รัฐควิเบกนำร่องคุมเข้ม Energy Drinks ห้ามขายให้เยาวชนต่ำกว่า 16 ปี
เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2569 สภาแห่งชาติรัฐควิเบก (National Assembly) ประเทศแคนาดา ได้ผ่านร่างกฎหมาย Bill 9 กำหนดห้ามจำหน่ายหรือมอบเครื่องดื่มชูกำลัง (Energy Drinks) แก่ผู้มีอายุต่ำกว่า 16 ปี ส่งผลให้ควิเบกเป็นเขตอำนาจศาลแห่งแรกในทวีปอเมริกาเหนือที่ออกมาตรการจำกัดการเข้าถึงเครื่องดื่มประเภทดังกล่าวของเยาวชน โดยกฎหมายจะมีผลบังคับใช้ภายใน 6 เดือนข้างหน้า
กฎหมายดังกล่าวได้รับเสียงสนับสนุนจากสมาชิกสภานิติบัญญัติ 103 เสียง ขณะที่มีผู้คัดค้าน 1 เสียง และงดออกเสียง 2 เสียง ทั้งนี้ นาง Sonia Bélanger รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขของควิเบก ระบุว่า มาตรการดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อคุ้มครองสุขภาพเด็กและเยาวชนจากผลกระทบของการบริโภคเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนในปริมาณสูง และเป็นจุดเริ่มต้นของการหารือในประเด็นสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลและสารกระตุ้นในกลุ่มเยาวชน
ซึ่งภายใต้กฎหมายฉบับใหม่ ได้กำหนดเครื่องดื่มชูกำลังหมายถึงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนตั้งแต่ 150 มิลลิกรัมต่อลิตรขึ้นไป และมีส่วนผสมอื่นเพิ่มเติม เช่น ทอรีน วิตามิน หรือแร่ธาตุ โดยมีสาระสำคัญ คือ
ห้ามจำหน่ายหรือแจกเครื่องดื่มชูกำลังแก่ผู้มีอายุต่ำกว่า 16 ปี
ห้ามบุคคลอายุ 16 ปีขึ้นไปซื้อเครื่องดื่มชูกำลังแทนผู้มีอายุต่ำกว่า 16 ปี
ผู้ซื้อจะต้องแสดงบัตรประจำตัวที่มีรูปถ่ายเพื่อยืนยันอายุ
ห้ามจำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์และตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ (Vending Machines)
ให้อำนาจเจ้าหน้าที่ตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ประกอบการ
ทั้งนี้ บทลงโทษผู้มีอายุต่ำกว่า 16 ปีที่ฝ่าฝืนกฎหมายอาจถูกปรับ 100 ดอลลาร์แคนาดา ขณะที่ผู้ใหญ่ที่กระทำผิดอาจถูกปรับระหว่าง 500–1,500 ดอลลาร์แคนาดา ส่วนผู้ประกอบการที่ฝ่าฝืนกฎหมายอาจถูกปรับสูงสุดถึง 62,500 ดอลลาร์แคนาดา และโทษปรับอาจเพิ่มเป็นสองเท่าในกรณีกระทำผิดซ้ำ
สำหรับกฎหมายฉบับนี้ได้รับการตั้งชื่อว่า “Zachary Miron Act” เพื่อรำลึกถึง Zachary Miron เยาวชนอายุ 15 ปีที่เสียชีวิตในปี 2567 หลังบริโภคเครื่องดื่มชูกำลังร่วมกับยารักษาโรคสมาธิสั้น (ADHD) ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่นำไปสู่การเรียกร้องให้ภาครัฐเพิ่มมาตรการคุ้มครองเยาวชนจากการบริโภคคาเฟอีนในปริมาณสูง
ข้อคิดเห็น สคต. การออกกฎหมายดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มการกำกับดูแลด้านสุขภาพของผู้บริโภคในแคนาดาที่เข้มงวดมากขึ้น โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของคาเฟอีน น้ำตาล และสารกระตุ้นต่าง ๆ การที่รัฐควิเบกเป็นพื้นที่แรกที่ออกกฎหมายลักษณะนี้ อาจกลายเป็นต้นแบบให้รัฐอื่นของแคนาดา รวมถึงในสหรัฐอเมริกา พิจารณามาตรการที่คล้ายคลึงกันในอนาคต สำหรับผู้ประกอบการไทยที่ส่งออกเครื่องดื่มมายังตลาดแคนาดา ควรติดตามพัฒนาการด้านกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพผู้บริโภคอย่างใกล้ชิด รวมถึงพิจารณาปรับกลยุทธ์การพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับแนวโน้มความต้องการสินค้าเพื่อสุขภาพที่กำลังเติบโตในตลาดแคนาดา โดยเฉพาะเครื่องดื่มฟังก์ชัน (Functional Drinks) ที่มีปริมาณน้ำตาลและคาเฟอีนต่ำ เครื่องดื่มจากสมุนไพรธรรมชาติ และผลิตภัณฑ์ที่มีคุณประโยชน์ต่อสุขภาพ ซึ่งมีแนวโน้มได้รับความสนใจจากผู้บริโภคเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
