ด่านโหย่วอี้กวนก้าวสู่ระบบอัจฉิริยะด้วย AI+

ช่วงเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ 2569 มูลค่าการนำเข้าผลไม้เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงอยู่ที่ 650 ล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 122.2 และมีจำนวนรถบรรทุกที่เข้า-ออกผ่านด่านโหยวอี้กวนอยู่ที่ 96,700 คัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 36.78 เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีที่ผ่านมา ผลไม้ที่นำเข้าส่วนใหญ่มาจากประเทศกลุ่มอาเซียน โดยเฉพาะเวียดนามและไทย ซึ่งส่งเสริมให้มีการเลือกรับประทานผลไม้นำเข้าจากผู้บริโภคจีนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ผลไม้นำเข้าดังกล่าวส่วนใหญ่นำเข้าผ่านด่านโหย่วอี้กวน ซึ่งด่านตั้งอยู่ในอำเภอระดับเมืองผิงเสียง เขตปกครองฯ กว่างซีจ้วง ในฐานะเป็นหนึ่งในด่านนำเข้า-ส่งออกผลไม้ทางบกใหญ่ที่สุดของจีน ด่านโหยวอี้กวนมีการนำเข้าผลไม้จากประเทศกลุ่มอาเซียนทุกวัน โดยมีรถบรรทุกห้องเย็นข้ามชายแดนจีน-เวียดนาม เป็นจำนวนมากและมีการผ่านด่านอย่างเรียบร้อยภายใต้ระบบตรวจสอบคนขับและรถบรรทุกเข้าออกชายแดนที่ด่านโหยวอี้กวน ระบบนี้ได้รับการยกระดับเสร็จสมบูรณ์ในเดือนมกราคม 2569 โดยได้บูรณาการเทคโนโลยีและระบบต่างๆ อาทิ ปัญญาประดิษฐ์ การจดจำทางชีวภาพ และการแลกเปลี่ยนข้อมูล ส่งผลให้ระยะเวลาในการตรวจสอบรถบรรทุกแต่ละคันที่ผ่านแดนลดลงประมาณร้อยละ 75 เมื่อเทียบกับปี 2568 นอกจากนี้ สถานีตรวจคนเข้าเมืองของด่านโหยวอี้กวน        ยังได้รวบรวมข้อมูลคนขับรถชาวเวียดนามรวมถึงรถบรรทุกของคนขับในการขึ้นทะเบียนเข้าสู่ระบบดังกล่าว ทำให้รถบรรทุกและคนขับสามารถผ่านด่านได้อย่างรวดเร็ว โดยดำเนินการเพียง 3 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การขึ้นทะเบียนล่วงหน้า (2) การเก็บข้อมูลด้วยระบบเอง และ (3) การตรวจสอบที่รวดเร็ว กรณีตัวอย่างเช่น เวลาประมาณ 8.00 น. ของวันที่ 27 มีนาคม 2569 รถบรรทุกห้องเย็นที่บรรทุกแก้วมังกรที่ขนส่งมาจากเวียดนามขับเข้าสู่ช่องทางไม้กั้นอัจฉริยะ คนขับรถเปิดหน้าต่างลง ในเวลาไม่ถึง 30 วินาที ไม้กั้นจะยกขึ้นโดยอัตโนมัติ ระบบที่เชื่อมโยงในรถแจ้งเตือนว่า “การตรวจสอบเสร็จสิ้น สามารถผ่านได้” ซึ่งระบบนี้ส่งเสริมให้รถบรรทุกสามารถผ่านด่านได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว  

ช่วงที่ผ่านมาด่านโหย่วอี้กวนเร่งก่อสร้างโครงการด่านทางบกข้ามพรมแดนแบบอัจฉริยะ (Smart Port) โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์พลัส (AI+) ในการยกระดับและเพิ่มศักยภาพการพัฒนาด่าน แพลตฟอร์มการตรวจสอบของศุลกากรได้นำระบบอัจฉริยะหลายระบบเข้ามาประยุกต์ใช้งาน อาทิ ฟังก์ชันการรู้จำด้วย AI+OCR (Optical Character Recognition) ของศูนย์บริการเอกสารอัจฉริยะบนแพลตฟอร์มสั่งการ และการจัดสรรรถบรรทุกที่ด่านอัจฉริยะ การประยุกต์ใช้และเผยแพร่ฟังก์ชันการจัดทำเอกสารอัจฉริยะ และการตรวจสอบภายใน ช่วยให้ระยะเวลาการจัดทำเอกสารของบริษัทลดลงโดยใช้เวลาไม่เกิน 30 นาที ลดความซับซ้อนของกระบวนการตรวจสอบเอกสารด้วยบุคคล ลดระยะเวลาในการตรวจสอบเอกสารจาก 10 นาทีเหลือภายใน 2 นาที และเพิ่มประสิทธิภาพการจัดทำเอกสารโดยรวม เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 ปัจจุบันด่านอัจฉริยะโหย่วอี้กวนใช้สำหรับขนส่งสินค้าจากจีนไปยังเวียดนาม ส่วนด่านอัจฉริยะฝั่งเวียดนามอยู่ระหว่างการก่อสร้าง

