
คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) วางแผนเพิ่มการคุ้มครองผู้บริโภคในโลกดิจิทัลผ่านกฎหมาย Digital Fairness Act (DFA) โดยร่างกฎหมายที่เพิ่งนำเสนอไปนี้ มีจุดประสงค์เพื่อป้องกันการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้ซื้อสินค้าและบริการผ่านทางช่องทางออนไลน์ อย่างไรก็ตาม สมาคมและสำนักพิมพ์ของเยอรมนีแสดงความไม่เห็นด้วยต่อข้อเสนอดังกล่าว
ร่างกฎหมายฉบับใหม่สร้างขึ้นเพื่อยกระดับการคุ้มครองผู้บริโภคบนแพลตฟอร์มออนไลน์ มุ่งเสริมให้บริษัทแข่งขันกันด้วยคุณภาพสินค้า ปราบปรามการค้าขายที่ใช้กลยุทธ์หรือวิธีที่ไม่เป็นธรรม เพื่อสร้างความโปร่งใสต่อผู้บริโภค โดยที่ผ่านมาพบว่าผู้จำหน่ายสินค้าออนไลน์มักใช้วิธีชี้นำผู้เข้าชมเว็บไซต์ให้เกิดความสับสน หรือปกปิดข้อมูลบางส่วน ส่งผลให้ผู้บริโภคอาจตัดสินใจเลือกตัวเลือกที่เอื้อประโยชน์ต่อผู้จำหน่ายโดยไม่รู้ตัว
โดยร่างกฎหมายฉบับใหม่ยังได้กำหนดบทลงโทษที่เข้มงวดขึ้นสำหรับผู้ประกอบการที่ฝ่าฝืน โดยอาจมีโทษปรับสูงสุดถึงร้อยละ 6 ของรายได้ทั่วโลกต่อปี
การยกเลือกบริการจะต้องง่ายพอกับการสมัคร
ในอนาคตผู้บริโภคจะสามารถยกเลิกการสมัครสมาชิกหรือยกเลิกสัญญาต่าง ๆ ผ่านทางอินเทอร์เน็ตได้ง่ายขึ้น ผ่านการคลิกเพียงไม่กี่ครั้ง รวมถึงการห้ามไม่ให้ใช้กลยุทธ์เขียนกำกับว่าสินค้านี้กำลัง จะหมด หรือเหลือเพียงไม่กี่ชิ้น โดยที่ไม่เป็นความจริง สำหรับการจำหน่ายบัตรเข้าชมงานต่าง ๆ เช่น บัตรคอนเสิร์ต ผู้จำหน่ายจะต้องมีการแสดงจำนวนบัตรทั้งหมดที่จำหน่าย รวมถึงราคาที่ต่ำและสูงสุด เพื่อป้องกันการฉวยโอกาสของ ผู้จำหน่ายที่ขึ้นราคาในระบบจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น ความต้องการของตลาดที่เพิ่มขึ้น ช่วงเวลาหรือจำนวนที่นั่งที่จำกัด โดยมาตรการเหล่านี้คาดว่าจะช่วยให้ผู้บริโภคในสหภาพยุโรประหยัดได้ถึง 13.7 พันล้านยูโร
นอกจากนี้ ร่างกฎหมายฉบับใหม่นี้ยังมุ่งเพิ่มมาตรการคุ้มครองเด็กและเยาวชนจากการใช้จ่ายภายในวิดีโอเกม เช่น กำหนดให้เกมสำหรับผู้เยาว์มีการตั้งค่าเริ่มต้นแบบปิดใช้งานสกุลเงินเสมือนจริง (Virtual Currencies) และจะเปิดใช้งานได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองเท่านั้น เพื่อช่วยให้ครอบครัวสามารถตรวจสอบถึงการใช้จ่ายของบุตรได้ นอกจากนี้คณะกรรมาธิการสหภาพยุโรปยังต้องการห้ามการจำหน่าย Loot Boxes ให้กับผู้เยาว์ โดยเป็นสินค้าที่ผู้เล่นจะต้องจ่ายเงินเพื่อซื้อสินค้าประเภทสุ่มมีลักษณะคล้ายการพนันเสี่ยงโชคที่ผู้เล่นไม่ทราบล่วงหน้าว่าจะได้รับอะไร เช่น การสุ่มอาวุธ หรือตัวละครพิเศษในเกม เป็นต้น
การเพิ่มสิทธิการเข้าถึงผู้ให้บริการโดยไม่ผ่าน AI
ผู้ใดที่ทำสัญญากับบริษัทใดก็ตามจะต้องมีสิทธิในการพูดคุยกับผู้ให้บริการที่เป็นมนุษย์เสมอเมื่อเกิดปัญหาหรือมีข้อสงสัยและห้ามไม่ให้บริการลูกค้าผ่านการควบคุมด้วย AI หรือเทคโนโลยีอื่นๆ เพียงอย่างเดียว
