อียิปต์เร่งบทบาทศูนย์กลางการค้าและการลงทุน เชื่อมธุรกิจสู่ตลาดแอฟริกา ในการประชุม “Alamein–Africa Forum 2026”
อียิปต์เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม Alamein–Africa Forum 2026 (GO63) ระหว่างวันที่ 2–4 ตุลาคม 2569 ณ เมือง New Alamein ชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน โดยถือเป็นการจัดประชุม ครั้งแรก และเป็นความริเริ่มของอียิปต์ที่ได้รับการรับรองจากสหภาพแอฟริกา (African Union: AU) ให้พัฒนาเป็นเวทีธุรกิจระดับทวีปซึ่งจะจัดขึ้นทุก 2 ปี ที่เมือง New Alamein การประชุมจัดขึ้นโดย ความร่วมมือระหว่างรัฐบาลอียิปต์ สหภาพแอฟริกา สำนักงานเพื่อการพัฒนาแห่งสหภาพแอฟริกา (AUDA-NEPAD) และธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งแอฟริกา (Afreximbank) โดยมีผู้นำและผู้แทนระดับสูงจากประเทศแอฟริกา ผู้บริหารสถาบันการเงินระหว่างประเทศ นักลงทุน และภาคธุรกิจเข้าร่วมจำนวนมาก เว็บไซต์ของงานระบุว่า เวทีนี้มุ่งดึงผู้แทนระดับประมุขแห่งรัฐและรัฐบาลกว่า 20 ราย เข้าร่วม พร้อมผู้บริหารธุรกิจและนักลงทุนจากทั่วทวีป
ภาพรวม
หัวใจสำคัญของ Alamein–Africa Forum คือ การเปลี่ยนแนวคิดเรื่องการรวมตัวทางเศรษฐกิจของแอฟริกาจากนโยบายและการหารือไปสู่โครงการ การลงทุน และข้อตกลงที่เกิดขึ้นจริง โดยเชื่อมรัฐบาล ภาคเอกชน และแหล่งเงินทุนไว้ในเวทีเดียวกัน เพื่อสนับสนุนเป้าหมาย Agenda 2063 ของสหภาพแอฟริกาและเร่งการดำเนินงานภายใต้เขตการค้าเสรีทวีปแอฟริกา (African Continental Free Trade Area: AfCFTA) ประเด็นที่หารือครอบคลุมการค้าและการลงทุน โครงสร้างพื้นฐานและเส้นทาง โลจิสติกส์ พลังงาน ความมั่นคงด้านอาหาร อุตสาหกรรมยานยนต์และห่วงโซ่อุปทาน แร่สำคัญ อุตสาหกรรมยาและสุขภาพ เทคโนโลยีดิจิทัลและอวกาศ ตลอดจนเมืองที่รองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ นอกจากนี้ยังมี Startup Arena การเจรจาธุรกิจแบบ B2B และ B2G และพื้นที่สำหรับจับคู่โครงการกับแหล่งเงินทุน
สารสำคัญจากการประชุมสะท้อนแนวคิดร่วมกันว่า แอฟริกามิได้ขาดยุทธศาสตร์หรือทรัพยากร แต่ปัญหาหลักคือการเปลี่ยนแผนให้เป็นโครงการที่สามารถระดมทุนและดำเนินการได้จริง นาย Mahmoud Ali Youssouf ประธานคณะกรรมาธิการสหภาพแอฟริกา เน้นว่ารัฐบาลและภาคเอกชนต้องนั่งอยู่ที่โต๊ะเดียวกัน ขณะที่ AUDA-NEPAD ชี้ว่าแอฟริกาต้องการ “การดำเนินการและการปิดดีล” มากกว่าการเพิ่มจำนวนการประชุม โดยเฉพาะการจัดเตรียมโครงการให้พร้อมลงทุน การใช้เงินทุนผสมระหว่างรัฐและเอกชน และการสร้างตลาดและห่วงโซ่มูลค่าระดับภูมิภาค
บทบาทของอียิปต์และประเด็นที่ผลักดัน
