อุตสาหกรรมกุ้งเวียดนามเผชิญความท้าทายในการพัฒนาระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน

อุตสาหกรรมกุ้งของเวียดนามกำลังเผชิญแรงกดดันจากต้นทุนการผลิต การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และข้อกำหนดด้านการส่งออกของตลาดต่างประเทศที่เข้มงวดขึ้น ส่งผลให้ภาคอุตสาหกรรมจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนไปสู่รูปแบบการผลิตที่สอดคล้องกับแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนและมีความยั่งยืนมากขึ้น

นาย Vũ Đức Đam Quang รองหัวหน้ากรมความร่วมมือระหว่างประเทศ ภายใต้กระทรวงเกษตรและสิ่งแวดล้อมเวียดนาม กล่าวว่า อุตสาหกรรมกุ้งมีบทบาทสำคัญต่อการผลิต การส่งออก และการสร้างรายได้ให้แก่ประชาชน โดยเฉพาะในเขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง ทั้งนี้ ในปี 2568 เวียดนามส่งออกกุ้งมูลค่าประมาณ 4,6ห00 ล้านเหรียญสหรัฐฯ คิดเป็นประมาณร้อยละ 40 ของมูลค่าการส่งออกสินค้าอาหารทะเลทั้งหมดของประเทศ อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมกุ้งกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่ โดยเฉพาะต้นทุนวัตถุดิบ อาหารสัตว์ พลังงาน และการบำบัดสภาพแวดล้อมที่เพิ่มขึ้น ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพการผลิต ในขณะเดียวกัน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การรุกล้ำของน้ำเค็ม การแพร่ระบาดของโรค และ             การเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม ยังคงส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเพาะเลี้ยงกุ้ง นอกจากนี้ ตลาดส่งออกยังให้ความสำคัญมากขึ้นกับการตรวจสอบย้อนกลับ การลดการปล่อยก๊าซคาร์บอน ความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม และ      ความยั่งยืนตลอดห่วงโซ่คุณค่า ข้อกำหนดดังกล่าวสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า อุตสาหกรรมกุ้งจำเป็นต้องพัฒนารูปแบบการผลิตอย่างต่อเนื่อง เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พร้อมทั้งยกระดับความสามารถในการปฏิบัติตามข้อกำหนดของตลาดต่างประเทศที่มีแนวโน้มเข้มงวดมากขึ้น

ภายใต้บริบทดังกล่าว แนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนเป็นแนวทางที่เหมาะสมสำหรับการปรับเปลี่ยนอุตสาหกรรมกุ้ง โดยมุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ การนำน้ำและผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตกลับมาใช้ประโยชน์      การประหยัดพลังงาน การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี และการเพิ่มความโปร่งใสด้านข้อมูล ปัจจุบันมีรูปแบบการดำเนินงานและโครงการต่างๆ ที่สามารถนำไปปฏิบัติได้เกิดขึ้นแล้ว ซึ่งถือเป็นพื้นฐานสำหรับการเชื่อมโยงด้านเทคโนโลยี เงินทุน และตลาด ตลอดจนการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน และการขยายรูปแบบที่เหมาะสมให้สามารถนำไปใช้ใน วงกว้างมากขึ้น

นาย Ngô Thế Anh หัวหน้าฝ่ายเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ สังกัดกรมประมงและตรวจสอบทรัพยากรประมง ภายใต้กระทรวงเกษตรและสิ่งแวดล้อมเวียดนามกล่าวว่า เศรษฐกิจหมุนเวียนในอุตสาหกรรมกุ้งไม่ได้หมายถึงการนำเทคโนโลยีใดเทคโนโลยีหนึ่งมาใช้เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการปรับโครงสร้างกระบวนการผลิตให้มุ่งสู่ประสิทธิภาพ การหมุนเวียนทรัพยากร และความยั่งยืนมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนในอุตสาหกรรมกุ้งยังมีช่องว่างที่จำเป็นต้องได้รับการแก้ไข โดยประเด็นสำคัญ ได้แก่ ด้านกลไกเชิงสถาบัน นโยบาย และการกำกับดูแล แม้ปัจจุบันจะมีนโยบายและแนวทางที่เกี่ยวข้องแล้ว แต่ยังจำเป็นต้องพัฒนากฎระเบียบที่มีรายละเอียดและเฉพาะเจาะจงสำหรับการนำเศรษฐกิจหมุนเวียนมาใช้ในอุตสาหกรรมกุ้งเพิ่มเติม นอกจากนี้ ยังมีช่องว่างด้านโครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี ข้อมูล แหล่งเงินทุน การจัดระบบการผลิต และศักยภาพในการดำเนินงาน การแก้ไขช่องว่างดังกล่าวถือเป็นเงื่อนไขสำคัญในการนำเศรษฐกิจหมุนเวียนมาประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมกุ้งอย่างเป็นรูปธรรม โดยมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มมูลค่าสินค้า ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืน ทั้งนี้ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคธุรกิจ เกษตรกร สถาบันวิจัย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันแบ่งปันความรับผิดชอบ ทรัพยากร และผลประโยชน์

ภาครัฐจำเป็นต้องเดินหน้าปรับปรุงกลไกและนโยบาย สนับสนุนการวิจัยและการถ่ายทอดเทคโนโลยี รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับติดตามการดำเนินงาน ขณะที่ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนควรมุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรร่วมกันและการสร้างมูลค่า โดยกำหนดบทบาทของภาครัฐ ภาคธุรกิจ และเกษตรกรให้ชัดเจน ทั้งในด้านการใช้ทรัพยากรและการสร้างความยั่งยืน สำหรับการส่งเสริมการลงทุน ควรให้ความสำคัญกับเงินทุน เทคโนโลยี การบริหารจัดการ การพัฒนารูปแบบการผลิต การเชื่อมโยงห่วงโซ่คุณค่า และการขยายตลาด

(จาก https://vneconomy.vn/)

ข้อคิดเห็น สคต

อุตสาหกรรมกุ้งของเวียดนามยังมีศักยภาพในการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะจากความต้องการในตลาดส่งออกและการเติบโตของมูลค่าการส่งออกกุ้ง ซึ่งในเดือนสิงหาคม 2569 เวียดนามส่งออกกุ้งมูลค่า 478.5 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.2 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน และในช่วง 8 เดือนแรกของปี 2569 มีมูลค่าการส่งออก 3,300 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นร้อยละ 12 อย่างไรก็ตาม การเพิ่มขึ้นของต้นทุนอาหารสัตว์ พลังงาน และการจัดการสิ่งแวดล้อม รวมถึงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมและการตรวจสอบย้อนกลับจากตลาดต่างประเทศ ทำให้ผู้ประกอบการเวียดนามจำเป็นต้องปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตและลดต้นทุนควบคู่กับการยกระดับมาตรฐานสินค้า

การผลักดันเศรษฐกิจหมุนเวียนจึงเป็นแนวทางสำคัญที่เวียดนามมีแนวโน้มให้ความสำคัญมากขึ้น โดยเฉพาะการนำน้ำและผลพลอยได้กลับมาใช้ประโยชน์ การลดการใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตลอดจนการนำเทคโนโลยีและระบบข้อมูลมาเพิ่มประสิทธิภาพตลอดห่วงโซ่การผลิต ทั้งนี้ ถือเป็นโอกาสสำหรับผู้ประกอบการไทยที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ระบบบำบัดน้ำ อาหารสัตว์ เทคโนโลยีลดต้นทุนและการใช้พลังงาน รวมถึงมาตรฐานและระบบตรวจสอบย้อนกลับ ในการพิจารณาขยายความร่วมมือหรือการลงทุนในเวียดนาม โดยเฉพาะพื้นที่เขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นแหล่งผลิตกุ้งสำคัญของประเทศ 

Disclaimer: ข้อมูลต่าง ๆ ที่ปรากฏเป็นข้อมูลที่ได้จากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย และการเผยแพร่ข้อมูลเป็นไปเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลแก่ผู้สนใจเท่านั้นโดยสำนักงานส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ณ กรุงกรุงฮานอยจะไม่รับผิดชอบในความเสียหายใด ๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการที่มีบุคคลนำข้อมูลนี้ไปใช้ไม่ว่าในทางใด- สคต.กรุงฮานอย