นอกจากนี้ ด่านโหย่วอี้กวนมีการดำเนินการโครงการนำร่องด้านโลจิสติกส์ข้ามพรมแดน "ระบบใบเดียว" (Single Document System) ทำให้บริษัทขนส่งเพียงแค่ยื่นเอกสารครั้งเดียวก็สามารถติดตามการขนส่งทั้งหมดจากเวียดนามไปจีนผ่านทางระบบทางออนไลน์ได้ตลอด ทำให้ลดต้นทุนการขนส่งข้ามแดนอย่างเห็นได้ชัด นอกจากนี้เมืองผิงเสียงยังผลักดันให้มาตรฐานการบริการ          โลจิสติกส์ข้ามแดนจีน-เวียดนาม ขยายการประยุกต์ใช้ใน 4 จังหวัดทางตอนเหนือของเวียดนาม ทำให้ประสิทธิภาพการส่งมอบสินค้าข้ามแดนเพิ่มขึ้นอย่างมาก

ในขณะเดียวกัน ระบบการตรวจสอบการผ่านด่าน และระบบใบเดียวของด่านโหย่วอี้กวน          มีการเชื่อมโยงต่อศูนย์การซื้อขายผลไม้จีน (ฉงจั่ว) - อาเซียน ด้วยมาตรการการตรวจปล่อยแบบมีเงื่อนไข คือ สามารถให้รถขนส่งไปจอดรอผลตรวจในพื้นที่ที่ได้รับอนุญาตนอกด่าน เพื่อลดความหนานแน่นบริเวณด่าน โดยอนุญาตให้ไปจอดรอผลตรวจที่ศูนย์แห่งนี้ (ระยะทางห่างจากด่านประมาณ 5 กิโลเมตร) โดยมีพื้นที่รองรับการจอดรถบรรทุกได้ จำนวน 600 คัน และมีจุดชาร์จไฟ จำนวน 280 จุด และปัจจุบันอยู่ระหว่างการเพิ่มจุดชาร์จไฟอีก 100 - 200 จุด ทั้งนี้ รถขนส่งจากด่านที่โดนสุ่มตรวจสามารถขับเข้าศูนย์แห่งนี้โดยผ่านระบบไม้กั้นอัจฉริยะ และสามารถขับออกได้ทันทีเมื่อทราบผลตรวจไม่พบปัญหา 

นอกจากนี้ ศูนย์การค้าผลไม้ฯ อยู่ระหว่างการก่อสร้างห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์สารตกค้าง และโลหะหนักในผลไม้แห่งใหม่เพิ่มเติมอีก 1 แห่ง จากเดิมที่มีแล้ว 1 แห่ง ที่บริเวณด่านโหย่วอี้กวน เพื่อรองรับการตรวจวิเคราะห์โลหะหนักและสาร BY2 ในทุเรียน ทั้งนี้ หากห้องปฏิบัติการแห่งใหม่แล้วเสร็จ จะสามารถรับตัวอย่างผลไม้ได้เพิ่มอีก 400 ตัวอย่างต่อวัน จากเดิมที่รับตัวอย่างได้ 300 ตัวอย่างต่อวัน ทำให้ศุลกากรผิงเสียงมีห้องปฏิบัติการรวม 2 แห่ง สามารถรับตัวอย่างผลไม้เพื่อนำมาตรวจวิเคราะห์ได้กว่า 700 ตัวอย่างต่อวัน ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผ่านด่านให้มากยิ่งขึ้นในอนาคต

ความคิดเห็นจาก สคต.ณ เมืองหนานหนิง ผู้ประกอบการไทยที่ส่งออกผลไม้เข้าสู่ตลาดจีนควรติดตามสถานการณ์รถผ่านด่านต่างๆ อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะด่านหลักในการนำเข้าผลไม้ไทย อาทิ ด่านโหย่วอี้กวน ซึ่งในช่วงฤดูผลไม้จะมีปริมาณรถขนส่งติดสะสมหนาแน่นเป็นอย่างมาก เพื่อหลีกเลี่ยงความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากระยะเวลาการขนส่ง ผู้ประกอบการสามารถพิจารณาเลือกใช้ช่องทางขนส่งผ่านด่านอื่นๆ ในเขตปกครองฯ กว่างซีจ้วง ได้แก่ ด่านตงซิง ด่านหลงปัง ด่าน สุยโข่ว ด่านรถไฟผิงเสียง ด่านท่าอากาศยานนานาชาติอู๋ซวีเมืองหนานหนิง และด่านท่าเรือชินโจว ซึ่งด่านเหล่านี้ปัจจุบันมีความพร้อมในการรองรับผลไม้การนำเข้ามายังกว่างซีเพื่อกระจายไปสู่มลฑลต่างๆ ใกล้เคียงต่อไป 

--------------------------------------------------------

แหล่งที่มา https://mp.weixin.qq.com/s/BlWFAZ7pYyuF58aJYrugUg

http://www.gx.chinanews.com.cn/mt/2026-03-30/detail-ihfcepvz6639445.shtml

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองหนานหนิง

วันที่ 2 เมษายน 2569