เวียดนามเปิดตัวกฎระเบียบว่าด้วยกระบวนการอนุญาโตตุลาการใหม่ ฉบับปี 2569

เวียดนามเปิดตัวกฎระเบียบว่าด้วยกระบวนการอนุญาโตตุลาการใหม่ ฉบับปี 2569

เมื่อวันที่ 25 พ.ค 2569 ศูนย์อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศเวียดนาม (Vietnam International Arbitration Centre : VIAC) และสมาคมนักกฎหมายเวียดนาม (Vietnam Lawyers Association) ได้จัดงานสัปดาห์อนุญาโตตุลาการและการระงับข้อพิพาทางเลือกเวียดนาม 2026 (Vietnam ADR Week 2026 - VAW 2026) ภายใต้หัวข้อ “อนุญาโตตุลาการและ ADR: ก้าวสู่ระดับใหม่” ซึ่งได้เปิดงานอย่างเป็นทางการ   ที่กรุงฮานอย พร้อมพิธีเปิดตัวกฎระเบียบว่าด้วยกระบวนการอนุญาโตตุลาการของศูนย์ VIAC 2569 ด้วย

นาย Mai Luong Khoi รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงยุติธรรม (Ministry of Justice: MOJ) ระบุว่า เศรษฐกิจที่มีเติบโต อย่างรวดเร็วและยั่งยืนไม่เพียงต้องอาศัยทรัพยากรและเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ยังต้องมีสภาพแวดล้อมทางกฎหมายที่มีเสถียรภาพ และโปร่งใส และสามารถคาดการณ์ได้ โดยสิทธิทางทรัพย์สิน เสรีภาพในการประกอบธุรกิจ และเสรีภาพในการทำสัญญา   จะต้องได้รับการคุ้มครองอย่างมั่นคง ข้อพิพาทที่เกิดขึ้นระหว่างการดำเนินธุรกิจต้องได้รับการระงับอย่างทันท่วงที เป็นธรรม และมีประสิทธิภาพ ในบริบทที่เวียดนามเร่งผลักดันการปรับเปลี่ยนรูปแบบการเติบโตทางเศรษฐกิจ พัฒนากรอบกฎหมายให้สมบูรณ์ การปลดล็อกทรัพยากร เพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และขยายความร่วมมือระหว่างประเทศได้อย่างลึกซึ้ง   กลไกอนุญาโตตุลาการและการไกล่เกลี่ยทางการค้าจึงมีบทบาทสำคัญมากขึ้นในฐานะเครื่องมือทางกฎหมายที่ช่วยสนับสนุนและเสริมสร้างความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่อสภาพแวดล้อมทางธุรกิจในเวียดนาม รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงยุติธรรมย้ำว่า      ระดับความเชื่อมั่นในกฎหมาย ตลอดจนการคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์อันชอบธรรมของประชาชนและภาคธุรกิจ           อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่เพียงเป็นปัจจัยสำคัญ แต่จะเป็นตัวชี้วัดถึงประสิทธิผลของการพัฒนาเศรษฐกิจของทั้งประเทศด้วย

ศ.ดร. Le Hong Hanh ประธานศูนย์อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศเวียดนาม (VIAC) เปิดเผยว่า ในอดีตเวียดนามเคยถูกมองว่าเป็นพื้นที่ล้าหลังในด้านอนุญาโตตุลาการ การไกล่เกลี่ย และกระบวนการระงับข้อพิพาททางเลือก (Alternative Dispute Resolution: ADR) ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เวียดนามได้ค่อยๆ ก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในประเทศที่มีระบบยุติธรรมเชิงพาณิชย์ที่พัฒนาอย่างมีพลวัตมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ภายใต้อิทธิพลของการเคลื่อนย้ายห่วงโซ่อุปทาน ความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ และกระแสการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล ข้อพิพาททางการค้ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ทั้งในด้านมูลค่า ความซับซ้อน และลักษณะ ข้ามพรมแดน โดยเฉพาะข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องกับการไหลเวียนของเงินทุนในเทคโนโลยีขั้นสูง (Fintech) สินทรัพย์ดิจิทัล และทรัพย์สินทางปัญญา ในบริบทดังกล่าว อนุญาโตตุลาการ การไกล่เกลี่ย และกระบวนการระงับข้อพิพาททางเลือก (ADR) กลายเป็นกลไกที่เหมาะสมและสำคัญยิ่งกว่าที่เคย ด้วยเหตุนี้ ศูนย์อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศเวียดนาม (VIAC) จึงได้ประกาศใช้ข้อบังคับว่าด้วยกระบวนพิจารณาอนุญาโตตุลาการของ VIAC ฉบับปี 2569 อย่างเป็นทางการ โดยมีการปรับปรุงสำคัญในเชิงโครงสร้าง มุ่งสู่ความทันสมัยและความยืดหยุ่น ส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในกระบวนการ และสอดคล้องกับมาตรฐานสากล เพื่อตอบสนองความคาดหวังที่สูงขึ้น ความโปร่งใสและความสามารถในการคาดการณ์ผลการระงับข้อพิพาท

