การเติบโตของตลาดสินค้าอาหารแช่แข็งในญี่ปุ่น
การเติบโตของตลาดสินค้าอาหารแช่แข็งในตลาดญี่ปุ่น
สตท. ณ เมืองฮิโรชิมา
ปัจจุบันตลาดสินค้าอาหารแช่แข็งยังคงแสดงแนวโน้มขยายตัวโดยมีปัจจัยเกื้อหนุนใหม่ๆ ที่ทำให้เป็นตลาดที่น่าจับตามอง ในปี 2024 การผลิตสินค้าอาหารแช่แข็งในญี่ปุ่นคิดเป็นปริมาณรวม 1.54 ล้านตัน มูลค่า 8.0 แสนล้านเยน (ราว 1.7 แสนล้านบาท) โดยปริมาณได้ลดลงจากปีก่อนหน้าเล็กน้อย คือเพียงร้อยละ 0.5 ในขณะที่มูลค่าเพิ่มขึ้นร้อยละ 2.7
ทั้งนี้ ปริมาณการผลิตที่ลดลงเป็นการลดลงของการผลิตสินค้าอาหารแช่แข็งสำหรับการบริโภคในในครัวเรือน หรือ Household Consumption แต่สินค้าสำหรับ Food Services หรือ อาหารแช่แข็งที่นำไปใช้ในภาคธุรกิจร้านอาหาร มีการผลิตเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นผลจากการฟื้นตัวของธุรกิจร้านอาหารภายหลังช่วงการระบาดของโรคโควิดซึ่งมีนักท่องเที่ยวจากต่างประเทศไปเยือนญี่ปุ่นเพิ่มขึ้น
อย่างไรก็ตาม จะเห็นได้ว่าในระยะที่ผ่านมา ปริมาณการผลิตอาหารแช่แข็งสำหรับบริโภคในครัวเรือนมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นมาโดยตลอด โดยเฉพาะตั้งแต่ในช่วงการระบาดโรคโควิดซึ่งผู้คนต้องกักตัวอยู่ในบ้านจึงหันมาบริโภคสินค้าอาหารแช่แข็งมากขึ้น และเริ่มรู้สึกว่าให้ความสะดวกสบาย แม้ว่าเมื่อกลับสู่การใช้ชีวิตปกติภายหลังโรคโควิด ก็ยังคงนิยมซื้อหาสินค้าอาหารแช่แข็งมาบริโภคในครัวเรือน สำหรับในปี 2024 แม้ว่าปริมาณการผลิตอาหารแช่แข็งสำหรับบริโภคในครัวเรือนจะลดลง แต่ในด้านมูลค่าการผลิตได้เพิ่มขึ้น แสดงว่า มีการผลิตมากขึ้นสำหรับสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เช่น สินค้าเกรดพรีเมียม
นอกจากนั้น สิ่งที่น่าสังเกตอีกประการหนึ่งคือ แม้ว่าการผลิตในประเทศจะลดลง แต่พบว่าปริมาณการบริโภคโดยรวมในประเทศ ซึ่งรวมสินค้าที่ผลิตในประเทศและสินค้านำเข้าได้เพิ่มขึ้น รวมถึงการบริโภคต่อหัวสำหรับสินค้าอาหารแช่แข็งก็แสดงแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามลำดับโดยเป็นผลจากการเพิ่มขึ้นของการนำเข้าทั้งประเภทสินค้าผักแช่แข็งและอาหารแปรรูปแช่แข็ง ซึ่งมีปริมาณ 1.17 ล้านตัน (สัดส่วนร้อยละ 39.9 ของการบริโภครวม) และ 2.19 แสนตัน (ร้อยละ 7.5) ตามลำดับ เมื่อดูแนวโน้มในระยะที่ผ่านมา เห็นได้ว่า ในขณะที่การบริโภคสินค้าที่ผลิตในประเทศมีแนวโน้มคงตัว สินค้านำเข้ากลุ่มผักแช่แข็งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นแม้ว่าจะไม่มากนัก
สินค้าผักแช่แข็ง
