อิหร่านเดินหน้าขนส่งสินค้าผ่านเส้นทางบกและทะเล พร้อมเพิ่มบทบาทเส้นทางทะเลแคสเปียนในการนำเข้าธัญพืชจากรัสเซีย

สถานการณ์การขนส่งสินค้าของอิหร่านยังคงดำเนินต่อไป แม้จะได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความขัดแย้งและข้อจำกัดด้านโลจิสติกส์ โดยการขนส่งทางทะเลผ่านช่องแคบฮอร์มุซและการขนส่งทางบกผ่านด่านชายแดนต่าง ๆ ยังคงดำเนินการได้ ขณะเดียวกัน อิหร่านให้ความสำคัญกับเส้นทางทะเลแคสเปียนในการนำเข้าธัญพืชจากรัสเซีย เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารและกระจายแหล่งนำเข้าสินค้าจำเป็น

นายซัดร์เอดดิน เนียวารานี รองประธานคณะกรรมการส่งออก หอการค้าอิหร่าน เปิดเผยว่า ปัจจุบันเรือบรรทุกสินค้าส่งออกของอิหร่าน ทั้งเรือคอนเทนเนอร์ เรือสินค้า และเรือบรรทุกน้ำมัน ยังคงสามารถเดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ แม้บางช่วงจะประสบปัญหาในการเดินเรือ ส่วนการขนส่งทางบกผ่านด่านชายแดนต่าง ๆ ยังคงดำเนินการอย่างต่อเนื่อง แต่มีความล่าช้าและต้นทุนค่าขนส่งเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ยประมาณร้อยละ 30

ขณะเดียวกัน สถานการณ์ความขัดแย้งและข้อจำกัดของเส้นทางการค้าระหว่างประเทศ ส่งผลให้ทะเลแคสเปียนมีบทบาทสำคัญมากขึ้นในการขนส่งธัญพืชจากรัสเซียมายังอิหร่าน โดยข้อมูลจากสถาบันวิเคราะห์ ProZerno ที่เผยแพร่ผ่านสำนักข่าว Interfax ระบุว่า ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคมจนถึงปลายเดือนตุลาคม 2569 มีการส่งออกหรือบันทึกการจัดส่งธัญพืชและพืชตระกูลถั่วจากรัสเซียมายังอิหร่านประมาณ 1.895 ล้านตัน ส่งผลให้อิหร่านเป็นผู้ซื้อธัญพืชจากรัสเซียรายใหญ่ที่สุดในช่วงเวลาดังกล่าว

สำหรับสินค้าสำคัญ ได้แก่ ข้าวโพดประมาณ 531,000 ตัน ข้าวบาร์เลย์ 467,000 ตัน และข้าวสาลี 192,000 ตัน ในช่วงเดือนกรกฎาคมถึงตุลาคม 2569 นอกจากนี้ อิหร่านยังมีโควตานำเข้าข้าวสาลีและข้าวบาร์เลย์จากประเทศสมาชิกสหภาพเศรษฐกิจยูเรเชีย (EAEU) รวม 4.5 ล้านตัน โดยเป็นข้าวสาลี 3 ล้านตัน ซึ่งกำหนดสัดส่วนจากรัสเซียไว้ 2.25 ล้านตัน รวมถึงการอนุญาตให้นำเข้าข้าวสาลีสำหรับอาหารสัตว์อีก 500,000 ตัน

อย่างไรก็ตาม การใช้เส้นทางทะเลแคสเปียนยังมีข้อจำกัด ทั้งด้านจำนวนเรือขนส่ง ความลึกของน้ำ สภาพอากาศในฤดูหนาว และศักยภาพในการขนถ่ายสินค้าของท่าเรือ ส่งผลให้ต้นทุนค่าระวางขนส่งเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 25 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า

ทั้งนี้ อิหร่านให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพท่าเรือทางตอนเหนือ โดยเฉพาะท่าเรืออัสตราคาน (Astrakhan) และโอลยา (Olya) ของรัสเซีย รวมถึงการเพิ่มขีดความสามารถของกองเรือ คลังสินค้า และระบบขนถ่ายสินค้า เพื่อรองรับการนำเข้าและลดต้นทุนโลจิสติกส์ในระยะยาว

สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า แม้การขนส่งสินค้าของอิหร่านยังคงดำเนินต่อไป แต่ยังเผชิญกับความท้าทายด้านระยะเวลาและต้นทุน โดยเส้นทางทะเลแคสเปียนมีแนวโน้มเป็นเส้นทางสำคัญในการกระจายแหล่งนำเข้าสินค้าเกษตรและสินค้าจำเป็นของอิหร่าน รวมถึงสนับสนุนความมั่นคงทางอาหารและความต่อเนื่องของการค้าระหว่างอิหร่านกับรัสเซียในระยะต่อไป