กว่างซีประกาศ “มาตรฐานกลุ่มสำหรับการคัดคุณภาพทุเรียนและมังคุด”
เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2568 การประชุมการพัฒนาอุตสาหกรรมผลไม้จีน-อาเซียน และกิจกรรมเชื่อมโยงการผลิตและการตลาดผลไม้กว่างซีจ้วง ได้จัดขึ้น ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมนานาชาติเมืองหนานหนิง เขตปกครองฯ กว่างซีจ้วง ในประชุมได้มีการประกาศใช้มาตรฐานกลุ่ม 2ฉบับอย่างเป็นทางการ ได้แก่ "มาตรฐานการคัดคุณภาพผลไม้อาเซียนนำเข้าในทุเรียน" (T/GXAS 1093-2025) และ "มาตรฐานการคัดคุณภาพผลไม้อาเซียนนำเข้าในมังคุด" (T/GXAS 1094-2025) มาตรฐาน 2 ฉบับดังกล่าว จัดทำโดยสมาคมผลไม้กว่างซีร่วมกับสถาบันวิจัยทรัพยากรพันธุ์พืชเขตร้อนประเทศจีน และ China Certification & Inspection Group หรือ CCIC และหน่วยงานวิชาชีพอื่นๆ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการค้าผลไม้นำเข้าจากเมืองร้อนระหว่างจีน-อาเซียนได้ก้าวเข้าสู่ขั้นตอนใหม่ของมาตรฐานการคัดคุณภาพผลไม้
ภูมิหลังในการตั้งมาตรฐาน 2 ฉบับนี้
จีนเป็นประเทศนำเข้าทุเรียนรายใหญ่ที่สุดของโลก โดยความต้องการในตลาดมีการเติบโตอย่างแข็งแกร่ง ในปี 2567 ปริมาณการนำเข้าทุเรียนสดสูงถึง 1.56 ล้านตัน คิดเป็นร้อยละ 92 ของทั่วโลก มูลค่าการนำเข้า 49.74 พันล้านหยวน เติบโตเฉลี่ยต่อปีอยู่ที่ร้อยละ 22 ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา มณฑลกวางตุ้ง ยูนนาน และกว่างซี คือ พื้นที่ที่มีมูลค่าการนำเข้าสูงที่สุดในจีน โดยด่านในเมืองผิงเสียงของกว่างซีในฐานะด่านนำเข้าผลไม้ทางบกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ มีบทบาทเป็นศูนย์กลางหลักในการนำเข้าทุเรียน มูลค่านำเข้าผลไม้ผ่านด่านในเมืองผิงเสียง ในปี 2567 สูงถึง 20.06 พันล้านหยวน ติดอันดับหนึ่งของประเทศ มูลค่านำเข้าทุเรียนสูงถึง 18.42 พันล้านหยวน คิดเป็นร้อยละ 92 โดยทุเรียนนำเข้าทุก 3 ลูกในตลาดจีน มี 1 ลูกที่ผ่านด่านที่นี้
การนำเข้ามังคุดของจีนพึ่งพาแหล่งผลิตในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างมาก ปัจจุบันอนุญาตให้นำเข้ามังคุดจากเพียง 5 ประเทศ ได้แก่ ไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย เวียดนาม และเมียนมา โดยไทยครองส่วนแบ่งกว่าร้อยละ 80 ในปี 2567 จีนนำเข้ามังคุด 275,100 ตัน มูลค่ารวม 4.727 พันล้านหยวน ในปีเดียวกัน ไทยส่งออกมังคุดสู่จีน มีปริมาณ 223,000 ตัน มูลค่า 3.76 พันล้านหยวน กว่างซี มีบทบาทสำคัญในการค้ามังคุดอาเซียน โดยมังคุดจำนวนมากเข้าสู่ตลาดจีนผ่านด่านต่างๆ ในกว่างซี
จากข้อได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ของกว่างซี เมื่อเดือนเมษายน 2566 นายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีจีน ได้ลงพื้นที่ตรวจงานที่กว่างซี และบัญชาการให้กว่างซีก่อสร้างและพัฒนาศูนย์ค้าขายผลไม้อาเซียน ต่อมารัฐบาลกว่างซีได้สร้างศูนย์ค้าขายผลไม้จีน-อาเซียน ขึ้นมาเป็นจำนวน 3 แห่ง อยู่ในเมืองหนานหนิง เมืองชินโจว และเมืองผิงเสียง ทั้งนี้ การจัดทำมาตรฐานที่เกี่ยวข้องจึงเป็นมาตรการสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาศูนย์ค้าขายผลไม้ดังกล่าว