ความต้องการสินค้าผักแช่แข็งในญี่ปุ่นซึ่งแสดงแนวโน้มขยายตัวสูงขึ้น เป็นผลจากการที่พืชผักสดในญี่ปุ่นช่วงที่ผ่านมามีราคาสูงขึ้น จากผลการสำรวจพบว่า ผู้บริโภคหญิงร้อยละ 68.8 และชายร้อยละ 81.4 ซื้อผักแช่แข็งเนื่องจากต้องการประหยัดค่าใช้จ่ายอาหารภายใต้สภาพเศรษฐกิจปัจจุบัน อีกทั้ง โดยเฉพาะในฤดูร้อน พืชผักสดมักเน่าเสียเร็ว จนบางครั้งต้องทิ้งกลายเป็นความสูญเปล่าของอาหารอีกด้วย ผู้บริโภคในญี่ปุ่นจึงหันไปซื้อผักแช่แข็งเก็บไว้บริโภคในยามที่ต้องการ
นอกจากนั้น แต่เดิมผักแช่แข็งมักถูกมองว่ารสชาติไม่ดีและไม่สดเหมือนผักสด แต่ในปัจจุบัน เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศและฤดูกาล ทำให้ผักสดมีรสชาติและสารอาหารไม่สม่ำเสมอ หรือบางปีก็มีผลผลิตน้อยกว่าปกติทำให้ราคาผันผวน เปรียบเทียบกับผักแช่แข็ง ซึ่งมักมาจากเกษตรกรที่เพาะปลูกแบบพันธสัญญา (Contract farming) จึงสามารถวางแผนปลูกเป็นจำนวนมากได้ทำให้มีราคาสม่ำเสมอ มีการควบคุมคุณภาพอย่างเข้มงวด เก็บเกี่ยวผลผลิตในช่วงที่เหมาะสมตามฤดูกาล และอาศัยเทคโนโลยีทันสมัยในการแช่แข็งผลผลิตและเก็บรักษา ทำให้ยังคงความสดใหม่ของผลผลิตได้ ด้วยเหตุผลนี้เองทำให้ความนิยมของผักแช่แข็งมีเพิ่มมากขึ้น
ก่อนที่ผักแช่แข็งซึ่งใช้บริโภคในครัวเรือนจะมีกระแสนิยมเพิ่มมากขึ้นนั้น ผักแช่แข็งส่วนใหญ่ถูกนำไปใช้สำหรับธุรกิจร้านอาหาร เนื่องจากมีคุณภาพสม่ำเสมอกว่าผักสด อีกทั้งในระยะหลังนี้ นอกจากราคาผักสดที่สูงขึ้นแล้ว ยังมีปัญหาการขาดแคลนแรงงาน การใช้ผักแช่แข็งเพื่อประกอบอาหารสามารถลดความยุ่งยากลงไปได้มากและคุ้มค่ากว่าการใช้ผักสด จึงทำให้ผู้ประกอบการร้านอาหารใช้ผักแช่แข็งกันมากขึ้น
ปัจจัยเกื้อหนุนการขยายตัวของสินค้าอาหารแช่แข็งในตลาดญี่ปุ่น
แต่เดิมมาการบริโภคหรือทำอาหารโดยใช้อาหารแช่แข็ง มักถูกมองว่าเป็นการบริโภคแบบไม่ใส่ใจกับรสชาติหรือเป็นทำอาหารแบบลวกๆ แต่ในปัจจุบันสินค้าอาหารแช่แข็งได้พัฒนาขึ้นเป็นอย่างมากทั้งด้านคุณภาพและรสชาติ ทำให้ผู้บริโภคเริ่มเห็นว่าอาหารแช่แข็งเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่า ทั้งช่วยประหยัดเวลาและคุ้มราคาเป็นอย่างมาก
ปัจจุบัน สินค้าอาหารแช่แข็งในญี่ปุ่นได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น โดยมีปัจจัยเกื้อหนุนต่างๆ มากขึ้นเช่น
การพัฒนาเทคโนโลยีการแช่แข็งอย่างรวดเร็ว (Quick Freezing) เทคโนโลยีใหม่ล่าสุดช่วยให้สามารถเก็บความสด รสชาติ เนื้อสัมผัสของอาหารแช่แข็งไว้ได้ไม่ต่างกับอาหารสด หรือสำหรับสินค้าบางประเภท เช่น ถ้าเป็นผักผลไม้นอกฤดูกาลหรือที่เก็บนานไป อาจสู้ผักผลไม้แช่แข็งไม่ได้ด้วยซ้ำ
