ตลาดเครื่องดื่มสุขภาพจีนเปลี่ยนผ่านสู่ยุค “Functional + Everyday Life” เปิดโอกาสใหม่แก่สินค้าไทย
ตลาดเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพของจีนกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญ หลังจากกระแส "ควบคุมน้ำตาล" ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตผู้บริโภคจีน ส่งผลให้ความต้องการของผู้บริโภคเปลี่ยนจาก การมุ่งตอบสนองความต้องการพื้นฐาน ไปสู่การแสวงหาคุณค่าด้านสุขภาพและคุณภาพชีวิต ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับคุณค่าทางสุขภาพ ความปลอดภัยของส่วนผสม และคุณสมบัติของเครื่องดื่มมากขึ้น
กรณีศึกษา ชาไร้น้ำตาล
“ชาไร้น้ำตาล” ซึ่งเคยเป็นหนึ่งในหมวดสินค้าที่เติบโตโดดเด่นที่สุดในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เริ่มส่งสัญญาณชะลอตัว จากภาวะอิ่มตัวของตลาดและการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์ในกลุ่ม “เครื่องดื่มทางเลือกเพื่อสุขภาพ” ได้จากหลายแบรนด์มากขึ้น เช่น หยวนชี่เซินหลิน (Genki Forest / 元气森林 Yuán qì sēn lín) ซึ่งเป็นเจ้าแรกที่จุดกระแสชาไร้น้ำตาล ทำให้สามารถครองส่วนแบ่งหลักในตลาด แต่ทว่าการเข้าสู่ตลาดของชาไร้น้ำตาลจากแบรนด์ต่าง ๆ ที่มีราคาต่ำกว่าและรสชาติใกล้เคียงกัน อาทิ ตงฟางซู่เยี่ย (Oriental Leaf / 东方树叶Dōng fāng shù yè ) ที่มีระดับราคาเข้าถึงได้มากกว่า รวมถึงการขยายช่องทางจำหน่ายของผู้เล่นรายใหญ่ ทำให้ “ชาไร้น้ำตาล” ค่อย ๆ เปลี่ยนสถานะจาก "จุดขายสำคัญ" ไปสู่ “ตัวเลือกเริ่มต้น” ของผู้บริโภค
ทิศทางตลาดเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพของจีนในอนาคต
ในบริบทดังกล่าว ผู้บริโภคไม่ได้ตัดสินใจเลือกแบรนด์จากฉลาก “ไร้น้ำตาล” เป็นหลัก แต่ให้ความสำคัญกับปัจจัยพื้นฐานมากขึ้น ได้แก่ ความสะดวกในการซื้อ รสชาติ และราคา ส่งผลให้ความเชื่อเรื่อง “ไร้น้ำตาลเท่ากับสุขภาพดี” ในสายตาผู้บริโภคถูกลดทอนลง เนื่องจากปัจจุบันเครื่องดื่มไร้น้ำตาลมีอยู่ในตลาดอย่างแพร่หลาย ผู้บริโภคจึงมองว่าเป็นคุณสมบัติพื้นฐานที่ควรมี มากกว่าจะเป็นปัจจัยสร้างความแตกต่างระหว่างแบรนด์
ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ได้สะท้อนว่าผู้บริโภคจีนให้ความสำคัญกับสุขภาพลดลง แต่สะท้อนถึงการยกระดับความคาดหวังของผู้บริโภค จากเดิมที่มองหาเพียงเครื่องดื่ม “ไร้น้ำตาล” ไปสู่เครื่องดื่มที่สามารถตอบโจทย์สุขภาพและสอดคล้องกับวิถีการดำเนินชีวิตได้อย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม แนวโน้มดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า การแข่งขันในตลาดเครื่องดื่ม ได้ขยับไปสู่มิติใหม่ โดยจุดตัดสินสำคัญในระยะถัดไปไม่ใช่เพียง “ไร้น้ำตาล” แต่คือ “สุขภาพควบคู่ไลฟ์สไตล์ในชีวิตประจำวัน” (Functional + Everyday Life)
ตัวอย่างของแนวโน้มดังกล่าว ได้แก่ เครื่องดื่มที่เจาะจงสถานการณ์การบริโภคมากขึ้น เช่น เครื่องดื่มช่วยเติมพลังในช่วงบ่ายสำหรับคนทำงาน เครื่องดื่มโปรตีนสำหรับผู้ที่ออกกำลังกาย เครื่องดื่มช่วยผ่อนคลายก่อนนอน หรือเครื่องดื่มสำหรับดื่มหลังมื้ออาหาร โดยผู้บริโภคไม่ได้เลือกซื้อเพราะมีสรรพคุณทางสุขภาพเพียงอย่างเดียว แต่เลือกเพราะสามารถเชื่อมโยงกับกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้อย่างชัดเจน
แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนว่าผู้บริโภคไม่ได้มองหาเพียงสรรพคุณเชิงสุขภาพทั่วไป แต่ต้องการเครื่องดื่มที่ตอบโจทย์สถานการณ์เฉพาะในชีวิตประจำวัน และสามารถบริโภคได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว
โดยรวม แนวโน้มตลาดเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพของจีนสะท้อนว่า ผู้บริโภคยังคงให้ความสำคัญกับสุขภาพ แต่ได้เปลี่ยนจากการมองหาเพียง “ทางเลือกไร้น้ำตาล” ไปสู่การมองหาเครื่องดื่มที่ผสาน “สุขภาพ + ไลฟ์สไตล์ + การบริโภคในชีวิตประจำวัน” มากยิ่งขึ้น
ผลกระทบด้านเศรษฐกิจต่อประเทศไทย และแนวทางการปรับตัวของภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการไทย
การเปลี่ยนแปลงของตลาดเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพในจีนที่กำลังขยับจาก “ไร้น้ำตาล” ไปสู่เครื่องดื่มเชิงฟังก์ชันที่ผสานกับวิถีการดำเนินชีวิตมากขึ้น ถือเป็นทั้งความท้าทายและโอกาสสำหรับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะกลุ่มผู้ผลิตเครื่องดื่มและสินค้าจากวัตถุดิบธรรมชาติ ซึ่งมีจุดแข็งด้านสมุนไพร ผลไม้ และภาพลักษณ์ด้าน Wellness ที่สอดคล้องกับทิศทางความต้องการของผู้บริโภคจีนที่ให้ความสำคัญกับความเป็นธรรมชาติ รสชาติที่ดื่มง่าย และประสบการณ์การบริโภคในชีวิตประจำวัน อาทิ การพัฒนาเครื่องดื่มจากขิงหรือขมิ้นสำหรับผู้ใส่ใจสุขภาพ กาแฟผสมโปรตีนสำหรับกลุ่มคนออกกำลังกาย หรือเครื่องดื่มจากน้ำมะพร้าวฟังก์ชันนอลสำหรับกลุ่มผู้รักสุขภาพ
ขณะเดียวกัน กระแสการบริโภคที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพสินค้า เรื่องราวของแบรนด์ และเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ยังเปิดโอกาสให้สินค้าไทยสามารถสร้างความแตกต่างในตลาดจีนที่มีการแข่งขันสูงได้ หากสามารถพัฒนาสินค้าให้ตอบโจทย์ “การบริโภคตามสถานการณ์” เช่น ช่วงเช้าหลังตื่นนอน ช่วงทำงาน ช่วงพักผ่อน หรือหลังมื้ออาหาร ควบคู่กับการสร้างแบรนด์ที่ชัดเจน ชูความเป็นไทย และเข้าถึงผู้บริโภคยุคใหม่
สำหรับผู้ประกอบการไทย การแข่งขันในตลาดจีนจึงไม่ควรมุ่งเน้นเพียงส่วนผสมหรือการกล่าวอ้างเชิงสุขภาพ แต่ควรให้ความสำคัญกับการพัฒนารสชาติ การออกแบบบรรจุภัณฑ์ การสร้างอัตลักษณ์สินค้าไทย และการกำหนดกลุ่มเป้าหมายอย่างชัดเจน เพื่อสร้างความแตกต่างและเพิ่มโอกาสในการเติบโตอย่างยั่งยืนในตลาดจีนระยะต่อไป
ทั้งนี้ แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าตลาดเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพของจีนกำลังก้าวเข้าสู่ระยะใหม่ที่ให้ความสำคัญกับการผสานคุณประโยชน์ด้านสุขภาพเข้ากับพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันมากขึ้น ผู้ประกอบการไทยจึงควรติดตามพัฒนาการของตลาดอย่างใกล้ชิดและเร่งพัฒนาสินค้าให้สอดคล้องกับแนวโน้มการบริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปของตลาดจีน
..........................................................
จัดทำโดย สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองกวางโจว
11 มิถุนายน 2569
แหล่งข้อมูล
https://mp.weixin.qq.com/s/aZ6-gQFkou4fYu5f35CWlg
https://mp.weixin.qq.com/s/njYn-gHPnxsZr3z5Izo5LA?scene=1
https://mp.weixin.qq.com/s/xuhElZbyMxPM_RsNRwfMjQ
