รายงานการวิเคราะห์ตลาดซีรีส์สั้นของจีนและตลาดต่างประเทศ ปี 2567–2568

ซีรีส์สั้น (Micro drama) กำลังเติบโตและพัฒนาอย่างต่อเนื่องในจีน ท่ามกลางกระแสวิดีโอสั้นที่ได้รับความนิยม โดยกลายเป็น “รหัสการดึงทราฟฟิก (New traffic password)” รูปแบบใหม่ของอุตสาหกรรมบันเทิงจีน ขณะที่การแข่งขันในตลาดภายในประเทศทวีความรุนแรงมากขึ้น หลายบริษัทจีนจึงเริ่มขยายผลงานซีรีส์สั้นไปยังตลาดต่างประเทศ จากรายงานการวิเคราะห์ตลาดซีรีส์สั้นของจีนและตลาดต่างประเทศ ปี 2567–2568 โดย iiMedia Research (艾媒咨询) พบว่าร้อยละ 95.11 ของผู้ตอบแบบสอบถามเคยชมหรือเคยสัมผัส  ซีรีส์สั้นจีนในต่างประเทศ และในหลายประเทศ ผู้ใช้บริการมีแนวโน้มเต็มใจจ่ายเงินเพื่อความบันเทิงเพิ่มขึ้นกว่าปัจจุบัน นักวิเคราะห์มองว่า การขยายตัวสู่ตลาดต่างประเทศจะเปิดโอกาสใหม่ ๆ และทิศทางการเติบโตให้อุตสาหกรรมภาพยนตร์และโทรทัศน์ของจีน โดยการค้นหาประเด็นที่สะท้อน “คุณค่าความเป็นจีน” และการสร้างความผูกพันทางอารมณ์กับผู้ชมทั้งในและนอกประเทศ ถือเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาตลาดซีรีส์สั้นในต่างประเทศอย่างมีคุณภาพในอนาคต

ตลาดซีรีส์สั้นออนไลน์ของจีนกำลังเติบโตแบบก้าวกระโดด โดยปี 2566 มีมูลค่า 3.739 หมื่นล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 267.65 จากปีก่อนหน้า และคาดว่าจะทะลุ 1 แสนล้านหยวนภายในปี 2570 ความเติบโตอย่างรุนแรงนี้ยังเป็นแรงหนุนให้ซีรีส์สั้นจีนขยายตัวสู่ตลาดต่างประเทศมากขึ้น

ด้านพฤติกรรมผู้ชม ผลสำรวจพบว่าร้อยละ 95.11 ของผู้ตอบแบบสอบถามเคยรับชมซีรีส์สั้นจีนในต่างประเทศ และใน 6 ประเทศที่ทำการสำรวจ สัดส่วนผู้ใช้งานที่ “พร้อมจ่ายเงิน” เพื่อความบันเทิงในอนาคตสูงกว่าปัจจุบัน สะท้อนศักยภาพการสร้างรายได้ที่แข็งแกร่งของอุตสาหกรรมนี้ นักวิเคราะห์มองว่าความเต็มใจของผู้ใช้ทั่วโลกที่จะจ่ายเพื่อคอนเทนต์ จะเพิ่มความน่าสนใจของซีรีส์สั้นในตลาดโลก และผลักดันให้ผู้ผลิตจีนพัฒนาคุณภาพและความหลากหลายของเนื้อหาเพื่อแข่งขันได้ดียิ่งขึ้น

สำหรับแนวโน้มอุตสาหกรรม “เนื้อหาคุณภาพสูงและความคิดสร้างสรรค์ที่หลากหลาย” จะเป็นหัวใจหลักในการพาซีรีส์สั้นจีนไปสู่เวทีโลก ภายใต้นโยบายที่สนับสนุนการใช้ซีรีส์สั้นเป็นสื่อกระจายวัฒนธรรมจีน อุตสาหกรรมจึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการสร้างสรรค์เนื้อหาที่สอดคล้องกับท้องถิ่น ขยายขอบเขตการสื่อสารสร้างสรรค์ และหยิบยกประเด็นที่สะท้อน “คุณค่าความเป็นจีน” เพื่อสร้างความเชื่อมโยงทางอารมณ์กับผู้ชมทั้งในและต่างประเทศ อันจะช่วยเพิ่มพลังในการเล่า “เรื่องราวจีน” ให้เข้าถึงและมีเสน่ห์ยิ่งขึ้นบนเวทีโลก

