ตลาดรถยนต์ไฟฟ้านิวซีแลนด์ชะลอตัว หลังรัฐบาลยกเลิกมาตรการอุดหนุนและเก็บค่าใช้ถนน

ที่ผ่านมา ตลาดรถยนต์ไฟฟ้า (Electric Vehicle: EV) ในนิวซีแลนด์มีการเติบโตอย่างก้าวกระโดดและต่อเนื่อง โดยมีมาตรการอุดหนุน The clean car discount จากรัฐบาลเป็นแรงกระตุ้น ปัจจุบันตลาดรถยนต์ไฟฟ้านิวซีแลนด์กำลังเผชิญกับภาวะชะลอตัวอย่างมาก ข้อมูลสถิติล่าสุดระบุว่า ยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าประเภทแบตเตอรี่ (Battery Electric Vehicle: B-EV) ในปี 2568 หดตัวลงอย่างมีนัยสำคัญเหลือเพียงประมาณ 9,000 คันคิดเป็นสัดส่วนเพียงร้อยละ 4 หากเทียบกับปี 2566 ซึ่งเป็นเป็นปีสุดท้ายที่มีมาตรการอุดหนุนการซื้อรถยนต์ไฟฟ้าประเภท B-EV ยังมีผลบังคับใช้และมียอดขายสูงถึง 26,000 คันมีส่วนแบ่งตลาดสูงถึงร้อยละ 10  

อีกทั้ง ข้อมูลการนำเข้ารถยนต์จากท่าเรือ Auckland ซึ่งมีการนำเข้ารถยนต์เฉลี่ย 15,00-18,000 คันต่อเดือนหรือประมาณ 200,000 คันต่อปี ยังพบว่า ช่วงเดือนธันวาคม 2568 ปริมาณการนำเข้ารถยนต์พลังงานสะอาด (รถยนต์ไฟฟ้า EV และรถยนต์ประเภท PHEV (Plug-in Hybrids)) ลดลงถึงร้อยละ 30 เมื่อเทียบกับช่วงเดือนเดียวกันปีก่อนหน้า ในขณะที่การนำเข้ารถยนต์ประเภทไฮบริดทั่วไป (Non-plug-in Hybrid) เพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยมียอดจดทะเบียนสูงถึง 2,700 คันในช่วงเดือนเดียวกัน  

ปัจจัยหลักที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่ออุปสงค์ในตลาดรถยนต์ไฟฟ้า เกิดจากการปรับเปลี่ยนนโยบายและข้อกฎหมายของรัฐบาลนิวซีแลนด์ ดังนี้:

1. การยกเลิกมาตรการส่งเสริมและอุดหนุนทางการเงิน (The clean car discount)

รัฐบาลนิวซีแลนด์ได้ยกเลิกนโยบายส่วนลดสำหรับรถยนต์พลังงานสะอาด (Clean Car Discount) ซึ่งเดิมเคยเป็นมาตรการหลักในการช่วยลดค่าใช้จ่ายและกระตุ้นการซื้อรถยนต์ไฟฟ้าแก่ผู้บริโภคนิวซีแลนด์ อีกทั้งยังมีการปรับลดบทลงโทษภายใต้มาตรฐานรถยนต์พลังงานสะอาด (Clean Vehicle Standard) ส่งผลให้แรงกดดันต่อผู้นำเข้ารถยนต์ในการนำเข้ารถยนต์พลังงานสะอาดลดลงเมื่อเทียบกับช่วงที่มาตรการยังมีผลบังคับใช้  

2. การบังคับใช้ค่าธรรมเนียมการใช้ถนนสำหรับรถยนต์ EV และ PHEV (Road User Charges: RUC)

รัฐบาลได้ยุติข้อยกเว้นการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการใช้ถนน (RUC) สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าและรถยนต์ประเภท PHEV โดยกฎหมายกำหนดให้ผู้ใช้รถยนต์พลังงานสะอาดต้องร่วมสมทบทุนเข้ากองทุนขนส่งทางบกแห่งชาติ (National Land Transport Fund) เพื่อนำไปใช้บำรุงรักษาระบบโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมของประเทศ เช่นเดียวกับรถยนต์เครื่องยนต์ดีเซลและเบนซิน  

อัตราค่าธรรมเนียมการใช้ถนน (RUC) กำหนดไว้ดังนี้:

• รถยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็ก (Light EVs): จัดเก็บในอัตรา  76 เหรียญนิวซีแลนด์ต่อระยะทางทุก  1,000 กิโลเมตร (เทียบเท่ากับอัตราของรถยนต์ดีเซล)
• รถยนต์ประเภท PHEV จัดเก็บในอัตราลดหย่อนที่  38 เหรียญนิวซีแลนด์ต่อระยะทางทุก  1,000 กิโลเมตร เพื่อป้องกันปัญหาการจัดเก็บภาษีซ้ำซ้อน เนื่องจากผู้ขับขี่รถยนต์ประเภทนี้มีการเสียภาษีสรรพสามิตน้ำมัน (Fuel Excise Duty) ควบคู่ไปด้วยแล้ว  
• กลไกการตรวจสอบ: กำหนดให้ผู้เจ้าของรถต้องแจ้งเลขไมล์สะสม (Odometer) เมื่อซื้อใบอนุญาต  RUC ครั้งแรกและจะมีการตรวจสอบซ้ำทุกครั้งที่มีการตรวจสภาพรถยนต์ประจำปี หากพบว่ามีการใช้งานเกินกว่าระยะทางที่ชำระไว้ รัฐบาลจะทำการเรียกเก็บเงินส่วนต่างย้อนหลัง                        

นาย Simeon Brown รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมนิวซีแลนด์ ชี้แจงว่า มาตรการจัดเก็บค่าธรรมเนียม RUC เป็นไปเพื่อ "ความยุติธรรมและความเท่าเทียม" ของผู้ใช้รถใช้ถนนทุกคน โดยนโยบายข้อยกเว้นเดิมที่เริ่มมาตั้งแต่ปี 2552 มีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าในช่วงแรก และมีกำหนดสิ้นสุดลงเมื่อรถยนต์ไฟฟ้ามีสัดส่วนถึงร้อยละ 2 ของรถยนต์ทั้งหมด ซึ่งปัจจุบันได้บรรลุเป้าหมายดังกล่าวแล้ว

....................................................................................

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครซิดนีย์

ที่มา: 

www.rnz.co.nz/ www.afma.org.au