ผลกระทบต่อการส่งออกของไทยไปยังเวเนซุเอลาจากเหตุการณ์สหรัฐอเมริกาโจมตีเวเนซุเอลา

ผลกระทบต่อการส่งออกของไทยไปยังเวเนซุเอลาจากเหตุการณ์สหรัฐอเมริกาโจมตีเวเนซุเอลา

1. ข้อเท็จจริง

เวเนซุเอลาเป็นประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายสำคัญของโลก แต่ประสบปัญหาความไม่มั่นคงทางการเมืองและเศรษฐกิจมาอย่างยาวนาน และมีมูลค่าการค้ากับไทยน้อยมากและโครงสร้างการส่งออกของไทยไปเวเนซุเอลามีลักษณะกระจุกตัวอยู่ในสินค้าอุตสาหกรรมและสินค้าคงทน อาทิ รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ  เครื่องซักผ้าและเครื่องซักแห้งและส่วนประกอบ ผลิตภัณฑ์ยาง เครื่องจักรและส่วนประกอบ เตาอบไมโครเวฟ  เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ และเคมีภัณฑ์ ซึ่งมีความอ่อนไหวต่อภาวะเศรษฐกิจและเสถียรภาพทางการเมืองของประเทศเวเนซุเอลา การที่สหรัฐอเมริกาใช้มาตรการทางทหารและการเมืองโดยตรงต่อรัฐบาลเวเนซุเอลา รวมถึงการจับกุมประธานาธิบดีส่งผลให้สถานการณ์ภายในประเทศทวีความไม่แน่นอนมากขึ้น ทั้งในด้านเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ การเงิน และการค้าระหว่างประเทศ 

2. ภาพรวมการส่งออกของไทยไปเวเนซุเอลา

ในช่วง 2025 (ม.ค. - พ.ย.) การส่งออกของไทยไปเวเนซุเอลามีมูลค่า 40.34 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 34.86  คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 0.01 ของการส่งออกทั้งหมดของไทย โดยมีสินค้าส่งออกสำคัญของไทยไปเวเนซุเอลาประกอบด้วย

• รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ
• เครื่องซักผ้าและเครื่องซักแห้งและส่วนประกอบ
• ผลิตภัณฑ์ยาง
• เครื่องจักรและส่วนประกอบ
• เตาอบไมโครเวฟ     
• เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ

การส่งออกของไทยไปเวเนซุเอลาพึ่งพากำลังซื้อของภาคเอกชนและภาคอุตสาหกรรมของเวเนซุเอลาเป็นสำคัญ ซึ่งการนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศมีความอ่อนไหวสูงต่อความไม่มั่นคงทางการเมืองและเศรษฐกิจ แม้เวเนซุเอลาจะไม่ใช่ตลาดส่งออกหลักของไทย แต่เหตุการณ์ดังกล่าวย่อมส่งผลกระทบต่อการส่งออกของไทยไม่มากนักทั้งทางตรงต่อการค้ากับเวเนซุเอลา และทางอ้อมผ่านความผันผวนของเศรษฐกิจโลก พลังงาน และโลจิสติกส์ 

3. ผลกระทบภาพรวม

ปัจจุบัน ไทยไม่ได้มีมูลค่าการส่งออกไปเวเนซุเอลามากนักเมื่อเทียบกับตลาดอื่น ๆ อย่างจีน อาเซียน และสหรัฐอเมริกา แม้เวเนซุเอลาจะนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศบางรายการ แต่ตลาดนี้ถือเป็นตลาดขนาดเล็ก

สำหรับการส่งออกของไทย ซึ่งการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมน้ำมันเวเนซุเอลาโดยสหรัฐฯ จะไม่ส่งผลโดยตรงต่อมูลค่าการส่งออกไทยไปเวเนซุเอลา (เช่น รถยนต์ เครื่องซักผ้า ไมโครเวฟ ผลิตภัณฑ์ยาง เครื่องปรับอากาศ และเครื่องจักร) เนื่องจากการค้าระหว่างไทย–เวเนซุเอลาไม่เกี่ยวข้องกับน้ำมันโดยตรง แต่จะมีผลกระทบทางอ้อมเชิงเศรษฐกิจและสภาพแวดล้อมการค้า ดังนี้:

1. ความเสี่ยงของการลดลงของอุปสงค์

              เวเนซุเอลาเป็นประเทศที่พึ่งพารายได้จากการส่งออกน้ำมันเป็นหลักมากกว่า 80–90% ของรายได้ส่งออกทั้งหมดซึ่งเป็นรายได้จากเงินตราต่างประเทศ เมื่อสหรัฐฯ ยึดอุตสาหกรรมน้ำมันและบล็อกการส่งออก อุปทานน้ำมันของเวเนซุเอลาชะงัก ส่งผลให้ 1) รายได้รัฐบาลและเงินตราต่างประเทศลดลงอย่างมาก 2) ส่งผลต่อความสามารถของเวเนซุเอลาในการนำเข้าสินค้าอื่น ๆ รวมทั้ง สินค้านำเข้าจำเป็นและสินค้าทุน (capital goods) เช่น เครื่องจักร อะไหล่ และสินค้าจำนวนมากจากต่างประเทศ 

              ผลสำหรับไทย: ในระยะกลาง–ยาว ความไม่แน่นอนทางการเมืองและการที่เศรษฐกิจเวเนซุเอลา ซบเซาจะทำให้กำลังซื้อของผู้บริโภคและภาคธุรกิจเวเนซุเอลาลดลงอย่างมาก อาจกระตุ้นให้ผู้นำเข้าหรือผู้บริโภคปลายทางระงับหรือเลื่อนการสั่งซื้อสินค้าจากไทย เช่น รถยนต์และส่วนประกอบ เครื่องใช้ไฟฟ้า ผลิตภัณฑ์ยาง เครื่องจักร และเครื่องปรับอากาศ ซึ่งการส่งออกจะชะลอตัวหรือหดตัวตามกำลังซื้อได้

2. ความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนและสภาพคล่องเงินตรา

                เมื่อรายได้จากน้ำมันลดลงทำให้เวเนซุเอลามีเงินตราต่างประเทศ (USD) ลดลงอย่างมาก และเกิดภาวะเงินเฟ้อสูง การนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศต้องเผชิญต้นทุนที่สูงขึ้น และหากระบบธนาคารและเครดิตในเวเนซุเอลายังไม่เสถียร มีความเสี่ยงเครดิตที่สูงอาจชำระเงินล่าช้า ผู้ส่งออกไทยอาจเผชิญความเสี่ยงสูงในการไม่สามารถเรียกเก็บได้จากผู้นำเข้าเวเนซุเอลา ผู้ส่งออกไทยอาจต้องยอมรับข้อตกลงชำระเงินล่าช้าหรือใช้เครื่องมือทางการค้าอื่น ๆ เช่น L/C แบบยืดหยุ่นมากขึ้น ซึ่งเพิ่มต้นทุนการบริหารจัดการ

            3.3 ความผันผวนของต้นทุนโลจิสติกส์และพลังงาน

                 แม้ว่าสถานการณ์โดยรวมของราคาน้ำมันโลกจะยังผันผวนจากเหตุการณ์การเมืองและความเสี่ยงในภูมิภาค แต่ในระยะสั้นราคาน้ำมันไม่ได้เพิ่มขึ้นมากจนกระทบการค้าทั่วโลกอย่างรุนแรง ตลาดพลังงานอาจมีความตึงเครียด แต่ราคายังไม่ได้สูงขึ้นมากในทันที การขนส่งข้ามมหาสมุทรจากเอเชียไปละตินอเมริกามีต้นทุนสูง และหากต้นทุนพลังงานผันผวนจากภาวะตลาดน้ำมันโลกที่ไม่แน่นอน จะยิ่งส่งผลต่อราคาสินค้าส่งออกไทย

4. การวิเคราะห์ผลกระทบเชิงรายสินค้า

 4.1 รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ 

รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบเป็นสินค้าส่งออกหลักของไทยไปเวเนซุเอลา และเป็นสินค้าคงทนที่ต้องอาศัยกำลังซื้อสูง และความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจของผู้บริโภค เหตุการณ์การโจมตีและเหตุการณ์ความไม่มั่นคงทางการเมืองส่งผลให้ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและภาคธุรกิจในเวเนซุเอลาลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ประกอบกับการเข้าถึงสินเชื่อและเงินตราต่างประเทศยากขึ้นส่งผลให้ความต้องการนำเข้ารถยนต์จากต่างประเทศมีแนวโน้มลดลง

