลตฟอร์มระบบหน้าต่างเดียวที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเข้ากับระบบที่มีอยู่เดิม การคุ้มครองข้อมูล และการตรวจสอบให้แน่ใจว่าภาคธุรกิจมีความพร้อมในการปรับใช้เครื่องมือใหม่เหล่านี้ ความคืบหน้าในด้านต่าง ๆ ดังกล่าวถือเป็นสิ่งสำคัญที่จะนำไปสู่การปรับปรุงการดำเนินงานด้านการค้าและโลจิสติกส์ของกาบองตามที่คาดหวังไว้

ข้อมูลเพิ่มเติมและความเห็นของสำนักงานฯ ประเทศกาบอง (Gabon) กำลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในโครงการ Gabon Digital Project เพื่อปฏิรูปประเทศไปสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ รัฐบาลกาบองภายใต้การนำของประธานาธิบดี บริส โคลแตร์ โอลิกี อึงเกมา (Brice Clotaire Oligui Nguema) ได้ประกาศจัดสรรงบประมาณในปี 2569 สูงถึง 8.2 หมื่นล้านฟรังก์เซเอฟอา (CFA) หรือประมาณ 133 ล้านดอลลาร์สหรัฐ 
ซึ่งเพิ่มขึ้นกว่า 156% จากปีก่อนหน้า เพื่อขับเคลื่อนเทคโนโลยีให้เป็นเสาหลักในการกระจายความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ ลดการพึ่งพาน้ำมัน และสร้างอธิปไตยทางดิจิทัล (Digital Sovereignty) ของชาติ 

เครดิตภาพและที่มาข่าว https://www.ecofinagency.com/

ประมวลโดย สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงอาบูจา

พฤศจิกายน 2569