พฤติกรรมผู้บริโภคนอร์เวย์ยังคงเน้นอาหารเพื่อสุขภาพ สินค้าท้องถิ่น และความคุ้มค่า ท่ามกลางค่าครองชีพสูง

พฤติกรรมการบริโภคอาหารของชาวนอร์เวย์ปัจจุบันให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพ คุณภาพของสินค้า แหล่งที่มาของวัตถุดิบ และความคุ้มค่าด้านราคามากขึ้น ท่ามกลางสถานการณ์ค่าครองชีพที่ยังอยู่ในระดับสูง ตามรายงานประจำปีของ Coop Norway ซึ่งเป็นผู้ประกอบการค้าปลีกสินค้าอุปโภคบริโภครายใหญ่ของนอร์เวย์ โดยรายงานดังกล่าวจัดทำขึ้นจากการสำรวจความคิดเห็นผู้บริโภคทั่วประเทศโดย Ipsos จำนวน 2,000 รายที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป ประกอบกับข้อมูลยอดจำหน่ายสินค้าจากร้านค้าของ Coop และการวิเคราะห์ข้อมูลจากบริษัท Dunnhumby และ NielsenIQ เพื่อสะท้อนพฤติกรรมการเลือกซื้อสินค้าอาหาร ตลอดจนแนวโน้มและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของผู้บริโภคในตลาดนอร์เวย์
1. ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับอาหารเพื่อสุขภาพและผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการแปรรูปน้อยลง
ผลสำรวจพบว่า ผู้บริโภคชาวนอร์เวย์ประมาณ 2 ใน 3 ให้ความสำคัญกับการรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพในระดับมากถึงมากที่สุด โดยร้อยละ 88 ของกลุ่มดังกล่าวระบุว่า การดูแลสุขภาพร่างกายเป็นแรงจูงใจสำคัญในการเลือกบริโภคอาหาร แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนผ่านยอดจำหน่ายสินค้าอาหารเพื่อสุขภาพที่ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2568 ปริมาณการจำหน่ายคอตเทจชีส (Cottage Cheese) เพิ่มขึ้นร้อยละ 13.3 ขณะที่โยเกิร์ตโปรตีนสูงเพิ่มขึ้นร้อยละ 13.2 และเครื่องดื่มปราศจากแอลกอฮอล์เพิ่มขึ้นร้อยละ 14.5 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า
นอกจากนี้ ยังพบแนวโน้มการเลือกบริโภคผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมเป็นธรรมชาติและผ่านกระบวนการ   แปรรูปน้อยลง (Clean Label) โดยยอดจำหน่ายโยเกิร์ตธรรมชาติ (Natural Yoghurt) เพิ่มขึ้นอย่างโดดเด่นถึง  ร้อยละ 89.4 และเนยเพิ่มขึ้นร้อยละ 6.4 ในทางกลับกัน ยอดจำหน่ายผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ทดแทนจากพืช (Vegetarian Meat Substitutes) ลดลงถึงร้อยละ 70 นับตั้งแต่ปี 2564 สะท้อนให้เห็นว่าผู้บริโภคบางส่วนเริ่มให้ความสำคัญกับอาหารที่มีส่วนประกอบเรียบง่ายและผ่านกระบวนการแปรรูปน้อย มากกว่าผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนเนื้อสัตว์ที่ผ่านการปรุงแต่งหรือพัฒนาสูตรขึ้นมาใหม่ อย่างไรก็ตาม แม้ผู้บริโภคจะตระหนักถึงความสำคัญของอาหารเพื่อสุขภาพ แต่ข้อจำกัดด้านราคายังคงเป็นอุปสรรคสำคัญ โดยเกือบครึ่งหนึ่งของผู้ที่ไม่ได้รับประทานอาหารเพื่อสุขภาพระบุว่า ราคาเป็นปัจจัยหลัก ขณะที่ผู้บริโภคอายุ 18–29 ปี ประมาณ 1 ใน 4 ระบุว่าการขาดความรู้ด้านโภชนาการมีส่วนส่งผลต่อการเลือกบริโภคอาหาร
2. กระแสสนับสนุนสินค้าอาหารภายในประเทศและความสำคัญของแหล่งที่มาของสินค้าเพิ่มขึ้น
