ยอดการบริโภคเบียร์ในสาธารณรัฐเช็กดิ่งลงต่ำสุดเป็นประวัติการณ์

ข้อมูลจากสมาคมผู้ผลิตเบียร์และมอลต์แห่งสาธารณรัฐเช็ก (Czech Association of Breweries and Malt Houses: ČSPS) ระบุว่าในปี 2025 ยอดการบริโภคเบียร์ในสาธารณรัฐเช็กลดลงสู่ระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ คิดเป็น 14.86 ล้านเฮกโตลิตรต่อปี โดยประชากร 1 คนบริโภคเบียร์เฉลี่ย 121 ลิตรตลอดทั้งปี ซึ่งลดลงร้อยละ 3.2 เมื่อเทียบกับปี 2024 ถือเป็นระดับต่ำที่สุดนับตั้งแต่เริ่มมีการจัดเก็บสถิติการบริโภคเบียร์ทั่วประเทศ ขณะเดียวกัน การผลิตเบียร์โดยรวมของสาธารณรัฐเช็กก็ลดลงเช่นกัน ในปี 2025 โรงเบียร์ผลิตเบียร์ทั้งชนิดมีแอลกอฮอล์และไม่มีแอลกอฮอล์รวม 19.96 ล้านเฮกโตลิตร ลดลงร้อยละ 4.3 จากปีก่อนหน้า การลดลงดังกล่าวเกิดขึ้นกับเบียร์เกือบทุกประเภท ยกเว้นเพียงเบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์เท่านั้น ในปี 2025 การผลิตเบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์ รวมถึงเบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์ปรุงแต่งรส เพิ่มขึ้นร้อยละ 4 มาอยู่ที่ 1.68 ล้านเฮกโตลิตร โดยความต้องการเบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องมานานกว่าทศวรรษ โดยเฉพาะในช่วงระหว่างปี 2019 - 2024 ปริมาณการผลิตเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 50 แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าผู้บริโภคให้ความสำคัญกับการควบคุมการดื่มแอลกอฮอล์และการดูแลสุขภาพมากขึ้น ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์ทางเลือกที่ไม่มีแอลกอฮอล์ได้รับความสนใจมากขึ้น โดยการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการดื่มเห็นได้ชัดเจนจากช่องทางการจำหน่ายในร้านอาหาร ผับ และบาร์ ในปี 2025 เบียร์สดที่จำหน่ายในสถานประกอบการ เช่น ร้านอาหารและผับ มีสัดส่วนเพียงร้อยละ 28 ของเบียร์ที่จำหน่ายในตลาดเช็ก ทั้งนี้ หากพิจารณาแนวโน้มระยะยาวสัดส่วนเบียร์สดในช่องทางดังกล่าวลดลงร้อยละ 35 จากปี 2019 และร้อยละ 51 จากปี 2008 ตามข้อมูลของ ČSPS ชี้ให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงนี้เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับการดื่มอย่างพอเหมาะและวิถีชีวิตที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น นอกจากนี้ เมื่อผู้บริโภคออกไปดื่มเบียร์นอกบ้าน ก็มีแนวโน้มที่จะเลือกสินค้าที่มีคุณภาพและมีความหลากหลายมากกว่าการดื่มในปริมาณมาก กล่าวอีกนัยหนึ่ง ตลาดกำลังเปลี่ยนจากการเน้นปริมาณการบริโภค ไปสู่การให้ความสำคัญกับคุณภาพและประสบการณ์ในการบริโภคมากขึ้น

ด้านการส่งออกเบียร์ของสาธารณรัฐเช็กมีแนวโน้มลดลงไปในทิศทางเดียวกับตลาดภายในประเทศ ในปี 2025 โรงเบียร์เช็กส่งออกเบียร์รวม 5.48 ล้านเฮกโตลิตร ลดลงร้อยละ 8.2 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า โดยประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเป็นตลาดหลักสำหรับการส่งออกเบียร์ของสาธารณรัฐเช็ก คิดเป็นประมาณร้อยละ 90 ของการส่งออกเบียร์เช็กทั้งหมด ตลาดส่งออกสำคัญ ได้แก่ เยอรมนีและสโลวาเกีย ในส่วนของการนำเข้าเบียร์จากต่างประเทศมายังเช็ก ปริมาณนำเข้าลดลงร้อยละ 18.3 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า โดยเบียร์นำเข้ามีสัดส่วนเพียงร้อยละ 2.5 ของการบริโภคเบียร์ทั้งหมดในประเทศ ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายของอุตสาหกรรมเบียร์ในเช็ก ทั้งจากการบริโภคภายในประเทศที่ลดลงและภาวะการส่งออกที่ชะลอตัว อย่างไรก็ตาม การที่เบียร์นำเข้ามีสัดส่วนเพียงเล็กน้อยยังแสดงให้เห็นว่าตลาดเช็กมีความแข็งแกร่งของผู้ผลิตในประเทศสูง และเป็นตลาดที่สินค้าจากต่างประเทศเข้ามาแข่งขันได้ค่อนข้างยาก

ข้อคิดเห็น/เสนอแนะของ สคต.   

การบริโภคเบียร์ที่ลดลงไม่ได้หมายความว่าผู้บริโภคจะลดการซื้อเครื่องดื่มทุกประเภทในสัดส่วนเดียวกัน แต่เป็นสัญญาณว่าพฤติกรรมการเลือกซื้อกำลังเปลี่ยนไป ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับสุขภาพ การควบคุมแอลกอฮอล์ คุณภาพ และความหลากหลายมากขึ้น ขณะที่เบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์ยังเติบโตอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น แนวโน้มการเติบโตของเบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์จึงเป็นสัญญาณที่น่าสนใจเกี่ยวกับความต้องการเครื่องดื่มทางเลือก ผู้ประกอบการไทยควรพิจารณาว่าสินค้าไทยสามารถตอบโจทย์ความต้องการใหม่ของผู้บริโภคได้อย่างไร และนำมาพิจารณาปรับกลยุทธ์การส่งออกสินค้าอาหารและเครื่องดื่มให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด โดยศึกษาความเป็นไปได้ในการขยายตลาดเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มผลไม้และสมุนไพร รวมถึงอาหารทานแกล้ม ขนมขบเคี้ยว (Snacks) เช่น เม็ดมะม่วงหิมพานต์ปรุงรส ถั่วอบกรอบรสรสมะกรูด/ต้มยำ หรือขนมทานเล่นสไตล์ไทย เพื่อตอบโจทย์คนที่ซื้อเครื่องดื่มกลับไปดื่มที่บ้านเพิ่มเติม