คำจำกัดความของซีรีส์สั้น

เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2565 สำนักงานทั่วไปแห่งสำนักงานวิทยุและโทรทัศน์แห่งรัฐของจีน (NRTA) ได้ออกประกาศ “เรื่องการเสริมสร้างการกำกับดูแลซีรีส์สั้นออนไลน์และการดำเนินแผนพัฒนาการสร้างสรรค์” โดยได้ให้คำจำกัดความใหม่ของ ซีรีส์สั้นออนไลน์ ว่าเป็น “รูปแบบวรรณกรรมและศิลปะออนไลน์แนวใหม่ ที่มีความยาวต่อหนึ่งตอนตั้งแต่ไม่กี่สิบวินาทีไปจนถึงประมาณ 15 นาที มีประเด็นและเส้นเรื่องหลักที่ค่อนข้างชัดเจน พร้อมโครงเรื่องที่ต่อเนื่องและสมบูรณ์ในระดับหนึ่ง”

การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมตลาดต่างประเทศของซีรีส์สั้น: จำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลก

ข้อมูลระบุว่า จำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2565 มีผู้ใช้งานถึง 4.95 พันล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.04 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า นักวิเคราะห์จาก iiMedia Research มองว่าการเติบโตของจำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลกถือเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญ ที่เอื้อต่อการขยายตลาดซีรีส์สั้นจีนสู่ต่างประเทศ

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

แรงขับเคลื่อนเชิงนโยบาย: การกำกับดูแลและการสนับสนุนที่ดำเนินการควบคู่กัน

ท่ามกลางการเติบโตอย่างรวดเร็วของตลาดซีรีส์สั้นออนไลน์ จีนได้ออกมาตรการกำกับดูแลที่เข้มงวดมากขึ้น ขณะเดียวกันรัฐบาลยังส่งเสริมและสนับสนุนให้ซีรีส์สั้นคุณภาพสูงของจีนขยายสู่ตลาดต่างประเทศ เพื่อเพิ่มอิทธิพลและความสามารถในการแข่งขันในระดับสากล แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อผลักดันให้อุตสาหกรรม
ซีรีส์สั้นของจีนพัฒนาอย่างมีมาตรฐานและยั่งยืน เปิดเวทีที่กว้างขึ้นสำหรับผลงานคุณภาพ และส่งเสริมการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมและความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยนโยบายที่เกี่ยวข้องกับซีรีส์สั้นของจีน (2565–2567) ตามตารางด้านล่าง

ขนาดตลาดและการคาดการณ์ซีรีส์สั้นของจีน

ข้อมูลจาก iiMedia Research ระบุว่า ขนาดตลาดซีรีส์สั้นของจีนมีแนวโน้มเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2566 มีมูลค่า 37.39 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 267.65 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า และคาดว่าจะทะลุ 1 แสนล้านหยวนภายในปี 2570 นักวิเคราะห์มองว่า เมื่อกฎเกณฑ์และระบบการกำกับดูแลตลาดซีรีส์สั้นของจีนมีความสมบูรณ์มากขึ้น ตลาดออนไลน์จะยังคงคึกคักต่อเนื่อง ขณะเดียวกันการขยายตัวสู่ต่างประเทศของซีรีส์สั้นจีนก็จะก้าวสู่การพัฒนาในระดับใหม่ด้วย

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

ภาพรวมของผู้ประกอบการซีรีส์สั้นจีนขยายสู่ตลาดต่างประเทศ

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

การวิเคราะห์ยอดดาวน์โหลดซอฟต์แวร์ซีรีส์สั้นที่ขยายสู่ตลาดโลก

ข้อมูลระบุว่า ReelShort ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มในเครือ China Literature Online มียอดดาวน์โหลดสูงถึง 19.065 ล้านครั้ง นักวิเคราะห์จาก iiMedia Research มองว่า ด้วยการมีทรัพยากรด้านวรรณกรรมออนไลน์ (IP) จำนวนมากที่สามารถนำมาดัดแปลงเป็นซีรีส์สั้นได้ ถือเป็นข้อได้เปรียบสำคัญที่ทำให้ China Literature Online มีศักยภาพสูงในตลาดซีรีส์สั้นต่างประเทศ

