เหตุการณ์โดรนโจมตีเรือสินค้าของบริษัท ZIM (อิสราเอล) ในทะเลดำและการเปิดเส้นทางทะเลแดง

มีรายงานข่าวจากหนังสือพิมพ์ Globes ของอิสราเอลได้รายงานข่าวว่า ในวันที่ 28 ตุลาคม 2569 ที่ผ่านมา ได้เกิดเหตุการโจมตีเรือชื่อว่า Contship Jet (ธงไลบีเรีย/กรีซเป็นเจ้าของ) ซึ่งเป็นเรือที่สายการเดินเรือ ZIM ของอิสราเอลทำการเช่าเหมาลำ (Chartered/Operated) เพื่อใช้ขนส่งสินค้าจากท่าเรือไฮฟา (Haifa) มุ่งหน้าสู่ท่าเรือคอนสแตนซา (Constanta) ประเทศโรมาเนียได้ถูกโดรนทางทะเล (Naval Drones) พลีชีพจำนวน 3 ลำ เข้าโจมตีทางฝั่งตะวันตกของทะเลดำ ห่างจากชายฝั่งเมืองชาบลา (Shabla) และแหลมคาลิอาครา (Cape Kaliakra) ของประเทศบัลแกเรีย ประมาณ 17-21 ไมล์ทะเล การโจมตีดังกล่าวทำให้เกิดความเสียหายเกิดไฟไหม้รุนแรงและเรือเกิดอาการเอียง ส่งผลให้ตู้สินค้าทั้งหมด 421 ตู้ จมลงสู่ก้นทะเลดำ โดยในจำนวนนั้นมีรายงานว่า สินค้าส่วนใหญ่คือ แบตเตอรี่ลิเทียมไอออน สารกัดกร่อน กรด และชิ้นส่วนอุตสาหกรรมต่างๆ โดยลูกเรือทั้งหมด 18 คน ปลอดภัย โดยสละเรือลงแพชูชีพและได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงทีจากหน่วยงานของบัลแกเรียเพื่อนำตัวส่งไปยังเมืองวาร์นา ขณะนี้ทางการบัลแกเรียกำลังเร่งตรวจสอบผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและเหตุการณ์นี้ แหล่งข่าวได้วิเคราะห์ว่า เหตการณ์นี้  ถือเป็นการขยายวงของความขัดแย้งรัสเซีย-ยูเครนเข้ามาสู่เรือพาณิชย์ในเขตเศรษฐกิจจำเพาะของประเทศพันธมิตรนาโต แม้เหตุการณ์นี้จะเกิดขึ้นในแถบยุโรปตะวันออก แต่ได้ส่งผลกระทบทางจิตวิทยาต่อตลาดโลจิสติกส์โลกอย่างรุนแรง ทำให้เบี้ยประกันภัยความเสี่ยงภัยสงคราม (War Risk Insurance) พุ่งสูงขึ้นอีกนอกจากความกังวลของสถานการณ์การขนส่งสินค้าที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาความมั่นคงในตะวันออกกลางและอิสราเอล

อย่างไรก็ตาม มีข้อมูลอย่างไม่เป็นทางการที่ สคต. สอบถามผู้นำเข้าสินค้าไทยรายใหญ่ในอิสราเอลรายหนึ่ง ได้ให้ข้อมูลกับ สคต. ว่า ปัจจุบันสายการเดินเรือพาณิชย์หลักสามารถกลับมาเดินเรือผ่านเส้นทางทะเลแดง (Red Sea Route) และผ่านคลองสุเอซเพื่อเข้าสู่ท่าเรือหลักของอิสราเอล (Haifa และ Ashdod) ได้แล้ว โดยไม่ต้องอ้อมแหลมกู๊ดโฮปเหมือนช่วงก่อนหน้า ส่งผลให้ระยะเวลาการขนส่งสินค้า (Transit Time) จากไทยมาอิสราเอลหดสั้นลงจาก 60 วัน กลับมาเหลือเพียง ประมาณ 30 วัน ซึ่งถือเป็นสัญญาณบวกต่อความเร็วในการกระจายสินค้าสู่ตลาด (Speed to Market)

แนวโน้มค่าระวางเรือจากไทยมาอิสราเอล จะสูงขึ้นอีกไหม?