วิธีการแบ่งมาตรฐานของทุเรียนและมังคุดที่นำเข้า
ทุเรียน : แบ่งเป็น 3 เกรด คือ เกรดคัดพิเศษ (เกรด AA) / เกรดหนึ่ง (เกรด A) และเกรดสอง (เกรด B) โดยใช้ “กลิ่น รูปทรง สีเปลือก ตาหนิบนเปลือก จานวนพู รสสัมผัส ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ (Soluble Solids) และอัตราส่วนที่รับประทานได้” เป็นเกณฑ์
มาตรฐานฯ ได้ระบุลักษณะทั่วไปว่า ทุเรียนจะต้องเป็นผลทุเรียนที่สมบูรณ์ สะอาด ปราศจากแมลง รอยเชื้อรา และสิ่งปนเปื้อนอื่นๆ ไม่บูดเน่า ขึ้นรา ไม่มีกลิ่นแปลกปลอม ผลทุเรียนต้องไม่แตก ระดับความสุกพอเหมาะสำหรับการขนส่งและจำหน่ายผลสด เนื้อทุเรียนต้องไม่แข็งเป็นไต ไม่มีลักษณะของทุเรียนไส้ซึมและทุเรียนเต่าเผา (เมล็ดสีน้ำตาล/ดำ)
เกรดทุเรียน | จำนวนพู | อัตราส่วนที่รับประทาน (%) | ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ (%) |
เกรดคัดพิเศษ (เกรด AA) | 5 พู | ≥35.0 | ≥32.0 |
เกรดหนึ่ง (เกรด A) | 4 พู | ≥30.0 | ≥29.0 |
เกรดสอง (เกรด B) | 2.5 ~ 3.5 พู | ≥25.0 | ≥24.0 |
มังคุด : แบ่งเป็น 3 เกรดเช่นกัน คือ เกรดคัดพิเศษ (เกรด AA) / เกรดหนึ่ง (เกรด A) และเกรดสอง (เกรด B) โดยใช้ “ผิวเปลือก สีเปลือก เนื้อมังคุด ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ (Soluble Solids) และอัตราส่วนที่รับประทานได้” เป็นเกณฑ์
มาตรฐานฯ ได้ระบุลักษณะทั่วไปว่า นอกจากมังคุดจะต้องมีลักษณะสอดคล้องตามข้อกาหนดมังคุดสด (GB/T 51625) แล้ว เนื้อมังคุดจะต้องมีสีขาวหรือขาวนวล ไม่เปลี่ยนสี มีกลิ่นหอมเฉพาะของมังคุด ไม่มีอาการผลแข็ง ผลไม่เหี่ยวฝ่อ ไม่มีจุดด่าง ไม่มีรอยแตก ด้านนอกไม่มีน้ำเกาะผิดปกติ ยกเว้นน้ำาที่เกิดขึ้นหลังการแช่เย็น
เกรดมังคุด | ลักษณะเนื้อ | อัตราส่วนที่รับประทาน (%) | ปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ (%) |
เกรดคัดพิเศษ (เกรด AA) | ไม่มีเนื้อแก้วชัดเจน | ≥35.0 | ≥17.0 |
เกรดหนึ่ง (เกรด A) | เนื้อแก้ว ≤5% | ≥32.0 | ≥15.0 |
เกรดสอง (เกรด B) | เนื้อแก้ว ≤10% | ≥29.0 |
มาตรฐานฯ ได้กำหนดเกณฑ์การคัดคุณภาพตามขนาด (Size Grading) เป็น 3 ขนาด ดังนี้
ขนาด | ทุเรียน - น้ำหนักต่อผล (กิโลกรัม) | มังคุด - น้ำหนักต่อผล (กรัม) |
ใหญ่ | ≥3.0 | ≥110 |
กลาง | 2.0 ~ <3.0 | 90 ~ <110 |
เล็ก | <2.0 | 70 ~<90 |
นอกจากนี้ มาตรฐานฯ ยังได้กำหนดวิธีการตรวจทดสอบ ข้อกำหนดเกี่ยวกับบรรจุภัณฑ์ การตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) วิธีการขนส่งและการเก็บรักษา โดยจะต้องเป็นไปตามข้อกำหนด/มาตรฐานแห่งชาติที่เกี่ยวข้อง เช่น มาตรการตรวจสอบและกักกันในผลไม้นำเข้า มาตรฐานสินค้าเกษตรทุเรียนและมังคุด (NY/T 1437, GB/T 41625) ข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับปริมาณสารปนเปื้อนในอาหารและสารเคมีเกษตรตกค้างในอาหาร (GB 2762 และ GB 2763) มาตรฐานบรรจุภัณฑ์ (GB/T 6543, GB/T 4892, GB/T 5737, GB 4806.7, GB43284, GB/T 191, NY/T 1778) ข้อกาหนดทั่วไปของระบบตรวจสอบย้อนกลับ (GB/T 38158) และวิธีการทดสอบปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ (NY/T 2637)
