ของเล่นผู้สูงอายุโอกาสธุรกิจใหม่ในตลาดจีน
ด้วยปัจุบันจีนก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างรวดเร็วและมีอัตราการเติบโตของเศรษฐกิจผู้สูงอายุที่สูงหลังจากที่ธุรกิจการศึกษาและการท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงอายุที่เกิดขึ้นและได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ขณะนี้กระแสการบริโภคอีกกระแสหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มผู้สูงอายุกำลังเกิดขึ้น นั่นก็คือ ของเล่นสำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งกำลังแสดงให้เห็นถึงศักยภาพการเติบโตอย่างมหาศาล ของเล่นสำหรับผู้สูงอายุคือผลิตภัณฑ์เพื่อความบันเทิง เสริมสร้างทักษะและสติปัญญา หรือการออกกำลังกายที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุ โดยมีเป้าหมายเพื่อตอบสนองความต้องการที่เพิ่มขึ้นของผู้สูงอายุในด้านการเป็นเพื่อนคลายเหงา การฝึกการรู้คิดและความจำ การเคลื่อนไหวร่างกาย และความต้องการทางสังคมและความบันเทิง ซึ่งได้กลายเป็นธุรกิจสาขาใหม่ในตลาดการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุและตลาดของเล่นของจีน รายงานล่าสุดจากสื่อทางการจีน ระบุว่า ในปี 2568 บนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ Taobao ปริมาณการค้นหาคำว่าของเล่นสำหรับผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นร้อยละ 124 เมื่อเทียบปี 2567 ปริมาณการซื้อขายเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 70 จากมุมมองของกลุ่มผู้บริโภค สัดส่วนของผู้บริโภคที่มีอายุมากกว่า 55 ปีกำลังสูงขึ้นเรื่อยๆ และอัตราความเร็วในการซื้อขายเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
พร้อมกับการยกระดับคุณภาพชีวิต ความต้องการของผู้บริโภคกลุ่มผู้สูงอายุจากพื้นฐานเพียงแค่อิ่มท้องและสวมใส่เรียบร้อยไปสู่ระดับที่สูงขึ้นในเรื่องสุขภาพกายและใจ รวมถึงความเพลิดเพลินทางอารมณ์ และของเล่นสำหรับผู้สูงอายุที่มีความหลากหลายก็สอดคล้องกับความต้องการนี้ พังก์ชันหลักของของเล่นสำหรับผู้สูงอายุได้พัฒนาอย่างก้าวกระโดด จากการเป็นเพียงความบันเทิง ไปสู่การบูรณาการที่รวมการฝึกสมอง การสื่อสารทางอารมณ์ การออกกำลังกายเบาๆ และการส่งเสริมการเข้าสังคมด้วยกัน ของเล่นเหล่านี้ช่วยผู้สูงอายุชะลอความเสื่อมทางสมอง บรรเทาความเหงา และเพิ่มความสนุกสนานรวมถึงคุณภาพชีวิต ผ่านการออกแบบที่ช่วยฝึกสมอง การโต้ตอบ โดยเฉพาะของเล่นอัจฉริยะสำหรับผู้สูงอายุที่ผสมผสานปัญญาประดิษฐ์ (AI) และอินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (Internet of things) และเซ็นเซอร์ขนาดเล็ก ด้วยความสามารถในการโต้ตอบและการให้บริการแบบเฉพาะตัว จึงกลายเป็นแนวหน้าของนวัตกรรมในตลาด
ปัจจุบัน ประเทศจีนมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปจำนวน 310 ล้านคน ตามการคาดการณ์ของ รายงานการพัฒนาเศรษฐกิจผู้สูงอายุของจีน ปี 2568 ขนาดของเศรษฐกิจผู้สูงอายุของจีนมูลค่ามากกว่า 7 ล้านล้านหยวน คิดเป็นประมาณร้อย 6 ของ GDP และถึงปี 2577 ขนาดของเศรษฐกิจผู้สูงอายุจะมีแนวโน้มที่สูงถึง 30 ล้านล้านหยวน คิดเป็นร้อยละ 10 ของ GDP ซึ่งของเล่นผู้สูงอายุกำลังกลายเป็นสินค้าศักยภาพ ที่บริษัทต่างๆ ให้ความสนใจในการส่งเสริมในตลาดนี้มีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