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

ประเด็นเนื้อหายอดนิยมของซีรีส์สั้นจีนในตลาดต่างประเทศ

ผลสำรวจชี้ว่า ซีรีส์สั้นที่ได้รับความนิยมสูงในตลาดต่างประเทศมักเน้นหัวข้ออย่างเช่น เจ้านายจอมเผด็จการ การล้างแค้น และเรื่องราวความรัก ซึ่งมอบประสบการณ์ที่แปลกใหม่แก่ผู้ชม นอกจากนี้ยังมีการปรับเนื้อหาให้สอดคล้องกับรสนิยมและพื้นฐานทางวัฒนธรรมของผู้ชมในแต่ละภูมิภาค เช่น ผู้ชมในยุโรปและอเมริกานิยมเนื้อหาแนวเหนือธรรมชาติอย่างมนุษย์หมาป่าและแวมไพร์ ขณะที่ผู้ชมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นิยมเรื่องราวแนวโศกนาฏกรรมความรักและการต่อสู้ของครอบครัวมหาเศรษฐี ทั้งนี้ ตลาดซีรีส์สั้นต่างประเทศกำลังพัฒนาไปสู่การมุ่งนำเสนอ โครงเรื่องหลักที่มีคุณภาพและแก่นสาระทางจิตวิญญาณ ที่เข้มแข็งมากขึ้น

ห่วงโซ่อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นจีนในตลาดต่างประเทศ

ในห่วงโซ่อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นที่ขยายออกสู่ต่างประเทศ ต้นน้ำ คือผู้ถือลิขสิทธิ์ IP ที่ทำการขายสิทธิ์หรือร่วมมือกับผู้ผลิตซีรีส์สั้นเพื่อพัฒนาเนื้อหา กลางน้ำ คือผู้ผลิตซีรีส์สั้นที่ทำหน้าที่สร้างสรรค์และแปลงเนื้อหา IP ให้ออกมาในรูปแบบวิดีโอ ปลายน้ำ คือผู้จัดจำหน่ายซีรีส์สั้นที่ทำหน้าที่เผยแพร่หรือกระจายคอนเทนต์ไปยังผู้ชม เพื่อให้เข้าถึงกลุ่มผู้ใช้ได้อย่างกว้างขวาง

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

รูปแบบการสร้างรายได้ของซีรีส์สั้นออนไลน์

วิธีการทำกำไรหลักในตลาดซีรีส์สั้นออนไลน์ ได้แก่ การแบ่งรายได้จากทราฟฟิก การจัดซื้อลิขสิทธิ์โดยแพลตฟอร์ม การผลิตคอนเทนต์ตามสั่งสำหรับแบรนด์ (Brand Customization) การโฆษณา และการโปรโมตเชื่อมโยงกับอีคอมเมิร์ซ โดยในปัจจุบัน การแบ่งรายได้จากทราฟฟิก ถือเป็นรูปแบบความร่วมมือหลักที่แพลตฟอร์มต่าง ๆ ใช้กับผู้ผลิตซีรีส์สั้น อย่างไรก็ตาม วิธีการแบ่งรายได้และการคำนวณค่าใช้จ่ายจะแตกต่างกันไปในแต่ละแพลตฟอร์ม ทั้งในด้านสัดส่วนและเงื่อนไข

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

ตัวอย่างผู้ประกอบการที่ผลักดันซีรีส์สั้นสู่ตลาดต่างประเทศ – บริษัท China Online Group Co., Ltd. 

บริษัท China Online Co., Ltd. เป็นกลุ่มอุตสาหกรรมด้านเนื้อหาวัฒนธรรมดิจิทัล ที่มุ่งเน้นการผลิตคอนเทนต์ดิจิทัล การจัดจำหน่ายลิขสิทธิ์ ผลิตภัณฑ์ต่อยอดจาก IP และการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา โดยบริษัทใช้ วรรณกรรมออนไลน์ (Literary IP) เป็นศูนย์กลาง และพัฒนาต่อยอดในหลายรูปแบบ เช่น หนังสือเสียง แอนิเมชัน ภาพยนตร์ ซีรีส์ และสินค้าเชิงวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์ ซอฟต์แวร์ซีรีส์สั้น ReelShort ของบริษัทในเครือ Maple Leaf Interactive ได้รับความนิยมสูง จนมียอดดาวน์โหลดแซงหน้า TikTok ในร้านแอปพลิเคชันของยุโรปและอเมริกา