รายงานระบุว่า ผู้บริโภคชาวนอร์เวย์ประมาณครึ่งหนึ่งมีพฤติกรรมเลือกซื้อสินค้าอาหารที่ผลิตภายในประเทศ โดยเหตุผลสำคัญที่สุดคือความต้องการสนับสนุนเกษตรกรและผู้ผลิตในประเทศ ซึ่งมีผู้ตอบ     แบบสำรวจถึงร้อยละ 74 นอกจากนี้ ผู้บริโภคยังให้ความสำคัญกับประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการมีห่วงโซ่อุปทานที่สั้นลง การลดระยะทางในการขนส่งสินค้า และการลดการใช้สารกำจัดศัตรูพืช ซึ่งเป็นปัจจัยที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นต่อแหล่งผลิตและคุณภาพของสินค้าอาหาร
แนวโน้มดังกล่าวส่งผลเชิงบวกต่อสินค้าที่ได้รับการรับรองตราสัญลักษณ์ Nyt Norge (Enjoy Norway)    ซึ่งเป็นเครื่องหมายรับรองสินค้าอาหารที่ผลิตในประเทศนอร์เวย์ โดย Coop เป็นผู้ค้าปลีกที่มีผลิตภัณฑ์ภายใต้ตราสัญลักษณ์ดังกล่าวมากกว่าผู้ค้าปลีกรายอื่นในประเทศ และพบว่ายอดจำหน่ายสินค้าในกลุ่มนี้เพิ่มขึ้นร้อยละ 3.9 ในปี 2568 ทั้งนี้ พฤติกรรมการเลือกซื้อสินค้าท้องถิ่นมีความแตกต่างกันตามพื้นที่ โดยผู้บริโภคในภาคกลางของนอร์เวย์และภาคตะวันตกมีแนวโน้มให้ความสำคัญกับสินค้าอาหารที่ผลิตในประเทศมากที่สุด ขณะที่ผู้บริโภคในกรุงออสโลมีแนวโน้มเลือกซื้อสินค้าท้องถิ่นน้อยกว่าเมื่อเทียบกับภูมิภาคอื่น
3. ค่าครองชีพสูงส่งผลต่อกำลังซื้อและพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหาร โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่
สถานการณ์ค่าครองชีพที่อยู่ในระดับสูงยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าอาหารของผู้บริโภค โดยผลสำรวจพบว่า ผู้บริโภคประมาณ 2 ใน 5 ระบุว่าสถานการณ์ค่าครองชีพทำให้ต้องปรับลดระดับการใช้จ่ายด้วยการเปลี่ยนไปซื้อสินค้าที่มีราคาถูกลงหรือมีระดับราคาต่ำกว่าเดิม (Trade Down) และเมื่อพิจารณาเฉพาะกลุ่มผู้บริโภคอายุ 18–39 ปี พบว่ามีสัดส่วนดังกล่าวเพิ่มขึ้นเกือบครึ่งหนึ่งของกลุ่มตัวอย่าง
นอกจากนี้ ผู้บริโภคในช่วงอายุดังกล่าวประมาณ 1 ใน 4 ระบุว่าปัญหาค่าครองชีพส่งผลให้ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหาร โดยหันไปบริโภคอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการลดลงและมีความหลากหลายน้อยกว่าเดิม สะท้อนให้เห็นว่าปัจจัยด้านราคามีอิทธิพลต่อการเลือกซื้อสินค้าอาหารอย่างชัดเจน แม้ว่าผู้บริโภคจะมีความตระหนักด้านสุขภาพเพิ่มขึ้นก็ตาม ทั้งนี้ ผู้ประกอบการค้าปลีกและผู้ผลิตสินค้าอาหารจำเป็นต้องคำนึงถึงความสมดุลระหว่างคุณภาพ คุณค่าทางโภชนาการ และระดับราคาที่เหมาะสม เนื่องจากผู้บริโภคมีแนวโน้มพิจารณาความคุ้มค่าของสินค้ามากกว่าการตัดสินใจจากราคาถูกเพียงอย่างเดียว
4. เทคโนโลยี AI เริ่มมีบทบาทต่อการเลือกซื้อสินค้าอาหาร
อีกหนึ่งแนวโน้มที่น่าสนใจคือการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) มาใช้ประกอบการตัดสินใจซื้อสินค้าอาหาร โดยผลสำรวจพบว่า ผู้บริโภคประมาณ 1 ใน 3 เคยใช้เครื่องมือ AI เพื่อช่วยในการเลือกซื้อสินค้าอาหารภายในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา โดยเฉพาะการเปรียบเทียบราคาและการรับคำแนะนำสินค้าให้เหมาะสมกับความต้องการของแต่ละบุคคล ซึ่งเป็นฟังก์ชันที่ได้รับความนิยมสูงสุดเท่ากันที่ร้อยละ 38 ของกลุ่มผู้ใช้ AI สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคที่เริ่มนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ค้นหาข้อมูล เปรียบเทียบสินค้า และเพิ่มประสิทธิภาพในการตัดสินใจซื้อสินค้าในชีวิตประจำวัน
5. ความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้น แต่การบริโภคสินค้าออร์แกนิกและอาหารจากพืชยังมีข้อจำกัด
ในด้านความยั่งยืน รายงานพบว่าผู้บริโภคชาวนอร์เวย์มีแนวโน้มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยยอดจำหน่ายถุงพลาสติกลดลงร้อยละ 20 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า และลดลงมากกว่าครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับปี 2565 อย่างไรก็ตาม การเลือกซื้อสินค้าอาหารออร์แกนิกและการบริโภคอาหารจากพืชยังไม่ได้กลายเป็นพฤติกรรมหลักของผู้บริโภค โดยมีสัดส่วนอยู่ที่ประมาณ 1 ใน 3 ของกลุ่มผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืน สะท้อนให้เห็นว่าความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมยังไม่ได้ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการซื้อสินค้าในทุกกลุ่มอย่างเต็มที่ โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาร่วมกับข้อจำกัดด้านราคาและกำลังซื้อ
ที่มาของข่าว: European Supermarket Magazine
บทวิเคราะห์ผลกระทบต่อไทย ข้อเสนอแนะ โอกาสและแนวทาง และความคิดเห็นของสคต. โคเปนเฮเกน: 
แนวโน้มตลาดสินค้าอาหารของนอร์เวย์สะท้อนให้เห็นถึงการให้ความสำคัญกับการพิจารณาคุณค่าของสินค้าในหลายมิติ ทั้งด้านสุขภาพ คุณภาพ แหล่งที่มาของวัตถุดิบ ความน่าเชื่อถือ และความยั่งยืน อย่างไรก็ตาม ปัจจัยด้านค่าครองชีพยังคงมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจซื้อ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้บริโภควัยหนุ่มสาว ซึ่งมีแนวโน้มปรับลดค่าใช้จ่ายและเลือกซื้อสินค้าราคาประหยัดมากขึ้น
สำหรับผู้ประกอบการไทย แนวโน้มดังกล่าวเป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาพัฒนาสินค้าอาหารเพื่อเข้าสู่ตลาดนอร์เวย์ โดยเฉพาะกลุ่มอาหารเพื่อสุขภาพ ผลิตภัณฑ์จากวัตถุดิบธรรมชาติ อาหารที่ผ่านกระบวนการแปรรูปน้อย ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่าทางโภชนาการ ตลอดจนสินค้าอาหารที่มีข้อมูลส่วนประกอบและแหล่งที่มาชัดเจน การพัฒนาสินค้าให้สอดคล้องกับความต้องการด้านสุขภาพและคุณภาพของผู้บริโภคจะเป็นปัจจัยสร้างความแตกต่างในการแข่งขัน ขณะเดียวกัน การกำหนดราคาสินค้าให้เหมาะสมกับกำลังซื้อและสามารถแข่งขันกับสินค้าท้องถิ่นได้ยังเป็นประเด็นสำคัญ เนื่องจากผู้บริโภคมีความอ่อนไหวต่อราคาเพิ่มขึ้น
นอกจากนี้ กระแสสนับสนุนสินค้าอาหารที่ผลิตในประเทศยังเป็นปัจจัยที่ผู้ส่งออกไทยต้องคำนึงถึง เนื่องจากผู้บริโภคนอร์เวย์มีความเชื่อมั่นต่อสินค้าในประเทศและให้ความสำคัญกับการสนับสนุนเกษตรกรท้องถิ่น สินค้าไทยจึงจำเป็นต้องสร้างจุดเด่นผ่านคุณภาพ มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร การตรวจสอบย้อนกลับของวัตถุดิบ และการสื่อสารข้อมูลผลิตภัณฑ์อย่างโปร่งใส รวมถึงการนำเสนอคุณสมบัติด้านสุขภาพและความยั่งยืนที่สามารถตรวจสอบได้ ทั้งนี้ การนำเสนอสินค้าในตลาดนอร์เวย์ไม่เพียงต้องแข่งขันด้านราคา แต่ยังต้องสร้างความเชื่อมั่นและแสดงให้เห็นถึงคุณค่าที่ผู้บริโภคจะได้รับจากผลิตภัณฑ์อย่างชัดเจน จึงจะสามารถเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงตลาดและรักษาความสามารถในการแข่งขันในระยะยาวได้