ในขณะเดียวกันผู้บริโภคยังคงจะต้องมีสิทธิได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายทั้งหมด แม้ว่าจะใช้บริการสั่งซื้อสินค้าทางออนไลน์ผ่านผู้ช่วย AI ในขณะเดียวกันผู้บริโภคยังจะสามารถควบคุมการทำงานของ AI ได้ เช่น กำหนดวงเงินสูงสุดของราคาสินค้าที่ AI Agent จะสามารถใช้จ่ายได้ และห้ามไม่ให้บริษัทเสนอผลิตภัณฑ์หรือส่วนลดพิเศษที่ให้เฉพาะสำหรับการซื้อผ่าน AI Agent เท่านั้น
ข้อเสนอใหม่สร้างความไม่พอใจแก่สำนักพิมพ์เยอรมัน
นอกเหนือจากมาตรการด้านการคุ้มครองผู้บริโภคในการซื้อสินค้าและบริการแล้ว คณะกรรมาธิการยุโรปยังเสนอข้อกำหนดเพิ่มเติมสำหรับบริษัทที่ดำเนินธุรกิจผ่านรูปแบบการสมัครสมาชิก (Subscription Model) โดยเฉพาะการเพิ่มข้อกำหนดด้านการเปิดเผยข้อมูลและข้อจำกัดต่อรูปแบบธุรกิจสมาชิกที่ประสบความสำเร็จในปัจจุบัน
ข้อเสนอดังกล่าวก่อให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงในเยอรมนี โดยสมาคมผู้เผยแพร่สื่อดิจิทัลและหนังสือพิมพ์แห่งเยอรมนี (BDZV) และสมาคมสื่อสิ่งพิมพ์อิสระ (MVFP) ต่างออกมาคัดค้านตั้งแต่ก่อนการประกาศข้อเสนออย่างเป็นทางการ พร้อมระบุว่า มาตรการดังกล่าวจะเพิ่มภาระให้แก่ธุรกิจสื่อดิจิทัล และส่งผลกระทบต่อรูปแบบธุรกิจสมัครสมาชิกที่ประสบความสำเร็จอยู่ในปัจจุบัน และยังแสดงความไม่พอใจต่อแนวทางของคณะกรรมาธิการยุโรป โดยเห็นว่าแทนที่จะช่วยปรับปรุงสภาพแวดล้อมด้านการเผยแพร่ข่าวสารและเศรษฐกิจของสื่อมวลชนที่เป็นอิสระ กลับยิ่งทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง
ทั้งนี้ กระบวนการเจรจาเพื่อหาข้อสรุปและบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับร่างกฎหมายฉบับใหญ่ดังกล่าวอาจต้องใช้เวลาหลายเดือน หรืออาจยืดเยื้อไปจนถึงหลายปี
ข้อคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของ สคต.
แม้ว่าข้อเสนอกฎหมาย Digital Fairness Act (DFA) ของสหภาพยุโรปจะยังอยู่ในขั้นตอนการพิจารณา ผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญและติดตามพัฒนาการอย่างใกล้ชิด เนื่องจากข้อเสนอดังกล่าวสะท้อนถึงทิศทางการกำกับดูแลธุรกิจดิจิทัลในอนาคต ซึ่งให้ความสำคัญกับความเป็นธรรมในการดำเนินธุรกิจ ความโปร่งใส และการคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภคมากยิ่งขึ้น
ผู้ประกอบการควรมองการเปลี่ยนแปลงด้านกฎระเบียบดิจิทัลของสหภาพยุโรปเป็นทั้งความท้าทายและโอกาสในการยกระดับมาตรฐานธุรกิจ เพื่อสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนควบคู่ไปกับการสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภคและการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก
********************************************
ที่มา
www.tagesschau.de