ข้อมูลระบุว่า China Online Co., Ltd. มีสินทรัพย์รวมและรายได้จากการดำเนินงานเติบโตต่อเนื่อง โดยในปี 2566 มีมูลค่าสูงถึง 1.41 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 19.41 จากปีก่อนหน้า นักวิเคราะห์จาก iiMedia Research มองว่า ภายใต้กระแสความนิยมของสินค้าบันเทิงจีนที่ขยายสู่ตลาดโลก บริษัท China Online กำลังมุ่งพัฒนารูปแบบใหม่ ๆ สำหรับการเติบโตในต่างประเทศ พร้อมผสาน เทคโนโลยี AIGC เข้ากับแนวทางการพัฒนาเชิงคุณภาพ

ผลสำรวจผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเกือบร้อยละ 70 ของผู้ชมซีรีส์สั้นจีนในต่างประเทศเป็นคนรุ่นใหม่

ข้อมูลการสำรวจของ iiMedia Research ระบุว่า ผู้หญิงคิดเป็นสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 62.87 ของกลุ่มผู้ตอบแบบสอบถามที่รับชมซีรีส์สั้นจีนในตลาดต่างประเทศ โดยมีกลุ่มคนรุ่นใหม่เป็นฐานผู้ชมหลัก โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ ไม่เกิน 34 ปี คิดเป็นเกือบร้อยละ 70 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลุ่มอายุ 25–34 ปี นักวิเคราะห์มองว่า การที่ซีรีส์สั้นสามารถเข้าถึงคนรุ่นใหม่อย่างกว้างขวาง เกิดจากช่องทางการเผยแพร่และเนื้อหาที่มีเอกลักษณ์ อีกทั้ง ผลงานที่มีตัวละครผู้หญิงเป็นศูนย์กลางยังมีศักยภาพสูงในการพัฒนา เพื่อตอบโจทย์ตลาดโลก

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

ผลสำรวจผู้ใช้อินเทอร์เน็ตกว่าร้อยละ 90 ของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเข้าถึงซีรีส์สั้นจีนในต่างประเทศ ความสนใจในวงกว้างกลายเป็นเรื่องปกติ

ข้อมูลจาก iiMedia Researchระบุว่าร้อยละ 95.11 ของผู้ตอบแบบสอบถามเคยชม หรือเคยสัมผัสซีรีส์สั้นจีนที่ถูกส่งออกไปต่างประเทศ และเกือบร้อยละ 80 ของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตติดตามข่าวสารหรือมาตรการนโยบายที่เกี่ยวข้อง นักวิเคราะห์มองว่าซีรีส์สั้นได้กลายเป็นรูปแบบความบันเทิงยอดนิยม และยังมีศักยภาพที่ผู้ชมภายในประเทศจีนเองจะหันมาบริโภคผลงานที่ผลิตเพื่อเผยแพร่ในตลาดต่างประเทศมากขึ้น

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

ผลสำรวจผู้ใช้อินเทอร์เน็ตซีรีส์สั้นแนวรักโรแมนติกได้รับความนิยมสูงสุด

ข้อมูลจาก iiMedia Research ระบุว่า มีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมากกว่าสี่ในสิบเลือกชมซีรีส์สั้นแนวรักโรแมนติก ขณะที่เกือบสี่ในสิบเลือกชมซีรีส์สั้นแนวสงครามสายลับ (Spy / War Drama) และแนววูเซีย (กำลังภายใน / หศิลปะการต่อสู้) นักวิเคราะห์จาก iiMedia ชี้ว่า ในช่วงที่อุตสาหกรรมบันเทิงกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว เนื้อหาแนวรักโรแมนติก สายลับ และกำลังภายในเป็นประเภทที่มีฐานผู้ชมจำนวนมาก และเมื่อผนวกกับพลังของอินเทอร์เน็ต ก็สามารถเข้าถึงกลุ่มผู้ชมได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

ผลสำรวจผู้ใช้อินเทอร์เน็ตกว่าร้อยละ 80 มองบวกต่อตลาดซีรีส์สั้นจีนในต่างประเทศ

ข้อมูลจาก iiMedia Research ระบุว่า กว่าร้อยละ 80 ของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเชื่อว่ากระแสตลาดกำลังเป็นแรงขับเคลื่อนให้ซีรีส์สั้นจีนเติบโตในต่างประเทศ และเกือบร้อยละ 80 มีมุมมองเชิงบวกต่ออนาคตของตลาดนี้ นักวิเคราะห์จาก iiMedia มองว่า เมื่อกระแสตลาดวิดีโอสั้นทั่วโลกขยายตัวต่อเนื่อง ผู้ประกอบการซีรีส์สั้นจีนบางรายได้เริ่มผลิตและรุกตลาดต่างประเทศมากขึ้น ทำให้ศักยภาพระดับนานาชาติของซีรีส์สั้นจีนเริ่มปรากฏเด่นชัด