นาย Nguyen Khanh Ngoc ประธานสมาคมนักกฎหมายเวียดนาม เน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีกรอบกฎหมายที่โปร่งใส ควบคู่กับกลไกระงับข้อพิพาทที่เป็นธรรม เคารพข้อตกลงอันชอบด้วยกฎหมายของคู่กรณี และสามารถเข้าถึงได้โดยมีค่าใช้จ่าย   ที่เหมาะสม โดยถือเป็นปัจจัยลำดับต้นๆ ไม่เพียงเพื่อส่งเสริมการลงทุนและยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศเท่านั้น แต่ยังช่วยเสริมให้องค์กรอนุญาโตตุลาการและการไกล่เกลี่ยของเวียดนามมีศักยภาพเพียงพอในการรองรับและจัดการข้อพิพาททางธุรกิจและการค้าที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นและมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น รวมถึงเพื่อก้าวขึ้นเป็นกลไกสนับสนุนที่มั่นคงและเชื่อถือได้สำหรับภาคธุรกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศในระยะยาว

(จาก https://vneconomy.vn//)

ข้อคิดเห็น สคต

จากรายงานประจำปีของศูนย์อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศเวียดนาม (VIAC) ระบุว่า จำนวนคดีข้อพิพาทใหม่ที่รับพิจารณาในปี 2568 มีทั้งสิ้น 532 คดี เพิ่มขึ้นร้อยละ 11.2 เมื่อเทียบกับปี 2567 โดยคดีที่เกี่ยวข้องกับวิสาหกิจที่มีเงินลงทุนจากต่างประเทศ (FDI) มีจำนวน 258 คดี คิดเป็นร้อยละ 48.5 และคดีข้อพิพาทภายในประเทศ 274 คดี คิดเป็นร้อยละ 51.5       ของจำนวนคดีทั้งหมดในปีที่ผ่านมา ข้อพิพาทดังกล่าวกระจายอยู่ในหลายสาขาธุรกิจ ได้แก่ ภาคการค้า คิดเป็นร้อยละ 24     ภาคการก่อสร้างร้อยละ 23 ภาคอสังหาริมทรัพย์ร้อยละ 20 ภาคการเงินและการธนาคารร้อยละ 10 และสาขาอื่นๆ ร้อยละ 22 ทั้งนี้ จำนวนคดีที่ได้รับการพิจารณาและดำเนินการแล้วเสร็จในปี 2568 ที่ 318 คดี โดยคดีที่มีการชี้ขาดโดยคณะอนุญาโตตุลาการ (Arbitral Awards) มีจำนวน 264 คดี ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนถึงความมีพลวัตของเศรษฐกิจเวียดนาม รวมทั้งยังแสดงให้เห็นถึงบทบาทที่ทวีความสำคัญมากขึ้นของกระบวนการอนุญาโตตุลาการในภาคเศรษฐกิจและการค้า ตลอดจนความเชื่อมั่นที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของภาคธุรกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศต่อศูนย์อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศเวียดนาม (VIAC)

ดังนั้น การที่ศูนย์อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศเวียดนาม (VIAC) ได้ประกาศใช้ กฎระเบียบว่าด้วยกระบวนการอนุญาโตตุลาการของศูนย์ VIAC ฉบับปี 2569 จึงนับเป็นก้าวเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญ ไม่เพียงเพื่อปรับตัวให้สอดคล้องกับนโยบายและกฎหมายของเวียดนามเท่านั้น แต่ยังมุ่งตอบสนองต่อความต้องการในการระงับข้อพิพาททางการค้าของภาคธุรกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศอย่างโปร่งใส เป็นธรรม และมีประสิทธิภาพ ในการพัฒนาเศรษฐกิจของเวียดนามในระยะถัดไป