10 ประเทศแอฟริกาที่มีเสถียรภาพสูงสุด ความเสี่ยงทางการเมืองและเศรษฐกิจต่ำที่สุดในปี 2568

ดัชนีความเสี่ยงความไม่มั่นคงของประเทศในแอฟริกา ปี 2568 (Africa Country Instability Risk Index: ACIRI) ชี้ให้เห็นถึง 10 ประเทศในแอฟริกาที่มีเสถียรภาพสูงสุด โดยประเมินความเสี่ยงด้านการเมือง เศรษฐกิจ และความมั่นคงของประเทศในภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา (Sub-Saharan Africa)

ดัชนี ACIRI จัดทำโดยสถาบัน SBM Intelligence ครอบคลุม 48 ประเทศในแอฟริกาตอนใต้ของซาฮารา โดยไม่รวมแอฟริกาเหนือ มอริเตเนีย และเวสเทิร์นซาฮารา เนื่องจากข้อจำกัดด้านข้อมูลและบริบททางภูมิรัฐศาสตร์ที่ใกล้เคียงแอฟริกาเหนือ การจัดอันดับใช้ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เพื่อวัดความเปราะบางของประเทศต่อแรงกระแทกทางการเมือง เศรษฐกิจ และความมั่นคง

วิธีการประเมินของ ACIRI ใช้ตัวชี้วัดความเสี่ยงมหภาค 4 ด้าน ได้แก่ ภาวะผู้นำและธรรมาภิบาล (40%) เศรษฐกิจ (30%) ภูมิรัฐศาสตร์ (15%) และประวัติศาสตร์ความขัดแย้ง (15%) รวมเป็นคะแนนเต็ม 100 คะแนน โดยคะแนนที่สูงหมายถึงระดับความไม่มั่นคงที่มากขึ้น ทั้งนี้ ดัชนีดังกล่าวแบ่งระดับความเสี่ยงของประเทศ
ออกเป็น 6 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเฝ้าระวังสูง (Red Watch) สำหรับประเทศที่มีคะแนนตั้งแต่ 70 ขึ้นไป กลุ่มเตือนภัย (Warning) คะแนน 60–69 กลุ่มวิกฤต (Critical) คะแนน 50–59 กลุ่มเปราะบาง (Vulnerable) คะแนน 40–49 กลุ่มมีเสถียรภาพ (Stable) คะแนน 30–39 และกลุ่มปลอดภัย (Safe) สำหรับประเทศที่มีคะแนนต่ำกว่า 30

สำหรับปี 2568 ประเทศที่มีเสถียรภาพสูงสุดคือ มอริเชียส ซึ่งมีคะแนนความเสี่ยงต่ำที่สุดที่ 17 สะท้อนถึงธรรมาภิบาลที่เข้มแข็ง เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ และความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ในระดับต่ำ รองลงมาคือ เคปเวิร์ด ไลบีเรีย และเลโซโท ซึ่งแสดงให้เห็นถึงโครงสร้างทางการเมืองและสังคมที่ค่อนข้างมั่นคง ขณะที่ประเทศในแอฟริกาตอนใต้ เช่น บอตสวานา นามิเบีย และแอฟริกาใต้ อยู่ในกลุ่มกลางของตาราง แสดงถึงเสถียรภาพในระดับปานกลางท่ามกลางแรงกดดันทางเศรษฐกิจและการเมือง ส่วน กานา ปิดท้ายกลุ่ม 10 อันดับแรก ด้วยผลการดำเนินงานด้านธรรมาภิบาลและเศรษฐกิจที่ค่อนข้างสม่ำเสมอ

ในเชิงภูมิภาค แอฟริกาตอนใต้ยังคงเป็นภูมิภาคที่มีเสถียรภาพมากที่สุด โดยมีคะแนนเฉลี่ย 35.25 ใกล้เคียงกับปี 2567 ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ การดำเนินงานของรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติของแอฟริกาใต้ การปรับนโยบายการคลังภายใต้กรอบ G20 Common Framework รวมถึงการถกเถียงด้านภาษีมูลค่าเพิ่มและการทุจริต ซึ่งทำให้คะแนนความเสี่ยงของแอฟริกาใต้เพิ่มขึ้นเล็กน้อยเป็น 29

ในทางตรงกันข้าม แอฟริกาตะวันออกเป็นภูมิภาคที่ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นมากที่สุด โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มเป็น 56 จาก 50.7 ในปี 2567 สาเหตุหลักมาจากความไม่สงบทางการเมืองในเคนยาและแทนซาเนีย รวมถึงแรงกดดันทางเศรษฐกิจ เช่น การขาดดุลการคลังและความเสี่ยงด้านค่าเงิน แอฟริกากลางมีคะแนนลดลงเล็กน้อยมาอยู่ที่ 55.75 แต่ยังได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งของกลุ่ม M23 ในคองโก และความไม่มั่นคงในชาดและแคเมอรูน ขณะที่แอฟริกาตะวันตกมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเล็กน้อยเป็น 45.2 จากข่าวลือการรัฐประหารในไนจีเรียและการประท้วงจากการยกเลิกเงินอุดหนุน แม้ยังมีความพยายามรักษาเสถียรภาพในภาพรวม

ปี 2569 รายงานระบุว่าภูมิภาคแอฟริกาใต้ทะเลทรายซาฮารายังคงมีความเสี่ยงต่อเนื่องในด้านภาวะผู้นำ ธรรมาภิบาล และความมั่นคง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากกลุ่มก่อความไม่สงบและแนวโน้มการถดถอยของประชาธิปไตย ทั้งนี้ การกำหนดนโยบายที่เหมาะสมและภาวะผู้นำที่มีความยืดหยุ่นจะมีบทบาทสำคัญในการรักษาเสถียรภาพและปลดล็อกศักยภาพทางเศรษฐกิจและประชากรของทวีปในระยะยาว

ข้อมูลเพิ่มเติมและความเห็นของสำนักงานฯ : ผลการจัดอันดับของดัชนี ACIRI สะท้อนความแตกต่างด้านเสถียรภาพและความเสี่ยงระหว่างภูมิภาคในแอฟริกาอย่างชัดเจน โดยเฉพาะบทบาทของธรรมาภิบาลและภาวะผู้นำที่มีผลต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจและการเมืองของประเทศในระยะยาว ทั้งนี้ เสถียรภาพในแอฟริกาตอนใต้ยังคงเป็นปัจจัยสนับสนุนบรรยากาศทางเศรษฐกิจและการลงทุน ขณะที่ความผันผวนในบางภูมิภาคสะท้อนความจำเป็นในการดำเนินนโยบายเชิงรุกด้านการเมือง เศรษฐกิจ และความมั่นคง เพื่อรองรับความเสี่ยงที่ยังคงดำรงอยู่ในปีต่อไป

เครดิตภาพและที่มาข่าว www.africa.businessinsider.com

ประมวลโดย สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงพริทอเรีย

ธันวาคม 2568