การพัฒนาสินค้าเพื่อตอบสนองความต้องการที่หลากหลาย โดยมีทั้งประเภทอาหารแช่แข็งที่ดีต่อสุขภาพ เช่น อาหารวีแกน (Vegan) อาหารจากพืช (Plant-based) อาหารปราศจากกลูเตน อาหารที่มีน้ำตาลต่ำ และอาหารแช่แข็งสำหรับไลฟ์สไตล์ที่แตกต่าง เช่น เป็นขนาดแพ็คสำหรับคนเดียว อาหารที่เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ เป็นต้น นอกจากนั้น เดิมเวลาจัดเตรียมอาหารที่บ้าน แม่บ้านมักซื้ออาหารแช่แข็งประเภทที่ใช้เป็นกับข้าวเสริมมาเพิ่มให้กับอาหารที่ปรุงเอง แต่ปัจจุบันอาหารแช่แข็งยังมีประเภทขนมหวานและกับแกล้ม จึงมีการใช้บริโภคอย่างในโอกาสต่างๆมากขึ้น เช่น สำหรับงานปาร์ตี้ หรือเมื่อไปแค้มปิ้ง ฯลฯ
ความสนใจของผู้บริโภคญี่ปุ่นในประเด็น SDGs และ การสูญเสียอาหาร (Food Loss) มีเพิ่มมากขึ้น การเก็บรักษาอาหารในระยะยาวโดยการแช่แข็งจัดว่ามีส่วนช่วยในการลดการสูญเสียอาหาร อีกทั้งวัตถุดิบที่เหลือทิ้งจากการผลิตอาหารแช่แข็ง เช่น เศษข้าวที่เหลือจากการผลิตข้าวปั้นแช่แข็ง หรือผักผลไม้ที่จะนำไปผลิตผักผลไม้แช่แข็งแต่มีขนาดหรือรูปลักษณ์ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน อาหารเหลือเหล่านี้ได้มีการนำไปผลิตใหม่เรียกว่า“Upcycled Frozen Food” โดยปัจจุบันมีสินค้าเหล่านี้ในตลาดญี่ปุ่นเพิ่มมากขึ้น และได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มผู้บริโภคที่ให้ความสนใจกับความยั่งยืน นอกจากนั้น ยังมีการใช้กระดาษแทนพลาสติกเป็นบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารแช่แข็ง เพื่อลดขยะที่เกิดจากการบริโภคอีกด้วย
ตัวอย่างอาหารแช่แข็งที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน
อาหารแช่แข็งที่ได้รับความนิยมและขยายตัวอย่างโดดเด่นประเภทหนึ่งในญี่ปุ่น คือ อาหารแช่แข็งแบบจานเดียว (One-plate frozen food) ซึ่งมีข้าวพร้อมกับข้าวหลักและกับข้าวเสริมอยู่ในเซทเดียวกัน หรืออาหารประเภทข้าวราดกับ นอกจากสะดวกในการบริโภคแล้ว ยังมีราคาไม่แพง คือ ประมาณ 400 เยนต่อกล่อง ซึ่งเทียบแล้วถูกกว่าอาหารกล่องปรุงสำเร็จพร้อมรับประทานที่จำหน่ายในร้านสะดวกซื้อ ยิ่งไปกว่านั้น มีความหลากหลายให้เลือก ไม่ว่าจะเป็นอาหารญี่ปุ่น จีน ไทย หรือสไตล์ตะวันตก ฯลฯ ในปี 2024 อาหารแช่แข็งประเภท One-plate นี้มียอดจำหน่ายทั้งสิ้นสูงถึง 1.3 หมื่นล้านเยน ( ราว 2.7 พันล้านบาท) เพิ่มขึ้นกว่าปีก่อนหน้าถึงร้อยละ 50 และเมื่อเทียบกับปี 2017 ซึ่งมียอดจำหน่าย 1.1 พันล้าน คิดเป็นการเพิ่มขึ้นถึง 12 เท่า
