จีนเปิดข้อกำหนดนำเข้าสัตว์น้ำจากไทย ย้ำมาตรฐานและตรวจสอบย้อนกลับ

จีนประกาศอนุญาตนำเข้าสัตว์น้ำมีชีวิตเพื่อการบริโภคจากประเทศไทยที่เป็นไปตามข้อกำหนด ครอบคลุมตั้งแต่ขอบเขตสินค้าที่อนุญาต การขออนุมัติกักกันก่อนนำเข้า การขึ้นทะเบียนสถานประกอบการ แหล่งที่มาของสัตว์น้ำ การควบคุมโรคและสารอันตราย ตลอดจนบรรจุภัณฑ์ ฉลาก และใบรับรองสุขอนามัย โดยสินค้าที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดอาจถูกส่งกลับ ทำลาย หรือดำเนินการด้วยมาตรการอื่นตามกฎหมาย
สำนักงานศุลกากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (GACC) ประกาศอนุญาตให้นำเข้าสัตว์น้ำมีชีวิตเพื่อการบริโภคจากประเทศไทยที่เป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด ภายใต้พิธีสารระหว่างสำนักงานศุลกากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีนกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ของไทย ว่าด้วยข้อกำหนดด้านการตรวจสอบ กักกันโรค และสุขอนามัยสำหรับสัตว์น้ำเพื่อการบริโภค ที่ส่งออกจากไทยไปจีน โดยครอบคลุมสัตว์น้ำมีชีวิตทั้งจากการเพาะเลี้ยงและจับจากธรรมชาติสำหรับการบริโภคของมนุษย์ ยกเว้นชนิดพันธุ์ที่อยู่ในบัญชีภายใต้อนุสัญญา CITES บัญชีสัตว์ป่าคุ้มครองที่สำคัญแห่งชาติของจีน และบัญชีชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานที่อยู่ภายใต้การควบคุม ทั้งนี้ รายชื่อชนิดสัตว์น้ำที่เกี่ยวข้องเผยแพร่บนเว็บไซต์ของ GACC
การนำเข้าสัตว์น้ำมีชีวิตจากไทยต้องได้รับอนุมัติด้านการกักกันล่วงหน้าและได้รับใบอนุญาตกักกันสัตว์และพืชนำเข้า ขณะที่สถานประกอบการที่เกี่ยวข้องกับการส่งออก อาทิ ฟาร์มเพาะเลี้ยงและสถานที่พักหรือบรรจุสัตว์น้ำ ต้องเป็นไปตามกฎหมายและระเบียบของไทย อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานผู้มีอำนาจของไทย และได้รับการอนุมัติจากฝ่ายไทยเพื่อเสนอชื่อให้ฝ่ายจีนพิจารณาขึ้นทะเบียน โดยต้องได้รับการขึ้นทะเบียนจากฝ่ายจีนก่อนจึงจะสามารถส่งออกได้ นอกจากนี้ สถานประกอบการที่ได้รับการขึ้นทะเบียนต้องมีระบบบริหารจัดการด้านความปลอดภัย สุขอนามัย และการตรวจสอบย้อนกลับ ครอบคลุมตั้งแต่การเพาะเลี้ยงหรือการจับ การบรรจุ การจัดเก็บ การขนส่ง การพักเลี้ยงและการเปลี่ยนถ่ายระหว่างการขนส่งไปจนถึงการส่งออก เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดด้านสุขอนามัยและการตรวจสอบย้อนกลับของทั้งสองประเทศ
ด้านมาตรฐานสินค้า สัตว์น้ำที่จับจากธรรมชาติต้องมีแหล่งที่มาจากประเทศไทยหรือน่านน้ำสากล ส่วนสัตว์น้ำเพาะเลี้ยงต้องมาจากแหล่งน้ำภายในประเทศไทย โดยตลอดกระบวนการเพาะเลี้ยง การจับ การพักเลี้ยง การบรรจุ และการขนส่ง ห้ามใช้ยาที่ไทยและจีนกำหนดห้ามใช้ ส่วนยาที่มีข้อจำกัดหรือได้รับอนุญาต ต้องใช้อย่างถูกต้องตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ขณะเดียวกัน ฝ่ายไทยต้องดำเนินการเฝ้าระวังโรค สารพิษ และสารอันตราย รวมถึงจุลินทรีย์ก่อโรคจากอาหาร โดยผลการตรวจติดตามต้องเป็นไปตามมาตรฐาน ด้านความปลอดภัยอาหารและสุขภาพสัตว์ของจีน และก่อนส่งออกสัตว์น้ำต้องผ่านการตรวจทางคลินิก โดยเจ้าหน้าที่ตรวจสอบอย่างเป็นทางการของไทย เพื่อยืนยันว่ามีสุขภาพแข็งแรง ไม่มีอาการทางคลินิก       ของโรคติดต่อหรือโรคพยาธิ และเหมาะสมสำหรับการส่งออก