อียิปต์ใช้เวทีครั้งนี้ผลักดันประเด็นการเพิ่มการค้าภายในแอฟริกาและการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน อย่างเด่นชัด ประธานาธิบดี Abdel Fattah El-Sisi ระบุว่า แม้ภาคเอกชนจะมีสัดส่วนมากกว่า 70% ของ GDP แอฟริกา แต่ธุรกรรมของภาคเอกชนแอฟริกาส่วนใหญ่ยังดำเนินกับบริษัทนอกทวีป และการค้าระหว่างประเทศในแอฟริกาด้วยกันยังมีสัดส่วนเพียงประมาณ 18% ของการค้ารวม ปัญหาสำคัญอีกประการคือ SMEs จำนวนมากขาดข้อมูลเกี่ยวกับโอกาสในประเทศเพื่อนบ้าน ดังนั้น Alamein–Africa Forum จึงถูกออกแบบให้เป็น “สะพาน” เชื่อมข้อมูล นักลงทุน ธุรกิจ และภาครัฐ เพื่อเพิ่มการค้าข้ามพรมแดนภายในทวีปและเร่งการใช้ประโยชน์จาก AfCFTA
อีกประเด็นที่อียิปต์ให้ความสำคัญคือ โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการผลิตในท้องถิ่น รัฐบาลอียิปต์เสนอให้พัฒนา development corridors ที่เชื่อมระบบขนส่ง พลังงาน เมืองและพื้นที่อุตสาหกรรมเข้าด้วยกัน เพื่อทำให้การเคลื่อนย้ายสินค้าและการลงทุนระหว่างประเทศแอฟริกามีประสิทธิภาพมากขึ้น พร้อมนำเสนอบทบาทของอียิปต์ในฐานะประตูเชื่อมระหว่างแอฟริกา ตะวันออกกลาง ยุโรปและเอเชีย โดยอาศัยทำเลที่ตั้ง ท่าเรือ โครงสร้างพื้นฐาน และคลองสุเอซ ทั้งยังผลักดัน การผลิตภายในประเทศและการสร้าง regional value chains โดยเฉพาะยานยนต์ ชิ้นส่วน อาหาร ยา พลังงาน และอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีใหม่
ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม
ในด้านผลลัพธ์ทางธุรกิจที่เป็นรูปธรรม มีการลงนามข้อตกลงระหว่าง El Araby Group ของอียิปต์กับ Malben Engineering ของแอฟริกาใต้ เพื่อจัดตั้งแพลตฟอร์มร่วมสำหรับการผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางสร้างห่วงโซ่มูลค่าอุตสาหกรรมยานยนต์ระดับแอฟริกาภายใต้ AfCFTA นอกจากนี้ยังมีการเปิดตัว Egypt–South Africa Business Council เพื่อสนับสนุนการค้าและการลงทุนระหว่างสองประเทศ ในการหารือทวิภาคีที่เกิดขึ้นควบคู่กับการประชุม อียิปต์ยังลงนามความร่วมมือกับแอฟริกาใต้ อิเควทอเรียลกินี และชาด รวมถึงความร่วมมือด้านเกษตร วัฒนธรรม การท่องเที่ยว ประมง และด้านเภสัชภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์ชีวภาพและเวชภัณฑ์กับชาด ทั้งนี้ ควรแยกผลการหารือทวิภาคีดังกล่าวออกจาก “มติของ Forum” โดยตรง เนื่องจากเป็นข้อตกลงที่ลงนามระหว่างการพบหารือข้างเวทีการประชุม
นอกจากนี้ การประชุมยังให้ความสำคัญกับความมั่นคงด้านสุขภาพ โดยมีการเรียกร้องให้แอฟริกาลดการพึ่งพาการนำเข้ายาและวัคซีน ผ่านการระดมเงินทุน การสร้างโรงงาน และการเชื่อมโยงตลาดเภสัชภัณฑ์ระดับภูมิภาค ส่วนด้านเทคโนโลยีมีการจัดการแข่งขัน African Youth in Artificial Intelligence and Robotics ซึ่งมุ่งผลักดันนวัตกรรมให้พัฒนาไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานจริง แสดงให้เห็นว่าทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจแอฟริกาในระยะต่อไปไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสินค้าโภคภัณฑ์และโครงสร้างพื้นฐาน แต่กำลังขยายสู่ยา เทคโนโลยี สุขภาพ ดิจิทัล และอุตสาหกรรมแห่งอนาคตด้วย