ตัวอย่างเช่น สินค้าซีรีย์ “Manzoku Plate” ของบริษัท Nippun Corp. (https://www.nippn.co.jp/en/index.html) ซึ่งได้ออกสินค้าใหม่ๆ เรื่อยมา ทั้งปริมาณ รสชาติและความหลากหลายทำให้ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคเป็นวงกว้างส่วนบริษัท Eats & Foods Co., Ltd. (https://www.eat-and.jp/foods/en/) มีอาหารแช่แข็งซีรีย์ “Raku Raku Chuka” ซึ่งเป็นสไตล์อาหารจีนปรุงตามสูตรเมนูของร้านอาหารในเครือชื่อดังของญี่ปุ่น Osaka Oosho โดยมีทั้งประเภทข้าวและกับ ไปจนถึงเกี๊ยวซ่าซึ่งก็มีหลากหลายรสชาติให้เลือก ยิ่งไปกว่านั้น อาหารแช่แข็งซีรีย์ดังกล่าวยังให้ความสำคัญกับคุณค่าทางโภชนาการโดยในหนึ่งแพ็คจะให้เส้นใยอาหาร (Dietary fiber) และโปรตีนที่จำเป็นต่อร่างกายในแต่ละวันอีกด้วย จึงเป็นที่ถูกใจของผู้บริโภคที่ใส่ใจกับสุขภาพ นอกเหนือจากความสะดวกของการที่สามารถซื้อเก็บไว้ในตู้เย็นและนำออกมารับประทานเมื่อใดก็ได้แล้ว ชื่อเสียงของร้าน Osaka Osho ประกอบกับความหลากหลายของเมนูเป็นจุดขายที่ทำให้สินค้าดังกล่าวสามารถทำยอดจำหน่ายได้สูงเรื่อยมา
ส่วนผู้ผลิตสินค้าอาหารรายใหญ่ บริษัท Ajinomoto Co., Inc. (https://www.ajinomoto.com/) ได้เปิดธุรกิจบริการอาหารแช่แข็งส่งตรงถึงบ้าน ชื่อ “AETE” (อาเอะเทะ) โดยสั่งผ่านทางเวปไซต์ จากนั้นจะทำการปรุงสดและส่งตรงถึงบ้านในลักษณะแช่แข็ง โดยกำหนดจำนวนอาหารและความถี่ในการจัดส่ง เช่น ทุกสัปดาห์หรือสองสัปดาห์ ฯลฯ สามารถเลือกอาหารได้จากเมนูซึ่งปัจจุบันมี 20 ประเภท ซึ่งจะรับประทานได้ทันทีหลังจากอุ่นด้วยไมโครเวฟ และแต่ละเมนูจะให้คุณประโยชน์ทางโภชนาการ 1/3 ของสารอาหารที่จำเป็นในหนึ่งวัน
การพัฒนาของเทคโนโลยีแช่แข็งและการเก็บรักษาอาหาร
กล่าวได้ว่าการพัฒนาทางเทคโนโลยีเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดประการหนึ่งที่ทำให้สินค้าอาหารแช่แข็งได้รับความนิยมจากผู้บริโภค เทคโนโลยีในญี่ปุ่นที่น่าสนใจ เช่น
“Tomin Frozen” (冬眠 แปลตรงตัวว่า การจำศีลในฤดูหนาว หรือ Hybernation) เป็นเทคโนโลยีการแช่อย่างแข็งรวดเร็วที่พัฒนาโดยบริษัท Technican (https://technican.co.jp/) ของญี่ปุ่น โดยเป็นการใช้แอลกอฮอล์ที่อุณหภูมิ -30 องศาเซลเซียส และอาศัยคุณสมบัติการนำความร้อน (Thermal conductivity) ของของเหลวซึ่งถ่ายเทความร้อนได้เร็วกว่าวิธีการแช่แข็งอย่างรวดเร็วโดยใช้ลมเย็น สินค้าอาหารที่แช่แข็งโดยเทคโนโลยีใหม่นี้ สามารถคงความสดใหม่ของอาหารและลดปริมาณหยดน้ำที่เกิดขึ้นเวลาละลายอาหารแช่แข็งนั้นลงไปได้เหลือเพียง 1/10 ของปริมาณหยดน้ำ(drip) ที่เกิดขึ้นตามปกติ ปัจจุบันมีการนำเทคโนโลยี Tomin Frozen ไปใช้กับสินค้าอาหารแช่แข็งหลายหลากประเภท ตั้งแต่ ปลา เนื้อ อาหารจานเดียว ข้าว ซูชิ ชุดอาหารหม้อร้อน เค๊ก ขนมหวาน ไอศครีม ผลไม้ ฯลฯ รวมไปถึงเหล้าสาเกอีกด้วย พบว่ามีการใช้กับอาหารปรุงโดยสูตรของเชฟที่มีชื่อเสียง หรือ อาหารสด หรือ ผลผลิตการเกษตรที่มีชื่อเสียงของท้องถิ่นต่างๆ ทำให้สามารถส่งไปจำหน่ายได้ทั่วไป โดยยังคงความสดและอร่อยดั้งเดิมไว้ได้
“GL Barrier”ของบริษัท Toppan (https://www.toppan.com/ja/) เป็น Barrier Film แบบบางใสเคลือบผิวโดยกระบวนการ Physical Vapor Deposition (PVD) ทำให้มีคุณสมบัติในการป้องกันออกซิเจนและไอน้ำที่มีความเสถียรต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ ป้องกันการระเหยของน้ำและการเกิดออกซิเดชัน (Oxidation) ได้เป็นอย่างดี บริษัทฯ ยังได้จับมือกับบริษัท Daybreak Co., Ltd. (https://www.d-break.co.jp/) ผู้ผลิตเครื่องแช่แข็ง “Artlock Freezer” (https://artlockfreezer.com/) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมแช่แข็งที่ช่วยคงความสดใหม่ของอาหารโดยการใช้ไอเย็นแบบหมุนเวียน นำเสนอวิธีการผลิตอาหารแช่แข็งที่ใช้เทคโนโลยียุคใหม่
แหล่งนำเข้าสินค้าอาหารแปรรูปแช่แข็ง
สินค้าอาหารแปรรูปแช่แข็ง ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 7.5 ของปริมาณการบริโภคอาหารแช่แข็งในญี่ปุ่น มีการนำเข้ามาจากแหล่งนำเข้าหลัก 3 ประเทศ คือ จีน ไทยและเวียดนาม โดยในปี 2024 สามประเทศรวมกันมีสัดส่วนในการนำเข้าทั้งสิ้นร้อยละ 90.8 ในด้านปริมาณและร้อยละ 86.7 ในด้านมูลค่าของการนำเข้าอาหารแปรรูปทั้งสิ้นของญี่ปุ่น จีนเคยเป็นแหล่งนำเข้าอันดับหนึ่งแต่มีแนวโน้มลดลง ในปี 2024 มีส่วนแบ่งตลาดนำเข้าร้อยละ 43.7 และร้อยละ 36.9 ของปริมาณและมูลค่านำเข้ารวมตามลำดับ สำหรับการนำเข้าจากไทยมีสัดส่วนในด้านปริมาณต่ำกว่าจีนเพียงเล็กน้อย คือร้อยละ 42.5 แต่ตั้งแต่ปี 2017 ได้ข้ามแซงจีนกลายเป็นแหล่งนำเข้าอันดับหนึ่งในด้านมูลค่า โดยในปี 2024 มีสัดส่วนร้อยละ 50.3 และเป็นที่น่าสังเกตว่า ในบางช่วงโดยเฉพาะช่วงปี 2018 - 2020 แหล่งนำเข้าหลักคือจีนและไทยได้ลดลงและมีการนำเข้าจากแหล่งนำเข้าอื่นๆแทนมากขึ้นแต่ก็ไม่ต่อเนื่อง
อนาคตของตลาดสินค้าอาหารแช่แข็งในญี่ปุ่น
