“ฉลากอาหาร” จุดชนวนวิกฤตนำเข้า
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กระแสความนิยมสินค้าอาหารนำเข้าในตลาดจีนเติบโตอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้ประกอบการอีคอมเมิร์ซ บริษัทการค้าและผู้ค้าปลีกจำนวนมากเข้ามาแข่งขันในตลาดนี้ ซึ่งหลายบริษัทเจออุปสรรค ในขั้นตอนการผ่านด่านศุลกากร เนื่องจากฉลากภาษาจีนไม่เป็นไปตามข้อกำหนด จนสินค้าถูกตีกลับทั้งล็อต และอาจถูกดำเนินคดีและเสียค่าปรับ
คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติและสำนักงานกำกับดูแลตลาดแห่งชาติจีนได้ประกาศกฎหมายมาตรฐานความปลอดภัยอาหารแห่งชาติใหม่ รวม 50 ฉบับ พร้อมแก้ไขเพิ่มเติมอีก 9 รายการ โดยหนึ่งในมาตรฐานที่สำคัญคือ GB7718-2025 และ GB 28050-2025 ซึ่งจะมีผลบังคับใช้เต็มรูปแบบในวันที่ 16 มีนาคม 2027
มาตรฐานการแสดงข้อมูลบนฉลากบรรจุภัณฑ์อาหาร
1. นิยามของ “บรรจุภัณฑ์อาหาร”
“บรรจุภัณฑ์อาหาร” หมายถึง อาหารที่ผ่านการบรรจุหรือจัดเตรียมไว้ในวัสดุบรรจุภัณฑ์หรือภาชนะต่าง ๆ โดยมาตรฐานใหม่กำหนดว่าอาหารจะต้องถูกบรรจุในบรรจุภัณฑ์หรือภาชนะที่ระบุคุณลักษณะ ปริมาตร และมีขนาดบรรจุภัณฑ์ตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งครอบคลุมถึงอาหารที่ขายเป็นชิ้นหรือขายโดยการชั่งน้ำหนักด้วย
2.การระบุวันที่วันผลิตและวันหมดอายุหมดอายุ

ที่มา: https://img2.baidu.com/it
มาตรฐานใหม่กำหนดให้ “บรรจุภัณฑ์อาหาร” ต้องระบุวันผลิตและวันหมดอายุโดยใช้รูปแบบปี–เดือน–วัน และอาจระบุอายุการเก็บรักษา (Shelf life) หรือไม่ก็ ได้ ส่วนบรรจุภัณฑ์อาหารที่มีอายุการเก็บรักษาตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป และมีพื้นที่ผิวบรรจุภัณฑ์หรือภาชนะบรรจุไม่เกิน 20 ตารางเซนติเมตร มาตรฐานใหม่อนุญาตให้แสดงเพียงอายุการเก็บรักษาและวันหมดอายุได้
ทั้งนี้ มาตรฐานใหม่อนุญาตให้ผู้ผลิตแสดงข้อมูล “ช่วงเวลาบริโภคที่เหมาะสม” (ซึ่งไม่ใช่วันหมดอายุ) ซึ่งหมายถึงวันที่ควรบริโภคภายใต้เงื่อนไขการเก็บรักษาที่ระบุบนฉลากอาหารเพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยด้านอาหารและหลีกเลี่ยงการสูญเสียอาหาร (Food waste)
3. การระบุชื่ออาหาร
มาตรฐานใหม่ได้มีการกำหนดรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับ “ชื่อที่สะท้อนคุณลักษณะที่แท้จริง” โดยระบุว่าหมายถึง “ชื่อเฉพาะที่สามารถสะท้อนคุณสมบัติที่แท้จริงของอาหารโดยไม่จำเป็นต้องอธิบายเพิ่มเติม หรือเป็นคุณสมบัติที่ได้มีการระบุแล้ว ซึ่งรวมถึงการบรรยายลักษณะของส่วนผสม กระบวนการผลิต ประเภทของอาหาร หรือคุณลักษณะเฉพาะอื่น ๆ ของอาหารนั้น”
4. การระบุส่วนผสม
มาตรฐานใหม่มีการปรับรายละเอียดเกี่ยวกับการแสดง “ส่วนผสมที่ประกอบด้วยวัตถุดิบหลายชนิด” “วัตถุเจือปนอาหาร” “สารที่รับประทานได้ซึ่งทำหน้าที่เป็นบรรจุภัณฑ์” และ “เชื้อจุลินทรีย์ที่เติมในอาหาร” พร้อมขยายตารางวิธีแสดงส่วนผสมจากมาตรฐาน GB 7718-2011 และย้ายไปอยู่ในภาคผนวก A
5.การระบุเกี่ยวกับส่วนผสมและปริมาณ
ตามกำหนดชัดเจนถึงการอ้างอิง “การเน้นส่วนผสม” และ “การระบุปริมาณ” รวมถึงเงื่อนไขการใช้คำว่า “ไม่มี”หรือ “ไม่ประกอบด้วย” และห้ามใช้คำว่า “ไม่เติม” หรือ “ไม่ใช้” เว้นแต่กฎหมายหรือมาตรฐานด้านความปลอดภัยอาหารจะกำหนดไว้