แนวโน้มในระยะสั้นจนถึงต้นปี 2570 มีโอกาสทรงตัวในระดับสูงและอาจขยับขึ้นได้อีกเล็กน้อย เนื่องจากปัจจัย 3 ด้านดังนี้

1. การรวมตัวของวิกฤตเส้นทางเดินเรือ (Overlap Disruption)

   นอกจากปัญหาเดิมที่กลุ่มฮูตีโจมตีในทะเลแดงจนเรือบางส่วนอาจจะต้องใช้วิธีต้องอ้อมแหลมกู๊ดโฮป (บวกเวลาเพิ่ม 10-14 วัน และกินระวางเรือโลกไปมหาศาล) การที่เส้นทางทางเลือกในทะเลดำเกิดความเสี่ยงจากโดรนเพิ่มขึ้น ยิ่งทำให้เบี้ยประกันภัยความเสี่ยงภัยสงคราม (War Risk Surcharge) ขยับสูงขึ้นทั่วโลก

2. ดัชนีค่าระวางโลกพุ่งทะยาน: ภาพรวมดัชนีค่าระวางเรือคอนเทนเนอร์โลก (Drewry World Container Index) ในช่วงเดือนตุลาคมที่ผ่านมาปรับตัวเพิ่มขึ้นกว่า 60% ซึ่งสะท้อนว่าอัตราตู้สินค้า 40 FT จากเอเชียมายังภูมิภาคตะวันออกกลางและเมดิเตอร์เรเนียนที่แตะระดับ 7,000–7,500 USD นั้น เป็นไปตามกลไกตลาดโลกที่เผชิญภาวะตู้สินค้าขาดแคลน (Container Repositioning Costs)

3. ฤดูกาลเร่งส่งออก (Peak Season): กำลังเข้าสู่ช่วงเร่งนำเข้าสินค้าก่อนเทศกาลปีใหม่และตรุษจีนในช่วงต้นปี 2570 ทำให้สายการเดินเรือต่าง ๆ มีแนวโน้มจะคงราคา Spot Rate ไว้ในระดับสูง หรือประกาศเพิ่มค่าธรรมเนียม Peak Season Surcharge (PSS) เพิ่มเติม

รายชื่อ 3 บริษัทขนส่งสินค้าและโลจิสติกส์ชั้นนำในอิสราเอลที่มีตัวแทนในไทย

1. ZIM Integrated Shipping Services

   ประเภท: สายการเดินเรือแห่งชาติของอิสราเอล (National Flag Carrier)

   จุดเด่น: เหมาะสำหรับผู้นำเข้าที่ต้องการบุ๊กกิ้งพื้นที่ระวางเรือ (Space) ขนส่งเส้นทางตรง (Direct Service) จากท่าเรือหลักของไทยมายังพอร์ตไฮฟาหรืออัชดอดโดยไม่ผ่านการถ่ายลำ มีอำนาจการบริหารจัดการกองเรือผ่านน่านน้ำทะเลแดงและคลองสุเอซได้อย่างเสถียร

   ที่อยู่: 1319 อาคาร เอแพค ทาวเวอร์ (APAC Tower) ชั้น 25 ยูนิต 01-08 ถนนสุขุมวิท แขวงพระโขนงเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพฯ 10110

   โทรศัพท์: 02-028-0508

2. DSV Israel

   ประเภท: ผู้ให้บริการ Freight Forwarder และตัวแทนออกของรายใหญ่ระดับสากล

   จุดเด่น: มีเครือข่ายขนส่งสินค้าและคลังสินค้าขนาดใหญ่ เป็นผู้นำตลาดด้านการเคลียร์พิธีการศุลกากร (Customs Brokerage) ที่ครองส่วนแบ่งตลาดปล่อยตู้สินค้าที่ท่าเรือและสนามบันสูงสุดในประเทศ มีความเร็วในการเดินพิธีการศุลกากรแบบเร่งด่วน (Fast Customs Process) สูงถึง 99%

   ที่อยู่: 1152 อาคาร ปัน ทาวเวอร์ (Punn Tower) ชั้น 25 ยูนิต 2501-2504 ถนนพระราม 4 แขวงคลองเตย เขตคลองเตย กรุงเทพฯ 10110

   โทรศัพท์: 02-837-8789 หรือ 02-033-8100

   อีเมล: Info.AirSea@th.dsv.comหรือ Info.Solutions@th.dsv.com

3. Ruth Cargo

   ประเภท: ตัวแทนโลจิสติกส์ยักษ์ใหญ่และพันธมิตรของ C.H. Robinson

   จุดเด่น: เป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกวงการศุลกากรของอิสราเอล (ดำเนินงานมานานกว่า 70 ปี) ปัจจุบันมีระบบเครือข่ายโลจิสติกส์ระดับโลกที่เชื่อมโยงกับซัพพลายเชนในต่างประเทศมากกว่า 100 ประเทศ มีความแข็งแกร่งด้านการจัดหาพื้นที่ระวางเรือในตลาดยุโรปและเอเชีย