ซุปเปอร์มาร์เกตรายใหญ่ในญี่ปุ่น ต่างมองสินค้าอาหารแช่แข็งเป็นโอกาสในการเพิ่มยอดจำหน่าย จึงทุ่มตัวแข่งขันกันในการจำหน่ายสินค้าอาหารแช่แข็งอย่างเห็นได้ชัด เช่น บริษัท AEON Co., Ltd. ได้ออกจำหน่ายสินค้าอาหารแช่แข็งภายใต้แบรนด์ Top Valueซึ่งเป็นสินค้า Private Brandของบริษัทฯ และเมื่อปี 2022 ยังได้เปิดร้านจำหน่ายสินค้าอาหารแช่แข็งโดยเฉพาะชื่อ @Frozen ซึ่งหลังจากนั้นได้ขยายสาขาไปทั่วประเทศรวม 15 สาขา โดยมีสินค้าวางจำหน่ายถึงประมาณ 1,400 - 1,500 รายการ ทั้งสินค้าที่ผลิตในประเทศและนำเข้า ไม่ว่าจะเป็นข้าวแกงกะหรี่หรือซุปโดยฝีมือเชฟมีชื่อ ไปจนถึงประเภทขนม เช่น Acai bowl หรือ Frozen hawthorn candy ซึ่งเป็นสินค้ายอดนิยม ล่าสุดเมื่อกุมภาพันธ์ 2025 ได้ผลิตจำหน่าย แตงกวาหั่นแบบสไลซ์ (Slice) ซึ่งเรียกความสนใจจากผู้บริโภคไม่น้อย โดยการใช้เทคโนโลยี่ Quick-Freeze ซึ่งได้พัฒนาจนสามารถทำให้แตงกวายังคงความกรอบสดเสมือนแตงกวาสด เมื่อปล่อยไว้ให้ละลายตามธรรมชาติแล้ว ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคเป็นอย่างมากเนื่องจากสามารถใช้ได้ทันทีไม่ต้องเสียเวลาหั่นอีก ร้าน @Frozen มียอดจำหน่ายอาหารแช่แข็งสูงกว่าที่จำหน่ายในซุปเปอร์มาร์เกตกว่าสองเท่า มูลค่าการซื้อของลูกค้าโดยเฉลี่ยต่อหัวก็อยู่ในระดับสูงถึง 1,500 เยน เช่นเดียวกับการจำหน่ายผ่านทางออนไลน์ซึ่งเพิ่มขึ้นสองเท่าเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า
ฝ่ายบริษัท Ito Yokado Co., Ltd. ก็มีสินค้า Private Brand ชื่อ “EASE UP” ซึ่งมีสินค้าที่เป็นอาหารแช่แข็งหลากหลายประเภทวางจำหน่ายในซุปเปอร์มาร์เกตของบริษัทฯ และยังได้ขยายพื้นที่จำหน่ายอาหารแช่แข็งโดยจัดให้อยู่ในบริเวณใกล้กับสินค้าอาหารปรุงสำเร็จพร้อมทาน เพื่อนำเสนอเป็นทางเลือกให้ผู้บริโภคสำหรับการซื้อไปรับประทานที่บ้านได้ง่ายและรวดเร็ว
สำหรับบริษัท Life Corporation (http://www.lifecorp.jp/) หนึ่งในซุปเปอร์มาร์เกตรายใหญ่ของญี่ปุ่นก็เช่นกัน ได้เสริมความเข้มแข็งในการจำหน่ายสินค้าอาหารแช่แข็ง เพิ่มประเภทจำนวนประเภทสินค้าที่เป็น One-plate เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคตัวคนเดียวและแม่บ้านที่ต้องเตรียมอาหารปิ่นโตให้ลูกไปโรงเรียน
บทสรุปและโอกาสสำหรับสินค้าอาหารแช่แข็งของไทยในตลาดญี่ปุ่น