ข้อสังเกต/ข้อเสนอแนะ
สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงไคโร เห็นว่า Alamein–Africa Forum สะท้อนทิศทางที่ชัดเจนของรัฐบาลอียิปต์ในการยกระดับประเทศจากการเป็นตลาดขนาดใหญ่ในแอฟริกาเหนือไปสู่การเป็นฐานการผลิต ศูนย์กลางโลจิสติกส์ และประตูเชื่อมการค้าสู่ตลาดแอฟริกา โดยอาศัย AfCFTA เป็นเครื่องมือสำคัญ การที่อียิปต์เน้นการลงทุนร่วม การผลิตในประเทศ และการสร้างห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาค หมายความว่ารูปแบบธุรกิจในอนาคตอาจเปลี่ยนจากการส่งสินค้าเข้าอียิปต์เพื่อจำหน่ายเพียงอย่างเดียว ไปสู่การสร้างพันธมิตรกับผู้ประกอบการอียิปต์ การประกอบหรือผลิตบางส่วนในประเทศ และใช้อียิปต์เป็นฐานขยายตลาดไปยังประเทศอื่นในแอฟริกา
สำหรับผู้ประกอบการไทย แนวโน้มดังกล่าวเปิดโอกาสในหลายสาขาที่ไทยมีศักยภาพ เช่น อาหารและเกษตรแปรรูป ชิ้นส่วนยานยนต์และยานยนต์สมัยใหม่ เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องจักร ผลิตภัณฑ์สุขภาพและอุปกรณ์การแพทย์ เทคโนโลยีดิจิทัล พลังงานและระบบประหยัดพลังงาน ตลอดจนบริการโลจิสติกส์โดยเฉพาะโมเดลการร่วมทุนหรือร่วมผลิตกับผู้ประกอบการอียิปต์ที่มีเครือข่ายอยู่แล้วในแอฟริกา อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการไทยควรพิจารณาเงื่อนไข Rules of Origin ภายใต้ AfCFTA อย่างรอบคอบ เพราะสินค้าที่นำเข้าจากไทยเข้าสู่อียิปต์ไม่ได้รับสิทธิการค้าภายใน AfCFTA โดยอัตโนมัติ การได้รับสิทธิจะขึ้นอยู่กับระดับการผลิตหรือการเพิ่มมูลค่าในประเทศสมาชิกและหลักเกณฑ์ถิ่นกำเนิดของสินค้าแต่ละประเภท
ในภาพรวม การประชุมครั้งนี้มีนัยสำคัญต่อภาคธุรกิจไทย เนื่องจากอียิปต์กำลังพยายามสร้างระบบนิเวศที่เชื่อมตลาด–โรงงาน–เงินทุน–โลจิสติกส์–รัฐบาลเข้าด้วยกัน หากแนวทางดังกล่าวดำเนินต่อเนื่อง การมีพันธมิตรทางธุรกิจในอียิปต์อาจช่วยให้บริษัทไทยเข้าถึงตลาดแอฟริกาได้กว้างกว่าการมองอียิปต์เป็นตลาดปลายทางเพียงประเทศเดียว สคต. ณ กรุงไคโร จึงเห็นควรติดตามโครงการที่เกิดจาก Alamein–Africa Forum ตลอดจนพัฒนาการของ AfCFTA และโครงการด้านอุตสาหกรรมและโลจิสติกส์ของอียิปต์อย่างใกล้ชิด เพื่อประเมินโอกาสในการเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยกับผู้ผลิต นักลงทุน และผู้นำเข้าในอียิปต์และตลาดแอฟริกาอื่น ๆ
รูปภาพ
https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=578054
ที่มา
https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=578054
https://sis.gov.eg/en/media-center/events/alamein-africa-business-forum-2026