สำหรับบรรจุภัณฑ์ จีนกำหนดให้สัตว์น้ำจากพื้นที่จับหรือสถานประกอบการที่ขึ้นทะเบียนต่างกัน รวมถึงสัตว์น้ำต่างชนิด ต้องแยกบรรจุ โดยภาชนะต้องเป็นของใหม่หรือผ่านการฆ่าเชื้อ และสามารถตอบสนองต่อความต้องการด้านการดำรงชีวิตและสวัสดิภาพของสัตว์ ส่วนวัสดุบรรจุ น้ำ น้ำแข็ง และวัสดุรองพื้นต้องเป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและสุขอนามัย บรรจุภัณฑ์ด้านนอกต้องติดฉลากภาษาจีน ระบุชื่อและชื่อวิทยาศาสตร์ของสัตว์น้ำ พื้นที่ทะเลที่จับสำหรับสัตว์น้ำที่จับจากธรรมชาติ ชื่อฟาร์ม/สถานที่บรรจุและ ผู้ส่งออก หมายเลขทะเบียน และปลายทางเป็นสาธารณรัฐประชาชนจีน นอกจากนี้ สินค้าทุกล็อตต้องมีใบรับรองสุขอนามัย (Health Certificate) ที่ออกโดยหน่วยงานผู้มีอำนาจของไทย โดยใบรับรองฉบับจริงต้องเดินทางไปพร้อมสินค้า ระบุข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าและแหล่งที่มา ผู้ส่งออกและผู้นำเข้า วันและด่านที่ออกจากประเทศ ตลอดจนข้อมูลการขนส่ง และต้องรับรองว่าสินค้าเป็นไปตามข้อกำหนดของพิธีสารและเหมาะสมสำหรับการบริโภคของมนุษย์ ทั้งนี้ ใบรับรองต้องพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาจีน โดยการเขียนด้วยลายมือ ยกเว้นลายมือชื่อของเจ้าหน้าที่ตรวจสอบ หรือการแก้ไขข้อความในเอกสาร ถือว่าใช้ไม่ได้
การกำหนดหลักเกณฑ์การนำเข้าครั้งนี้นับเป็นพัฒนาการสำคัญสำหรับการส่งออกสัตว์น้ำมีชีวิตของไทยไปยังจีน เนื่องจากช่วยให้ผู้ประกอบการมีกรอบและเงื่อนไขในการเข้าสู่ตลาดที่ชัดเจนยิ่งขึ้น และสามารถวางแผนเตรียมความพร้อมสำหรับการส่งออกได้อย่างเป็นระบบ ซึ่งจะช่วยสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากโอกาสทางการค้าและการขยายตลาดสินค้าสัตว์น้ำไทยในจีนต่อไป
ผลกระทบด้านเศรษฐกิจต่อประเทศไทย และแนวทางการปรับตัวของภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการไทย
การประกาศอนุญาตนำเข้าดังกล่าวช่วยเพิ่มความชัดเจนด้านกฎระเบียบและเงื่อนไขในการเข้าสู่ตลาดจีน ซึ่งเอื้อต่อการวางแผนการผลิตและการส่งออกของผู้ประกอบการไทย และเป็นโอกาสในการต่อยอดตลาดสำหรับสินค้าสัตว์น้ำมีชีวิตที่อยู่ในขอบเขตที่จีนอนุญาต โดยผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญกับ 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ การได้รับการขึ้นทะเบียนสถานประกอบการตามขั้นตอนที่กำหนด การจัดทำระบบควบคุมความปลอดภัยและตรวจสอบย้อนกลับตลอดกระบวนการ และการจัดเตรียมเอกสาร บรรจุภัณฑ์ และฉลากให้ถูกต้องตามข้อกำหนดของจีน
ขณะที่ภาครัฐควรประชาสัมพันธ์และสนับสนุนผู้ประกอบการให้มีความพร้อม ทั้งนี้ หากสินค้าไม่ผ่านเกณฑ์ จีนอาจดำเนินการส่งกลับ ทำลาย หรือใช้มาตรการตามกฎหมาย รวมถึงเพิ่มความเข้มงวดหรือระงับการนำเข้าจากสถานประกอบการที่มีปัญหา ดังนั้น การรักษามาตรฐานอย่างต่อเนื่องจึงเป็นปัจจัยสำคัญต่อการขยายตลาดและรักษาความต่อเนื่องในการส่งออกสัตว์น้ำไทยไปจีน

--------------------------------------

แหล่งข้อมูล: http://www.customs.gov.cn/customs/2026-08/14/article_2026081417340891823.html
http://www.customs.gov.cn/customs/2026-08/14/article_2026081415454472858.html