จากข้อมูลข้างต้น กล่าวได้ว่าสินค้าอาหารแช่แข็งเป็นสินค้าที่มีศักยภาพที่จะขยายตัวต่อไปได้อีกมากในตลาดญี่ปุ่น การเก็บรักษาได้ยาวนาน ความสะดวกรวดเร็วในการนำมาบริโภค และการนำมาบริโภคได้ตลอดเวลาเมื่อต้องการ จุดแข็งต่างๆเหล่านี้ทำให้ความนิยมอาหารแช่แข็งในญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นเรื่อยมา แต่ทั้งนี้ ปัจจัยที่ผลักดันให้มีการขยายตัวของความต้องการสินค้าอาหารแช่แข็งเป็นอย่างมาก คือ การพัฒนาเทคโนโลยีการแช่แข็งและการเก็บรักษาซึ่งทำให้อาหารแช่แข็งมีรสชาติและคุณภาพความสดใหม่ไม่แตกต่างกับอาหารสด และยังช่วยทำให้สามารถพัฒนาสินค้าอาหารแช่แข็งใหม่ๆให้มีความหลากหลายมากขึ้น จะเห็นได้ว่านอกจากสินค้าผักผลไม้แช่แข็งซึ่งมีความต้องการเพิ่มมากขึ้นแล้ว อาหารแปรรูปแช่แข็งก็กำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นและมีแนวโน้มจะขยายตัวได้อีกมาก โดยเฉพาะสำหรับกลุ่มผู้บริโภคเช่น ผู้ที่อาศัยคนเดียวและผู้สูงอายุ ที่ต้องการความสะดวกรวดเร็วและความคุ้มค่าของเวลาและต้นทุนในการเตรียมอาหาร
สำหรับสินค้าอาหารแช่แข็งของไทยก็มีโอกาสสูงในการขยายตลาดในญี่ปุ่นได้ เนื่องจากความได้เปรียบของไทยจากการที่มีวัตถุดิบหลากหลาย เช่น ผักผลไม้หรืออาหารทะเล และต้นทุนด้านชื่อเสียงของอาหารไทยซึ่งได้รับความนิยมจากผู้บริโภคญี่ปุ่นในปัจจุบัน พบว่าในบรรดาสินค้าอาหารแปรรูปแช่แข็งที่จำหน่ายในร้าน 7/11 ทั่วญี่ปุ่น มีสินค้า“7 Premium Krapao Rice & Padthai” ซึ่งเป็นเมนูอาหารต่างชาติประเภทเดียวที่ติดหนึ่งในอาหารแปรรูปแช่แข็งยอดนิยม 6 อันดับของบริษัทฯ (นอกเหนือจากเมนูอาหารจีน) ของปี 2024 ในขณะที่บริษัท Muji ก็ได้ออกจำหน่ายสินค้าอาหารแช่แข็งรายการใหม่ คือ Frozen Rice Burger โดยมีรสกะเพราเป็นหนึ่งในสามรสชาติให้เลือก ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นถึงความนิยมอาหารไทยของผู้บริโภคญี่ปุ่น และไม่ใช่เพียงแค่ประเภทอาหาร แต่ประเภทขนมหวานของไทยก็เป็นสินค้าที่น่าจะมีโอกาสเช่นกัน อาทิ ข้าวเหนียวมะม่วง ซึ่งเป็นที่รู้จักกันมากขึ้นโดยผู้บริโภคญี่ปุ่น
ทั้งนี้ ดังจะเห็นได้จากข้อมูลข้างต้นแล้วว่า ปัจจุบันราคามิใช่ปัจจัยสำคัญที่สุดสำหรับสินค้าอาหารแช่แข็ง แต่รสชาติ ความหลากหลายของสินค้า ความคุ้มค่าเมื่อเทียบราคา (Cost performance) และเวลา (Time performance) รวมไปถึงคุณประโยชน์ทางโภชนาการเพื่อการบริโภคที่ดีต่อสุขภาพ จะเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจของผู้บริโภค ดังนั้น ผู้ผลิตผู้ส่งออกไทยจำต้องพิจารณาเกี่ยวกับการพัฒนาหรือนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยในการแช่แข็งและเก็บรักษาอาหารแช่แข็งมาใช้ เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันสำหรับสินค้าอาหารแช่แข็งของไทยในตลาดญีปุ่น
พฤศจิกายน 2568