คุณซูน รุ่ยเสว ผู้ดำเนินการด้านอุตสาหกรรมของเล่นของ Tmall แนะนำว่า ประเภทผลิตภัณฑ์ของของเล่นสำหรับผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีการพัฒนาโดยมุ่งเน้นไปที่ฟังก์ชันหลัก 3 ประเภท ได้แก่ การออกกำลังกาย การคลายความเหงา และความบันเทิงทางสังคม ผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายในบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่ได้รับความนิยมคือ ลูกบอลยางยืดสำหรับข้อมือ และ บมปริศนาบอร์ (Burr Puzzle) ปัจจุบัน ประเภทของของเล่นสำหรับผู้สูงอายุในตลาดมีความหลากหลายมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยจะมีวัตถุประสงค์หลักประกอบด้วย
1. ประเภทฝึกสมอง เช่น จิ๊กซอว์อัจฉริยะที่ออกแบบมาสำหรับผู้สูงอายุโดยเฉพาะ เกมการ์ดความจำ ไฟตอบสนองแบบสัมผัส บล็อกตัวน้ำหนักเบา ใช้สำหรับฝึกความจำ สมาธิ และการคิดเชิงตรรกะ
2. ประเภทเพื่อนคลายเหงาและโต้ตอบทางอารมณ์ เช่น หุ่นยนต์สนทนา AI สัตว์เลี้ยงอัจฉริยะ (แมว สุนัขหุ่นยนต์) อัลบั้มรูปความทรงจำแบบโต้ตอบได้ ที่มีฟังก์ชันมอบความเป็นเพื่อนในรูปแบบ human-like หรือ life-like เพื่อตอบสนองความต้องการทางอารมณ์
3. ประเภทการคิดถึงความทรงจำที่ดีของอดีตและงานฝีมือ ชุดจัดสวนง่ายๆ ชุดอุปกรณ์งานฝีมือ ซึ่งช่วยคิดถึงความทรงจำเชิงที่ดี การฝึกประสาทสัมผัสระหว่างมือและตา
4. ประเภทโต้ตอบด้วยท่าทางและการส่งเสริมสุขภาพ เช่น อุปกรณ์เกมโต้ตอบด้วยท่าทาง เสื่อตอบสนองเสียงดนตรี ลูกนวดอัจฉริยะ ส่งเสริมการเคลื่อนไหวร่างกายเบาๆ เพื่อสุขภาพกายและใจที่ดี
5. ประเภทเกมเพื่อพบปะสังสรรค์ เช่น เกมกระดานที่เหมาะสมกับลักษณะทางร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุ เครื่องตกปลาอิเล็กทรอนิกส์เป็นต้น ที่สะดวกต่อการทำกิจกรรมร่วมกันในครอบครัวหรือในชุมชนผู้สูงอายุ เพิ่มพูนความสัมพันธ์ทางสังคม
สำรับการบริโภคของเล่นสำหรับผู้สูงอายุมีลักษณะเด่นคือผู้ซื้อและผู้ใช้แยกจากกัน กล่าวคือ ผู้ซื้อหลักส่วนใหญ่เป็นลูกหลานของผู้สูงอายุที่มีอายุประมาณ 30-55 ปี พวกเขามักยุ่งกับการทำงาน และอาศัยแยกจากพ่อแม่ มีความต้องการการบริโภคด้วยความกตัญญู หวังใช้ผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีในการดูแลพ่อแม่ และการใส่ใจสุขภาพกายและใจ พวกเขามีความชำนาญในการค้นหาข้อมูล เปรียบเทียบราคา และซื้อสินค้าออนไลน์ สำหรับผู้ใช้จริงส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 55 ถึง 75 ปีขึ้นไป หรือผู้สูงอายุที่ต้องการการดูแลเล็กน้อย พวกเขามีการยอมรับสิ่งใหม่ๆ สูงขึ้น แต่ให้ความสำคัญกับผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานง่าย มีประโยชน์ และความเพลิดเพลิน หรือต้องไม่ทำให้ตัวเองรู้สึกถูกปฏิบัติเหมือนเด็ก นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มผู้ซื้อที่เป็นสถาบันที่มีศักยภาพ เช่น สถานรับเลี้ยงคนชรา ศูนย์กิจกรรมผู้สูงอายุในชุมชน และสถานฟื้นฟูสมรรถภาพ ก็กำลังทยอยจัดซื้อของเล่นสำหรับผู้สูงอายุที่เหมาะสำหรับกิจกรรมรวมกลุ่ม