6.การระบุสารก่อภูมิแพ้

กำหนดให้ต้องแสดงบนฉลากหากมีการใช้วัตถุดิบที่มีสารก่อภูมิแพ้ 8 ประเภท ได้แก่ ธัญพืชที่มีกลูเตน สัตว์น้ำที่มีเปลือกแข็ง ปลา ไข่ ถั่วลิสง ถั่วเหลือง นม และถั่วเปลือกแข็งชนิดต่าง ๆ พร้อมสนับสนุนให้ผู้ผลิตระบุสารก่อภูมิแพ้อื่นเพิ่มเติมด้วย
7. การระบุเกี่ยวกับอาหารนำเข้า
มาตรฐานฉบับใหม่ได้กำหนดบทเฉพาะสำหรับข้อกำหนดการแสดงฉลากอาหารนำเข้าที่บรรจุสำเร็จรูป โดยระบุถึงข้อกำหนดทั่วไปของฉลากอาหารนำเข้า รายการส่วนผสม ข้อมูลผู้ผลิต ประเทศหรือภูมิภาคต้นทาง การแสดงวันที่ข้อกำหนดเกี่ยวกับกลุ่มผู้บริโภคที่เหมาะสม ปริมาณที่ควรบริโภค หรือวิธีการบริโภคและการใช้งาน
8. เกี่ยวกับ“ฉลากดิจิทัล
มาตรฐานที่ปรับปรุงแก้ไขล่าสุดได้เพิ่มนิยามและข้อกำหนดการใช้ “ฉลากดิจิทัล” โดยฉลากดิจิทัล หมายถึง ฉลากอาหารที่แสดงบนบรรจุภัณฑ์ด้วยการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ อาทิ คิวอาร์โค้ด ผู้บริโภคสามารถสแกนคิวอาร์โค้ดบนบรรจุภัณฑ์ผ่านโทรศัพท์มือถือเพื่อเข้าถึงข้อมูลฉลากอาหารได้
ทั้งนี้มีการส่งเสริมให้ผู้ผลิตอาหารนำฉลากดิจิทัลมาใช้โดยข้อมูลที่ระบุผ่านฉลากดิจิทัลต้องสอดคล้องกับข้อกำหนดของมาตรฐานดังกล่าว
ความเห็นสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองเซี่ยเหมิน:
ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลจีนยกระดับมาตรฐานสินค้าเกษตร เกษตรแปรรูปและอาหารอย่างต่อเนื่อง โดยมาตรฐานการแสดงฉลากบรรจุภัณฑ์อาหารฉบับใหม่ของจีนก็นับเป็นการยกระดับการกำกับดูแลด้านความปลอดภัยอาหารอีกทางหนึ่ง โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ผู้บริโภคภายในประเทศจีนได้บริโภคสินค้าอาหารที่มีมาตรฐานและปลอดภัยรวมถึงส่งเสริมให้ผู้ผลิตและผู้ประกอบการปรับปรุงคุณภาพการจัดการฉลากให้ได้มาตรฐานสากล อย่างไรก็ดีมาตรการดังกล่าวอาจสร้างความท้าทายแก่ผู้ประกอบการต่างชาติรวมถึงผู้ประกอบการส่งออกไทยที่ต้องปรับตัวให้ทันข้อกำหนดใหม่ ซึ่งอาจส่งผลต่อต้นทุน เวลา และการปรับปรุงกระบวนการผลิต
นอกจากนี้ การนำเทคโนโลยีฉลากดิจิทัลเข้ามาใช้ เป็นการสะท้อนว่าสังคมจีนได้รับเทคโนโลยีสมัยใหม่ในด้านต่าง ๆของชีวิตประจำวันมากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นโอกาสให้ผู้ประกอบการมีช่องทางในการสื่อสารข้อมูลกับผู้บริโภคได้หลากหลายมากยิ่งขึ้น หากผู้ประกอบการสามารถปรับตัวได้ทันตามการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายและกระแสบริโภคนี้ จะไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงด้านกฎหมายของการใช้บรรจุภัณฑ์ผิดระเบียบ แต่ยังเพิ่มความได้เปรียบทางการแข่งขันในตลาดจีนได้ด้วย
https://q6.itc.cn/q_70/images01/20241030/f54e5952d7c243e09ce87da58d25e7fc.jpeg
https://www.gov.cn/
https://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzIyNzQwMjcxOA==&mid=2247536986&idx=1&sn=e795a20a67946
b7cc37cea133728b670&chksm=e9ce5433d70e440227ee5bcedc9a1721eef20e26fcbac70a8848af0e3e2
e992d7cd4d78f29c3&scene=27
https://img2.baidu.com/it
เรียบเรียงโดยสำนักงานส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ณ เมืองเซี่ยเหมิน
5 กันยายน 2568