----------------------------------------
ที่มาข้อมูล
ข้อมูลและสถิติจาก Japan Frozen Food Association (https://reishokukyo.or.jp/)
รายงานเรื่อง “The expanding frozen food market” (拡大続く冷食市場 ) โดย Oricon News 29 กค. 2025 (https://www.oricon.co.jp/special/71961/)
รายงานเรื่อง “Year 2024 The ranking of frozen foods in 7/11” (セブンイレブン冷凍食品ランキング2024版 )29 พค. 2025 (https://mylocalc.com/seveneleven-frozen-food-ranking-2024/)
รายงานเรื่อง “Year 2025 The arrival of the new era of frozen foods (2025 年版冷食新時代の到来) โดย Tenpos Food Media 27 พค. 2025 (https://www.tenpos.com/foodmedia/newstrend/38281/)
รายงานเรื่อง “Even though the domestic production has slicely decreased, the shipment value broke through 8 hundred millions yen for the first time (冷凍食品 国内生産量微減も出荷額は初の8千億円突破) 21 เมย. 2025 (https://shokuhin.net/119973/2025/04/21/topnews/)
รายงานเรื่อง “ Seriously? Freezing those products? AEON, the supermarket king, aims frozen food as the next featured product (そんなものまで冷凍するのか…王者イオンが狙う次の目玉商品 冷食 ) โดย President Online 10 เมย. 2025 (https://president.jp/articles/-/93916?page=1)
รายงานเรื่อง “The market of one-plate frozen food expanded 7 times within 5 years (冷凍食品 ワンプレート市場が5年間で7倍に) ในเวปไซต์ Shokuhin Shinbun 31 มีค. 2025 (https://shokuhin.net/118392/2025/03/31/topnews/)
รายงานเรื่อง “The heat in frozen food market : a new product one after another” (冷凍食品市場が熱い、新商品が続々と) โดย Yomiuri Shinbun 10 ตค. 2024 (https://www.yomiuri.co.jp/local/kansai/news/20241010-OYO1T50002/)
รายงานเรื่อง “The demand of frozen food rapidly increased. An in-dept explanation on the the market size in 2025 and the growth factor in 2025” (冷凍食品の需要が急拡大！ 2025年の市場規模と成長要因を徹底解説) 20 มิย. 2025 ( https://technican.co.jp/report/information/20250620_4663/ )
รายงานเรื่อง “What are the reasons of the growth of demand for frozen food?” (冷凍食品の需要増加の理由とは？ ) ในเวปไซต์ Shunkashuto 30 มิย. 2025 (https://shunkashutou.com/column/oz_frozen-food-demand/)
รายงานเรื่อง “The size of Japanese frozen food market, the outlook of demand and trend of growth toward the year 2033” (日本冷凍食品市場規模、需要見通し、成長動向 2033年 ) โดย IMARC (https://www.imarcgroup.com/report/ja/japan-frozen-foods-market)