   ตัวแทนในไทย: บริษัท ซี.เอช. โรบินสัน เฟรท เซอร์วิสเซส (ประเทศไทย) จำกัด

   ที่อยู่: อาคารธนิยะ พลาซ่า (Thaniya Plaza) ชั้น 21 ถนนสีลม แขวงสุริยวงศ์ เขตบางรัก กรุงเทพฯ 10500

   โทรศัพท์: 02-666-3535 ถึง 36 หรือ 02-634-1313

   อีเมล: solutions@chrobinson.com

ความเห็นของ สคต.

จากข่าวดังกล่าว สคต. ณ กรุงเทลอาวีฟ มีข้อเสนอแนะกับผู้ประกอบการไทยที่สนใจส่งออกมาอิสราเอลดังนี้

1. ปรับเทอมการค้าลดความเสี่ยง

   แนะนำให้ผู้ส่งออกพิจารณาใช้เทอม FOB (Free on Board) หรือ EXW (Ex Works) เพื่อให้ผู้นำเข้าฝั่งอิสราเอลเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายระวางเรือ (Freight) และค่าประกันภัยที่ผันผวนด้วยตัวเอง หรือหากต้องใช้ CIF/CFR ควรระบุเงื่อนไขการปรับราคาตามสถานการณ์จริง (Freight Floating Clause)

2. ล็อกสัญญาระยะสั้น-กลาง

   สำหรับผู้ส่งออกที่มีปริมาณสินค้าสม่ำเสมอ ไม่ควรพึ่งพาตลาดยอดซื้อจร (Spot Market) เพียงอย่างเดียว แนะนำให้เจรจาทำสัญญาโครงสร้างราคากับ Freight Forwarder หรือสายการเดินเรือล่วงหน้าอย่างน้อย 1-3 เดือนเพื่อล็อกราคาและสามารถบริหารต้นทุนค่าขนส่งและสินค้าอย่างมีประสิทธิภาพ

3. วางแผนคำนวณ Landed Cost ใหม่

   สคต. ณ กรุงเทลอาวีฟ ขอแนะนำให้ผู้ส่งออกไทยประสานงานกับผู้นำเข้าอย่างใกล้ชิด เพื่อร่วมกันทบทวนการคำนวณต้นทุนปลายทาง (Landed Cost) อีกครั้ง เนื่องจากค่าระวางเรือที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างมากในปัจจุบัน โดยข้อเท็จจริงที่ผู้นำเข้าอิสราเอลในปัจจุบันต้องแบกรับภาระ VAT ในอัตรา 18% อยู่แล้ว รวมกับต้นทุนค่าระวางเรือเส้นทางทะเลแดงที่ยังทรงตัวในระดับสูง (7,000 - 7,500 USD) ทำให้อาจมีผลกระทบต่อสภาพคล่องได้ เนื่องจากฐานการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม ณ ท่าเรือปลายทาง (VAT on Import) ขยับสูงขึ้นตามไปด้วย เนื่องจากภาษีนำเข้าและ VAT ของอิสราเอลจะคำนวณจากราคา CIF (ราคาของ + ค่าระวางเรือ + ค่าประกันภัย)

4. แนะนำให้ใช้ประโยชน์จากเส้นทางตรงของ ZIM

   แม้ ZIM จะเผชิญอุบัติเหตุในทะเลดำ แต่สำหรับเส้นทางตรงจากไทยสู่อิสราเอล รัฐบาลอิสราเอลเพิ่งมีคำสั่งระงับการขายหุ้น ZIM ให้กลุ่มทุนต่างชาติเพื่อรักษาเสถียรภาพกองเรือยุทธศาสตร์ชาติ เส้นทางตรงขนส่งจากไทยมาไฮฟา/อัชดอดที่บริษัทมีการเดินเรืออยู่ จึงยังมีความมั่นคงและลดความเสี่ยงจากการไปเปลี่ยนถ่ายเรือ (Transshipment) ที่ Port อื่น

ผู้ส่งออกหรือนักธุรกิจที่สนใจข้อมูลเพิ่มเติมด้านการค้าและการลงทุนต่าง ๆ เกี่ยวประเทศอิสราเอล ท่านสามารถติดต่อสอบถามได้ที่ E-mail: ของสำนักงานฯ ที่ thaicomt@zahav.net.il