
นายมาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา มีกำหนดเดินทางเยือนประเทศต่าง ๆ ในเอเชีย รวมถึงจีน ระหว่างวันที่ 11–19 พฤศจิกายน 2569 โดยจะหารือทวิภาคีกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เพื่อยกระดับความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างแคนาดากับจีน ทั้งนี้ ข้อมูลการค้าล่าสุดของแคนาดาระบุว่า การส่งออกสินค้าไปยังจีนขยายตัวอย่างมาก โดยเฉพาะสินค้าจากรัฐทางตะวันตกของประเทศ ซึ่งมีอาหารและพลังงานเป็นสินค้าส่งออกสำคัญที่ขับเคลื่อนการเติบโตดังกล่าว
นายฟิลิปป์ เรอโนต์ ผู้อำนวยการสถาบัน China Institute แห่งมหาวิทยาลัยอัลเบอร์ตา เปิดเผยข้อมูลการค้าในไตรมาสที่ 3 สะท้อนให้เห็นว่า การส่งออกของแคนาดาไปยังจีนมีแนวโน้มแตะระดับสูงสุดในปี 2569 และกำลังขยายตัวในอัตราเร่ง นับเป็นการฟื้นตัวอย่างชัดเจนจากช่วงที่ความสัมพันธ์ระหว่างแคนาดากับจีนตกต่ำ ภายหลังจีนควบคุมตัวชาวแคนาดา 2 ราย ได้แก่ นายไมเคิล คอฟริก และนายไมเคิล สปาวอร์ เพื่อตอบโต้กรณีแคนาดาจับกุมนางเมิ่ง หว่านโจว ผู้บริหารบริษัทหัวเว่ย ที่นครแวนคูเวอร์เมื่อปี 2561
ความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างแคนาดากับจีนเริ่มฟื้นตัวภายหลังทั้งสองฝ่ายบรรลุข้อตกลงเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา โดยจีนตกลงปรับลดภาษีนำเข้าสินค้าจากแคนาดา แลกกับการที่รัฐบาลแคนาดาอนุญาตให้รถยนต์ไฟฟ้าจากจีนเข้าสู่ตลาดภายในประเทศมากขึ้น ในไตรมาสที่ 3 ปี 2569 มูลค่าการค้ารวมระหว่างแคนาดากับจีนอยู่ที่ประมาณ 26.28 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นระดับรายไตรมาสสูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยมีการส่งออกพลังงานเป็นปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญ ทั้งนี้ การส่งออกน้ำมันดิบของแคนาดาไปยังจีนเพิ่มขึ้นร้อยละ 159 มาอยู่ที่เฉลี่ย 327,000 บาร์เรลต่อวัน ส่วนหนึ่งเป็นผลจากกำลังการขนส่งที่เพิ่มขึ้นของโครงการท่อส่งน้ำมัน Trans Mountain ประกอบกับภาวะชะงักงันของอุปทานน้ำมันในตะวันออกกลาง ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันที่แคนาดาส่งออกไปยังจีนปรับตัวสูงขึ้น
นอกเหนือจากการส่งออกพลังงานแล้ว การส่งออกสินค้าเกษตรของแคนาดาไปยังจีนยังขยายตัวอย่างมาก สะท้อนถึงการผ่อนคลายมาตรการภาษีนำเข้าของจีนต่อสินค้าเกษตรจากแคนาดา โดยมูลค่าการส่งออกกากคาโนลาเพิ่มขึ้นจาก 9.22 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็น 257.47 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากปีก่อนหน้า ขณะที่การส่งออกถั่วลันเตาเพิ่มขึ้นจาก 6.57 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็น 105.47 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนการส่งออกเนื้อวัวมีมูลค่า 129.63 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หลังจากแทบไม่มีการส่งออกในช่วงเดียวกันของปีก่อน
นายฟิลิปป์เห็นว่า มูลค่าการค้าที่เพิ่มขึ้นสะท้อนถึงผลจากการที่แคนาดากลับมากระชับความสัมพันธ์กับจีน ตลอดจนการปรับแนวนโยบายของรัฐบาลกลาง อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านการค้าระหว่างประเทศเตือนว่า แคนาดาควรขยายการค้ากับจีนควบคู่กับการรับผลกระทบจากความไม่แน่นอนทางการค้าและความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างสองประเทศมาแล้ว ทั้งนี้ รัฐบาลแคนาดาดำเนินนโยบายเชิงรุกเพื่อกระชับความสัมพันธ์กับจีนในช่วงที่สหรัฐฯ อาจกำลังทบทวนแนวทางการดำเนินความสัมพันธ์กับแคนาดา โดยนายมาร์ก คาร์นีย์ ระบุว่า ความเสี่ยงด้านความมั่นคงจากการขยายความร่วมมือกับจีนยังอยู่ในระดับจำกัด และการเยือนครั้งนี้จะเปิดโอกาสให้แคนาดาหยิบยกประเด็นต่าง ๆ ขึ้นหารือกับผู้นำจีนได้โดยตรงและตรงไปตรงมา โดยเฉพาะการย้ำจุดยืนว่า จีนและประเทศอื่นๆ ต้องไม่แทรกแซงกิจการภายในของแคนาดา
แม้ว่าการส่งออกของแคนาดาไปยังจีนจะขยายตัวอย่างต่อเนื่อง แต่แคนาดายังคงส่งออกสินค้าไปยังสหรัฐฯ มากกว่าจีนประมาณ 10 เท่า ทั้งนี้ ผู้นำแคนาดาตั้งเป้าเพิ่มมูลค่าการส่งออกสินค้าและบริการของแคนาดาไปยังตลาดนอกสหรัฐฯ ให้เป็นสองเท่าภายในปี 2578 โดยจีนมีแนวโน้มที่จะมีบทบาทสำคัญต่อการบรรลุเป้าหมายดังกล่าว ในการนี้ นายกฯ คาร์นีย์มีกำหนดเดินทางเยือนประเทศต่างๆ ในเอเชีย ได้แก่ ฟิลิปปินส์และกัมพูชา โดยจะเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียนที่ประเทศฟิลิปปินส์ การประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคที่ประเทศจีน ตลอดจนการประชุมสุดยอดฟรังโกโฟนีที่ประเทศกัมพูชา การเดินทางครั้งนี้นับเป็นการเยือนจีนครั้งที่สองนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งมาเกือบ 2 ปี
ความเห็น สคต. การที่แคนาดาเร่งกระจายตลาดส่งออกและกระชับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับประเทศในเอเชีย นับเป็นโอกาสสำคัญของไทยในการยกระดับความสัมพันธ์ทางการค้า การลงทุน และการเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานกับแคนาดา โดยเฉพาะในช่วงที่แคนาดาต้องการลดการพึ่งพาตลาดสหรัฐฯ และเพิ่มบทบาทในภูมิภาคอินโดแปซิฟิก โดย FTA ไทย–แคนาดาจะช่วยลดความเสียเปรียบด้านภาษีและเพิ่มโอกาสให้สินค้าไทย โดยการจัดทำ FTA คาดว่าจะช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการดำเนินธุรกิจ เพิ่มความเชื่อมั่นของนักลงทุน และส่งเสริมโอกาสการลงทุนในสาขาที่มีศักยภาพร่วมกัน