รัฐบาลจีนประกาศแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 (พ.ศ. 2569–2573) เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาประเทศในอีกห้าปีข้างหน้า โดยเน้น “การยกระดับคุณภาพการเติบโตทางเศรษฐกิจ”ผ่าน 3 เสาหลัก ได้แก่ ความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจ (Economic Resilience) พลังขับเคลื่อนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (Innovation & Technology) และการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainability)

ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ย้ำว่า “พลังงานคุณภาพใหม่” จะเป็นหัวใจของการพัฒนาอุตสาหกรรมยุคถัดไป โดยมุ่งสร้างความแข็งแกร่งทางเทคโนโลยี ควบคู่กับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจดั้งเดิมให้ทันสมัย และใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างรากฐาน “เศรษฐกิจจีนยุคใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม”

“Go West Policy” ยุทธศาสตร์พัฒนาภาคตะวันตก ยกระดับเศรษฐกิจเมืองคู่เฉิงตู–ฉงชิ่ง

หนึ่งในหัวใจสำคัญของแผนฯ ฉบับที่ 15 คือ การสานต่อยุทธศาสตร์พัฒนาภาคตะวันตก (Go West Policy) เพื่อลดความเหลื่อมล้ำระหว่างภาคตะวันออกและภาคตะวันตกของจีน โดยมุ่งผลักดัน “วงแหวนเศรษฐกิจเมืองคู่เฉิงตู–ฉงชิ่ง” (Chengdu–Chongqing Economic Circle) ให้เป็นฐานเศรษฐกิจใหม่ของประเทศ

พื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ระหว่าง Belt and Road Initiative (BRI) และ แนวเศรษฐกิจลุ่มแม่น้ำแยงซี (Yangtze River Economic Belt) พร้อมเป็นต้นทางของโครงการ ทางเดินบก–ทะเลสายใหม่ (New Western Land-Sea Corridor) ซึ่งเป็นเส้นทางโลจิสติกส์เชื่อมจีนตะวันตกกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ปี 2566 เฉิงตูมีประชากร 21.4 ล้านคน และฉงชิ่ง 31.9 ล้านคน รวมผลผลิตมวลรวม (GDP) กว่า 5.2 ล้านล้านหยวน ถือเป็น “ขั้วเศรษฐกิจใหม่” ที่มีศักยภาพสูงด้านอุตสาหกรรม เทคโนโลยี และตลาดผู้บริโภค

เป้าหมายยุทธศาสตร์สู่มหานครนานาชาติคุณภาพสูง

ภายในปี 2578 (ค.ศ. 2035) จีนตั้งเป้าให้ เฉิงตู–ฉงชิ่ง ก้าวสู่ระดับ “มหานครนานาชาติสมัยใหม่” โดยมีแนวทางพัฒนาเด่นดังนี้

• เฉิงตู (Chengdu) เน้นการสร้าง “เมืองสวนต้นแบบ” ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เสริมบทบาทศูนย์กลางนวัตกรรม วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมระดับโลก

• ฉงชิ่ง (Chongqing) มุ่งพัฒนาเป็น “มหานครการผลิตขั้นสูง” และศูนย์กลางการเงิน–โลจิสติกส์ทางน้ำของจีนตะวันตก พร้อมยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนและสิ่งแวดล้อมเมือง

การบูรณาการยุทธศาสตร์ระดับชาติ 4 มิติ

แผนฉบับนี้บูรณาการยุทธศาสตร์หลักของประเทศ 4 ด้าน เพื่อผลักดันการเติบโตแบบ “เกื้อหนุนกัน” ได้แก่

1. ยุทธศาสตร์การพัฒนาประสานกันระหว่างภูมิภาค

2. ยุทธศาสตร์การพัฒนาในพื้นที่สำคัญ

3. ยุทธศาสตร์เขตหน้าที่หลักของประเทศ (Functional Zoning)

4. ยุทธศาสตร์การสร้างเมืองรูปแบบใหม่ (New-type Urbanization)