ที่มารูปภาพ: https://www.iimedia.cn/c400/101104.html

การวิเคราะห์ SWOT ของตลาดซีรีส์สั้นจีนและตลาดต่างประเทศ

จุดแข็ง (Advantages): ผู้ใช้งานทั่วโลกมีแนวโน้มยอมจ่ายมากขึ้นในอนาคต

ข้อมูลระบุว่า ความเต็มใจในการจ่ายเงินเพื่อบริการบันเทิงของผู้ใช้งานทั่วโลกมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยใน 6 ประเทศที่สำรวจ พบว่าสัดส่วนของผู้ใช้ที่ยินดีจ่ายเพื่อบริการบันเทิงในอนาคตจะสูงกว่าปัจจุบัน นักวิเคราะห์จาก iiMedia มองว่า ความพร้อมของผู้ใช้ทั่วโลกในการจ่ายเพื่อคอนเทนต์จะช่วยเพิ่มเสน่ห์ให้กับซีรีส์สั้นในตลาดต่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นแรงจูงใจให้ผู้ผลิตเน้นพัฒนาคุณภาพและการสร้างสรรค์เนื้อหา เพื่อยกระดับความสามารถในการแข่งขัน

จุดอ่อน (Disadvantages): กฎระเบียบด้านอินเทอร์เน็ตแตกต่างกันในแต่ละประเทศ

อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นถือเป็นรูปแบบสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล การกำหนดมาตรฐานและกฎเกณฑ์ที่ชัดเจนจึงเป็นสิ่งจำเป็นต่อการคุ้มครองสิทธิของสาธารณะและการพัฒนาอย่างเป็นระเบียบ อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างด้านกฎระเบียบของเนื้อหาดิจิทัลในแต่ละประเทศและภูมิภาค ทำให้การกระจายซีรีส์สั้นจีนในตลาดต่างประเทศยังคงเผชิญความไม่แน่นอนและความท้าทาย ซึ่งผู้ประกอบการจำเป็นต้องทำความเข้าใจข้อกำหนดด้านกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องอย่างรอบคอบก่อนการส่งออกผลงาน

ข้อคิดเห็นของสคต.เซี่ยงไฮ้ 

ตลาดซีรีส์สั้นจีนกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว และขยายความนิยมสู่ต่างประเทศทั้งในอเมริกาเหนือ ยุโรป และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ข้อมูลสำรวจชี้ว่ากว่าร้อยละ 95 ของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเคยรับชมซีรีส์สั้นจีน และกว่าร้อยละ 80 มีมุมมองเชิงบวกต่ออนาคตตลาดนี้ อีกทั้งโมเดลรายได้ของซีรีส์สั้นยังเชื่อมโยงกับการโฆษณา อีคอมเมิร์ซ การไลฟ์สด และสินค้า Merchandising เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยใช้ช่องทางนี้ในการทำตลาดสินค้า ผู้ประกอบการไทยที่ต้องการนำสินค้าเข้ามาจำหน่ายในประเทศจีนควรพิจารณาความร่วมมือกับแพลตฟอร์มซีรีส์สั้นจีนเพื่อโปรโมตสินค้าไทยและผสานสินค้าเข้ากับการเล่าเรื่องเพื่อสร้างการจดจำ อย่างไรก็ดี ผู้ประกอบการต้องตระหนักถึงความแตกต่างของกฎระเบียบในแต่ละประเทศและเตรียมความพร้อมด้านการปฏิบัติตามข้อกำหนด โดยรวมแล้ว ซีรีส์สั้นจีนถือเป็น “แพลตฟอร์มบันเทิง–การค้า” ที่มีศักยภาพสูง และควรถูกมองเป็นโอกาสเชิงกลยุทธ์สำหรับผู้ประกอบการไทยในการเจาะตลาดผู้บริโภคจีนและต่างประเทศ

________________________________________________________________________________________

จัดทำโดย สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครเซี่ยงไฮ้

แหล่งที่มา

https://www.iimedia.cn/c400/101104.html