ชาวอัลเบอร์ตาเลือกลงมติอยู่กับแคนาดาต่ออย่างท่วมท้น

เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2569 รัฐบาลรัฐอัลเบอร์ตาจัดการออกเสียงประชามติ เพื่อให้ประชาชนตัดสินใจว่ารัฐควรอยู่ในแคนาดาต่อไป หรือให้รัฐบาลเริ่มกระบวนการทางกฎหมายเพื่อนำไปสู่การลงประชามติที่มีผลผูกพันเรื่องการแยกตัวจากแคนาดาในอนาคต ทั้งนี้ การลงคะแนนครั้งนี้ ไม่ได้ถือเป็นการตัดสินให้อัลเบอร์ตาแยกตัวทันที เพียงแต่เป็นจุดเริ่มต้นของแนวทางแยกตัวของรัฐอัลเบอร์ตาจากแคนาดา ล่าสุดคณะกรรมการการเลือกตั้งรัฐอัลเบอร์ตารายงานผลอย่างไม่เป็นทางการว่า จากคะแนนที่นับแล้วเกือบ 1.9 ล้านเสียง มีผู้ลงคะแนนร้อยละ 76 สนับสนุนให้รัฐอยู่ในแคนาดาต่อไป ขณะที่ร้อยละ 24 สนับสนุนให้เริ่มกระบวนการทางกฎหมายเพื่อนำไปสู่การลงประชามติเรื่องการแยกตัวในอนาคต ซึ่งผลดังกล่าวนับเป็นชัยชนะครั้งสำคัญของฝ่ายที่สนับสนุนเอกภาพของแคนาดา 

ด้านนายมาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา ซึ่งเติบโตในเมืองเอ็ดมันตัน รัฐอัลเบอร์ตา แสดงความยินดีกับผลการลงคะแนน พร้อมกล่าวว่า ผลคะแนนสะท้อนความเป็นเอกภาพ โดยชี้ว่าแคนาดาจะเดินหน้ากระจายตลาดการค้า พัฒนาโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ และผลักดันแคนาดาให้เป็นผู้นำด้านพลังงานโดยมีอัลเบอร์ตาเป็นส่วนสำคัญ ขณะที่นางแดเนียล สมิธ มุขมนตรีประจำรัฐฯ ยินดีกับผลคะแนนเบื้องต้น โดยกล่าวว่าผลคะแนนแสดงให้เห็นว่าประชาชนในอัลเบอร์ตาส่วนใหญ่ต้องการอยู่ในแคนาดาต่อ

กระแสสนับสนุนการแยกตัวมีรากฐานจากความรู้สึกของชาวอัลเบอร์ตาบางส่วนว่า รัฐบาลกลางไม่เข้าใจหรือไม่ให้ความเป็นธรรมแก่รัฐทางตะวันตกของประเทศ โดยเฉพาะในประเด็นนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมและภาษีคาร์บอน อันมีข้อจำกัดต่อการขยายอุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซ ตลอดจนความล่าช้าในการพัฒนาโครงการท่อส่ง ซึ่งมองว่ารัฐอัลเบอร์ตาสร้างรายได้ให้ประเทศมากกว่าที่ได้รับกลับคืนมาในรูปของงบประมาณและการสนับสนุนจากรัฐบาลกลาง อย่างไรก็ดี ในช่วงก่อนการออกเสียงประชามติ ผู้นำระดับรัฐและนักการเมืองระดับรัฐบาลกลางได้เดินทางรณรงค์ทั่วรัฐ เพื่อโน้มน้าวให้ชาวอัลเบอร์ตาสนับสนุนการอยู่ร่วมกับแคนาดา ขณะที่แกนนำฝ่ายสนับสนุนการแยกตัว เช่น นายเจฟฟรีย์ ราธ และนายมิตช์ ซิลเวสเตอร์ ยืนยันว่าจะเดินหน้ารณรงค์ต่อ โดยมองว่าผลการลงคะแนนครั้งนี้ยังไม่ยุติประเด็นดังกล่าว และเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการเคลื่อนไหวในระยะยาว 

ภายหลังทราบผล นายราธยังระบุว่าจะผลักดันให้มีการประชุมใหญ่พิเศษของพรรครัฐบาล United Conservative Party เพื่อพิจารณาถอดถอนนางแดเนียล สมิธ มุขมนตรีรัฐอัลเบอร์ตา โดยมองว่า ให้การสนับสนุนการอยู่ร่วมกับรัฐบาลกลางมากกว่าการแยกตัว ทั้งนี้ ฝ่ายสนับสนุนการแยกตัวส่วนหนึ่งไม่พอใจนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมของรัฐบาลกลาง ซึ่งเห็นว่าเป็นข้อจำกัดต่ออุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซ และอาจกระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของรัฐอัลเบอร์ตาในอนาคต

ความเห็น สคต. ผลกระทบโดยตรงต่อการค้าไทย–แคนาดายังมีจำกัด โดยการลงประชามติครั้งนี้ไม่ได้ส่งผลให้รัฐอัลเบอร์ตาแยกตัวจากแคนาดา และยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบการนำเข้า ภาษี หรือเงื่อนไขการเข้าสู่ตลาดแคนาดา ผู้ส่งออกไทยจึงสามารถดำเนินธุรกิจภายใต้เงื่อนไขปัจจุบันได้ อย่างไรก็ตาม ผลคะแนนที่ชัดเจนถือเป็นสัญญาณบวกต่อเสถียรภาพของแคนาดา เนื่องจากช่วยคลายความกังวลเกี่ยวกับความไม่แน่นอนทางการเมืองและการลงทุนในรัฐอัลเบอร์ตา ผู้ประกอบการไทยที่ดำเนินธุรกิจในแคนาดาควรรักษาแผนการตลาดและการกระจายสินค้าในหลายรัฐ พร้อมติดตามความเคลื่อนไหวทางการเมือง การค้าการลงทุน ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลกลางกับรัฐ พร้อมกระจายช่องทางจำหน่ายไปยังหลายรัฐเพื่อลดการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่ง