นักวิชาการจีนในวงการธุรกิจของเล่นให้ความคิดเห็นว่า แม้ในปัจจุบันตลาดของเล่นสำหรับผู้สูงอายุยังไม่เข้าสู่ช่วงการเติบโตแบบก้าวกระโดด แต่การพัฒนาในอนาคตมีโอกาสและศักยภาพอย่างมหาศาล เมื่อผลิตภัณฑ์ได้รับการปรับปรุงและยกระดับอย่างต่อเนื่อง ตลาดได้รับการบ่มเพาะอย่างสม่ำเสมอ และมาตรฐานมีการบรรลุพัฒนา สมบูรณ์แบบขึ้น ของเล่นสำหรับผู้สูงอายุมีแนวโน้มที่จะกลายเป็นจุดการเติบโตใหม่ของเศรษฐกิจผู้สูงอายุที่จะช่วยให้ผู้สูงอายุจำนวนมากได้รับสุขภาพเพิ่มขึ้นจากของเล่นดังกล่าว
ความคิดเห็นจากสคต. ณ เมืองหนานหนิง จำนวนประชากรผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นของจีนและความต้องการด้านการดูแลผู้สูงอายุที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จะทำให้ตลาดของเล่นสำหรับผู้สูงอายุเติบโตอย่างรวดเร็ว บริษัทจำนวนมากได้เล็งเห็นถึงศักยภาพและโอกาสของเศรษฐกิจผู้สูงอายุ และสร้างผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายและน่าสนใจ การพัฒนาของของเล่นสำหรับผู้สูงอายุ จะเปิดโอกาสการเติบโตใหม่ให้กับอุตสาหกรรมของเล่น พร้อมนำโอกาสใหม่มาสู่อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง สำหรับไทยมีข้อได้เปรียบที่โดดเด่นด้านธุรกิจการดูแลสุขภาพ งานหัตถกรรม และวัฒนธรรม หากผู้ประกอบการนวัตกรรมของเล่นสำหรับผู้สูงอายุด้วยข้อโดดเด่นก็มีแนวโน้มที่จะแสวงหาโอกาสทางการตลาดของของเล่นสำหรับผู้สูงอายุในจีน ตัวอย่างเช่น การพัฒนาของเล่นนวดอัจฉริยะที่ผสานหลักการนวดแผนไทยแบบอ่อนโยน งานหัตถกรรมไทยที่ประณีต (เช่น งานปักผ้าไทย งานแกะสลักไม้แบบดั้งเดิม การจักสาน) สามารถทำให้เป็นชุดอุปกรณ์ DIY ที่เรียบง่ายเหมาะสำหรับผู้สูงอายุในการลงมือทำ สามารถช่วยฝึกสมองและมือไปพร้อมๆ กัน และได้ผลงานที่สร้างความภูมิใจและมีความงดงามทางวัฒนธรรม ในการตลาดและการออกแบบ ควรหลีกเลี่ยงการทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกเหมือนเป็นเด็ก ควรเน้นสื่อสารคุณค่าเชิงบวกและเหมาะสมกับวัยผู้ใหญ่ของผลิตภัณฑ์ เช่น การจัดการสุขภาพ การฝึกสมอง การสร้างความสนใจ การมีเพื่อนที่สง่างาม มากกว่าเป็นเพียงแค่ของเล่น ดังนั้น ผู้ประกอบการไทยศึกษษและติดตามความต้องการของผู้บริโภคสูงอายุชาวจีนอย่างใกล้ชิด สร้างสรรค์นวัตกรรมและพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีความแตกต่างเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน เพื่อได้รับการยอมรับอย่างยั่งยืนจากผู้บริโภคกลุ่มนี้
------------------------------------------------------
แหล่งที่มา
https://mp.weixin.qq.com/s/WkoSJARmfG10ecYpXJ4dng?scene=1
https://www.news.cn/fortune/20260209/0ab69980f57f4fb796ae170d53cec0d3/c.html
สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองหนานหนิง
วันที่ 11 มีนาคม 2569