โดยทั้งหมดมุ่งให้เกิดระบบเศรษฐกิจภูมิภาคที่มีคุณภาพสูง ใช้ประโยชน์จากศูนย์เติบโตทางเศรษฐกิจในแต่ละพื้นที่ เช่น เขตเศรษฐกิจปักกิ่ง–เทียนจิน–เหอเป่ย เขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี และเขตอ่าวกวางตุ้ง–ฮ่องกง–มาเก๊า

ข้อคิดเห็น / ข้อเสนอแนะ สคต. ณ นครเฉิงตู

1. จับตาโอกาสใหม่ในเขตเศรษฐกิจเฉิงตู–ฉงชิ่ง พื้นที่นี้จะกลายเป็น “ศูนย์กลางอุตสาหกรรมและนวัตกรรมของจีนตะวันตก” ผู้ประกอบการไทยควรพิจารณาลงทุนในห่วงโซ่การผลิตขั้นกลาง–ปลาย เช่น ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ผลิตภัณฑ์ยาง–พลาสติกขั้นแปรรูป อาหารเพื่อสุขภาพ และผลิตภัณฑ์เกษตรมูลค่าสูง เน้นจับคู่กับนิคมอุตสาหกรรมสมัยใหม่ในเฉิงตู–ฉงชิ่ง ซึ่งรัฐบาลท้องถิ่นให้สิทธิพิเศษด้านภาษีและโลจิสติกส์

2. ใช้ประโยชน์จาก New Western Land-Sea Corridor เส้นทางนี้เชื่อมจีนตะวันตกกับอาเซียนโดยตรงผ่านรถไฟ–ท่าเรือ ซึ่งผู้ประกอบการไทยสามารถใช้เส้นทางนี้ลดต้นทุนการขนส่ง สำหรับสินค้าการเกษตร อาหาร และวัตถุดิบอุตสาหกรรม รวมถึงการพิจารณาร่วมลงทุนในศูนย์กระจายสินค้าไทย (Thai Distribution Hub) ในเฉิงตูหรือฉงชิ่ง เพื่อกระจายสินค้าสู่ตลาดจีนตอนใน

3. โอกาสด้านบริการและ Soft Power เมืองคู่เฉิงตู–ฉงชิ่งกำลังผลักดันอุตสาหกรรมวัฒนธรรม การท่องเที่ยว และบริการสมัยใหม่ ธุรกิจไทยสามารถใช้ Thai Select / Thai Wellness / Thai Creative Cuisine เป็นจุดขายเจาะตลาดคนรุ่นใหม่ ในขณะที่สินค้า “Lifestyle & Wellness” และ “ESG Supply Chain” กำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นตามแนวนโยบายคุณภาพชีวิตสูง

4. พัฒนาเครือข่ายพันธมิตรท้องถิ่น การขยายธุรกิจในจีนตะวันตกควรดำเนินการผ่าน พันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Partner) เช่น สมาคมการค้า มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี หรือบริษัทโลจิสติกส์ท้องถิ่น เพื่อเข้าถึงข้อมูล นโยบาย และสิทธิประโยชน์ในระดับมณฑลได้รวดเร็วขึ้น

กล่าวโดยสรุป แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 15 ของจีน เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่มุ่งสู่ “ความทันสมัยแบบจีน” โดยเฉพาะในภาคตะวันตก ซึ่งเมืองคู่ เฉิงตู–ฉงชิ่ง จะเป็นหัวหอกของการเติบโตในยุคใหม่ ผู้ประกอบการไทยที่สามารถเชื่อมโยงห่วงโซ่การผลิต เทคโนโลยี และวัฒนธรรมเข้ากับพื้นที่นี้ จะมีโอกาสขยายตลาดในจีนอย่างยั่งยืน และก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจภูมิภาคในทศวรรษหน้า

----------------------------------------------------

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครเฉิงตู

พฤศจิกายน 2568

แหล่งข้อมูล : https://www.sc.gov.cn/10462/zcjjd/2021/10/21/3b9d71728e4e47b2a937ddca8f523dba.shtml

https://m.thepaper.cn/baijiahao_26814273

เฉิงตู-จีนเดินหน้าวางรากแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติฉบับที่ 15 .pdf