ผลประโยชน์หลังจากการใช้งาน
มาตรฐาน 2 ฉบับนี้ จะใช้งานตั้งแต่วัตวันที่ 28 สิงหาคม 2568 เป็นต้นไป หลังจากการใช้งาน จะนำผลประโยชน์มาต่อสาขาธุรกิจทุเรียนและมังคุด ดังนี้
- มาตรฐานการแบ่งระดับคุณภาพของทุเรียนและมังคุด ช่วยให้ผู้บริโภคสามารถระบุระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์ได้อย่างชัดเจน ส่งเสริมการซื้อขายที่เป็นธรรมตามหลัก "คุณภาพดีราคาสมเหตุผล" และลดความเสี่ยงในการซื้อสินค้าอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะคุ้มครองสิทธิผู้บริโภค
- การจัดมาตรฐานการแบ่งคุณภาพของทุเรียนและมังคุด จะเป็นเอกภาพให้กับผู้นำเข้า ผู้จัดจำหน่าย และผู้ค้าปลีก ลดข้อพิพาททางการค้า ลดต้นทุนการกระจายสินค้า พร้อมทั้งส่งเสริมให้องค์กรเสริมสร้างการควบคุมคุณภาพ และยกระดับมาตรฐานของธุรกิจโดยรวม
- การใช้มาตรฐานจะช่วยปรับปรุงสภาพแวดล้อมการค้าผลไม้จีน-อาเซียนให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงเป็นส่วนช่วยในการผ่านด่านศุลกากร ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพโลจิสติกส์ข้ามพรมแดน สนับสนุนให้กว่างซีกลายเป็นศูนย์ค้าขายผลไม้สู่อาเซียน และส่งเสริมการค้าเกษตรระหว่างจีน-อาเซียนให้พัฒนาอย่างยั่งยืน
ความเห็นของ สคต. ณ เมืองหนานหนิง สคต.ณ เมืองหนานหนิง ได้รับทราบข้อมูลจากสำนักงานศุลกากรหนานหนิงว่า มาตรฐานดังกล่าวเป็นเพียงแนวทางปฏิบัติที่ให้ความสำคัญด้าน “การคัดคุณภาพ”ของสินค้าเป็นหลัก ซึ่งไม่ได้เป็นมาตรการเชิงบังคับแต่อย่างใด ในส่วนของด่านศุลกากรมุ่งให้ความสำคัญการบริหารจัดการความเสี่ยงด้าน “อาหารปลอดภัย” ซึ่งปฏิบัติตามระเบียบข้อกำหนดของศุลกากรและมาตรฐานระดับประเทศ (GB standards) ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการตรวจสอบกักกันศัตรูพืชและสารต้องห้ามต่างๆ แต่อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการไทยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรควบคุมคุณภาพอย่างต่อเนื่อง การป้องกันสารตกค้าง และระยะเวลาในการเก็บเกี่ยวทุเรียนและมังคุดอย่างเข้มงวด การรักษามาตรฐานของทุเรียน และมังคุดตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง เพื่อให้ผู้บริโภคชาวจีนเชื่อมั่นในคุณภาพสินค้าผลไม้ไทย และร่วมกันส่งเสริมการประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์ที่ดีของทุเรียนไทยในตลาดจีน เพื่อดึงดูดความสนใจจากผู้บริโภคชาวจีนและครองส่วนแบ่งทางการตลาดจากประเทศคู่แข่งอย่างยั่งยืนต่อไป
---------------------------------------------------------
แหล่งที่มา
https://mp.weixin.qq.com/s/mWBsj9Ves9koEHYGqvDwLQ
https://mp.weixin.qq.com/s/0ne57cvZ556smOU4VW2q8Q
https://www.guangxibiaoxie.com
https://mp.weixin.qq.com/s/E3hjFC97ulPhVbzCnsUroA
สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองหนานหนิง
วันที่ 25 พฤศจิกายน 2568