ผลกระทบทางตรงต่อการส่งออกของไทย คือ ความต้องการนำเข้ารถยนต์จากไทยมีแนวโน้มหดตัวสูง ในระยะสั้นถึงระยะกลาง ขณะที่ผู้ส่งออกไทยอาจเผชิญความเสี่ยงด้านการชำระเงินและต้นทุนทางการเงินที่เพิ่มขึ้น

4.2 เครื่องซักผ้าและเตาอบไมโครเวฟ 

เครื่องซักผ้าและเตาอบไมโครเวฟเป็นสินค้าอุปโภคบริโภคคงทน ซึ่งมักได้รับผลกระทบโดยตรงจากภาวะเศรษฐกิจถดถอยและรายได้ครัวเรือนที่ลดลง สถานการณ์ความไม่แน่นอนในเวเนซุเอลาทำให้ผู้บริโภคชะลอการซื้อสินค้าใหม่ และผู้นำเข้าลดการนำเข้าเพื่อจำกัดความเสี่ยงด้านสต็อกสินค้า

ผลกระทบต่อการส่งออกของไทย คือแนวโน้มการส่งออกเครื่องใช้ไฟฟ้าจากไทยไปเวเนซุเอลาลดลงอย่างต่อเนื่อง และการแข่งขันด้านราคากับสินค้าจากประเทศต้นทุนต่ำทวีความรุนแรงขึ้น

4.3 เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ

การส่งออกเครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบของไทยไปเวเนซุเอลาขึ้นอยู่กับการลงทุนด้านที่อยู่อาศัยและอาคารพาณิชย์เป็นสำคัญ เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้กิจกรรมการลงทุนชะลอตัว และความสามารถในการนำเข้าสินค้าที่ใช้พลังงานสูงลดลง ประกอบกับต้นทุนการขนส่งระหว่างประเทศที่เพิ่มขึ้น

ผลกระทบต่อการส่งออกของไทยอยู่ในระดับปานกลางถึงสูง โดยมีแนวโน้มชะลอตัวในระยะสั้นถึงระยะกลาง

4.4 ผลิตภัณฑ์ยาง

ผลิตภัณฑ์ยางของไทยที่ส่งออกไปเวเนซุเอลาส่วนใหญ่ใช้ในภาคอุตสาหกรรมและการขนส่ง เช่น ยางรถยนต์หรือชิ้นส่วนยาง ความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจส่งผลให้กิจกรรมทางอุตสาหกรรมชะลอตัว และความต้องการใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนลดลง ประกอบกับต้นทุนโลจิสติกส์ที่เพิ่มขึ้นจากความผันผวนของราคาพลังงาน

ผลกระทบต่อการส่งออกผลิตภัณฑ์ยางของไทยอยู่ในระดับปานกลาง แต่มีความเสี่ยงต่อการส่งออกลดลงในระยะยาวหากเศรษฐกิจเวเนซุเอลายังไม่ฟื้นตัว

5. ผลกระทบทางอ้อมต่อการส่งออกของไทย

1. ความผันผวนของราคาน้ำมันโลก ซึ่งเพิ่มต้นทุนการผลิตและการขนส่ง

2. ความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลก ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของคู่ค้าประเทศอื่นทำให้คำสั่งซื้อจากตลาดอื่นอาจชะลอตัว

3. ความเข้มงวดของสถาบันการเงินในการให้สินเชื่อการค้าระหว่างประเทศ

6. สรุปและข้อเสนอแนะ

โดยสรุป เหตุการณ์ทางการเมืองในเวเนซุเอลาส่งผลกระทบเชิงลบต่อการส่งออกของไทยไปเวเนซุเอลา 6.1 รถยนต์และเครื่องใช้ไฟฟ้าเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบรุนแรงที่สุด

2. ผลิตภัณฑ์ยางและเครื่องปรับอากาศได้รับผลกระทบในระดับปานกลาง

3. ความเสี่ยงด้านโลจิสติกส์ พลังงาน และการชำระเงินเพิ่มสูงขึ้น

โดยมีข้อเสนอแนะแนวทางรองรับสถานการณ์ดังกล่าว ดังนี้

• กระจายตลาดส่งออกไปยังประเทศที่มีเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเมืองมากขึ้น

• ส่งเสริมการใช้มาตรการประกันความเสี่ยงด้านการส่งออกและการชำระเงิน

• ติดตามสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์และราคาพลังงานโลกอย่างใกล้ชิด เพื่อปรับกลยุทธ์

     ด้านต้นทุนและโลจิสติกส์

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครเซาเปาโล