
เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 กรมมาตรการเยียวยาทางการค้าอินเดีย (Directorate General of Trade Remedies: DGTR) ภายใต้กระทรวงพาณิชย์และอุตสาหกรรมอินเดีย เผยแพร่ผลการไต่สวนขั้นสุดท้าย (Final Findings) กรณีการนำเข้าโซดาแอช (Soda Ash) โดยเสนอให้รัฐบาลอินเดียใช้มาตรการปกป้อง (Safeguard Measures) ในรูปแบบการจำกัดปริมาณนำเข้า (Quantitative Restrictions: QRs) เป็นระยะเวลา 2 ปี เพื่อป้องกันความเสียหายอย่างร้ายแรงที่อาจเกิดขึ้นต่ออุตสาหกรรมภายในประเทศจากการนำเข้าที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตภายในประเทศปรับตัว
ภายใต้ข้อเสนอดังกล่าว DGTR เสนอให้กำหนดปริมาณโควตานำเข้ารวม 754,992 ตันในปีแรก และ 792,740 ตันในปีที่สอง รวมทั้งสิ้น 1,547,732 ตัน โดยเพิ่มปริมาณโควตาในปีที่สองประมาณร้อยละ 5 และจัดสรรโควตาตามประเทศหรือกลุ่มประเทศผู้ส่งออก พร้อมทั้งเสนอให้ยกเว้นมาตรการสำหรับประเทศกำลังพัฒนาที่มีสัดส่วนการนำเข้าไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งประเทศไทยอยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นด้วย
ทั้งนี้ ณ วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 มาตรการดังกล่าวยังอยู่ในขั้นข้อเสนอแนะของ DGTR โดยจะมีผลบังคับใช้เมื่อรัฐบาลกลางอินเดียพิจารณาให้ความเห็นชอบและออกประกาศกำหนดมาตรการในราชกิจจานุเบกษา
ความเป็นมาและผลการไต่สวน
โซดาแอชเป็นวัตถุดิบสำคัญของภาคอุตสาหกรรมอินเดีย โดยเฉพาะอุตสาหกรรมแก้วและกระจก ผงซักฟอก และเคมีภัณฑ์ แม้ว่าอินเดียจะมีฐานการผลิตโซดาแอชภายในประเทศ แต่ยังมีการนำเข้าจากต่างประเทศเพื่อรองรับความต้องการของอุตสาหกรรมต่อเนื่อง ขณะที่การนำเข้าที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและราคาสินค้านำเข้าที่ลดลงได้สร้างแรงกดดันต่อผู้ผลิตภายในประเทศ
ก่อนหน้านี้ อินเดียเคยใช้มาตรการกำหนดราคานำเข้าขั้นต่ำ (Minimum Import Price: MIP) สำหรับโซดาแอช ระหว่างวันที่ 30 ธันวาคม 2567 – 31 ธันวาคม 2568 ภายหลังสิ้นสุดมาตรการดังกล่าว ผู้ผลิตภายในประเทศยังคงมีความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบจากการแข่งขันของสินค้านำเข้า
ต่อมา สมาคมผู้ผลิตอัลคาไลแห่งอินเดีย (Alkali Manufacturers Association of India: AMAI) ในนามผู้ผลิตโซดาแอช ภายในประเทศจำนวน 5 ราย ได้แก่ DCW Limited, GHCL Limited, Nirma Limited, RSPL Limited และ Tata Chemicals Limited ได้ยื่นคำร้องต่อ DGTR ขอให้ใช้มาตรการจำกัดปริมาณนำเข้าเป็นระยะเวลา 4 ปี เนื่องจากเห็นว่าการนำเข้าที่เพิ่มขึ้นส่งผลกระทบต่อส่วนแบ่งตลาดและความสามารถในการทำกำไรของผู้ผลิตภายในประเทศ
DGTR จึงเริ่มดำเนินการไต่สวนเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2569 ภายใต้มาตรา 9A แห่งกฎหมาย Foreign Trade (Development and Regulation) Act, 1992 และ Safeguard Measures (Quantitative Restrictions) Rules, 2012 โดยครอบคลุมข้อมูลระหว่างเดือนเมษายน 2563 – กันยายน 2568 พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ผู้ผลิต ผู้ส่งออก ผู้นำเข้า ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง และรัฐบาลของประเทศผู้ส่งออกที่เกี่ยวข้องแสดงความคิดเห็นและนำเสนอข้อมูลประกอบการพิจารณา
ผลการไต่สวนพบว่า ในปีงบประมาณ 2566–67 ปริมาณการนำเข้าโซดาแอชของอินเดียเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 89 เมื่อเทียบกับปีก่อน และยังคงอยู่ในระดับสูงในช่วงเวลาต่อมา ทั้งในเชิงปริมาณและเมื่อเทียบกับปริมาณการผลิตภายในประเทศ โดยมีปัจจัยสำคัญจากการเปลี่ยนแปลงทิศทางการค้าโลก อันเป็นผลจากความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครน ความต้องการสินค้าในยุโรปที่ลดลง การเพิ่มกำลังการผลิตในประเทศผู้ส่งออก และราคาสินค้าในตลาดต่างประเทศที่ลดลง
นอกจากนี้ DGTR พบว่า ความสามารถในการทำกำไรและผลตอบแทนจากการลงทุนของอุตสาหกรรมภายในประเทศลดลงอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ปริมาณสินค้าคงคลังเพิ่มขึ้น การส่งออกลดลง และยังมีกำลังการผลิตที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์
อย่างไรก็ตาม DGTR มิได้วินิจฉัยว่าอุตสาหกรรมภายในประเทศได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง (Serious Injury) แต่เห็นว่าการนำเข้าที่เพิ่มขึ้นก่อให้เกิดภัยคุกคามที่จะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรง (Threat of Serious Injury) ต่ออุตสาหกรรมภายในประเทศอย่างชัดเจนและในระยะอันใกล้ จึงเสนอให้ใช้มาตรการจำกัดปริมาณนำเข้าเป็นระยะเวลา 2 ปี แทนระยะเวลา 4 ปีตามที่ผู้ยื่นคำร้องเสนอ เพื่อให้ผู้ผลิตภายในประเทศมีระยะเวลาเพียงพอในการปรับตัว โดยไม่สร้างข้อจำกัดทางการค้าเกินความจำเป็น
สินค้าที่อยู่ภายใต้ข้อเสนอมาตรการ
โซดาแอช หรือโซเดียมคาร์บอเนต (Sodium Carbonate: Na₂CO₃) เป็นเคมีภัณฑ์ที่มีลักษณะเป็นของแข็งสีขาวและละลายน้ำได้ ใช้เป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตแก้วและกระจก ผงซักฟอก ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด โซเดียมซิลิเกต และเคมีภัณฑ์ประเภทต่าง ๆ
ข้อเสนอมาตรการครอบคลุมโซดาแอชทุกชนิดและรูปแบบ ได้แก่ โซดาแอชชนิดเบา (Light Soda Ash) และชนิดหนัก (Dense Soda Ash) ทั้งที่ผลิตจากแหล่งธรรมชาติ (Natural Soda Ash) และจากกระบวนการสังเคราะห์ (Synthetic Soda Ash) ภายใต้พิกัดศุลกากร HS 2836.20
ทั้งนี้ การระบุพิกัดศุลกากรเป็นเพียงข้อมูลประกอบ โดยขอบเขตสินค้าที่อยู่ภายใต้มาตรการให้พิจารณาตามคำจำกัดความของสินค้าที่ DGTR กำหนด
รูปแบบมาตรการและการจัดสรรโควตานำเข้ารายประเทศ
มาตรการที่ DGTR เสนอเป็นมาตรการปกป้องในรูปแบบการจำกัดปริมาณนำเข้า มิใช่การเรียกเก็บภาษีตอบโต้การทุ่มตลาดหรือการห้ามนำเข้า โดยหากมีผลบังคับใช้ การนำเข้าจากประเทศที่อยู่ภายใต้มาตรการจะต้องอยู่ภายในปริมาณโควตาที่กำหนด
DGTR เสนอให้จัดสรรโควตาตามสัดส่วนการนำเข้าจากประเทศหรือกลุ่มประเทศผู้ส่งออกที่อยู่ภายใต้มาตรการในช่วงปีงบประมาณ 2563–64 ถึง 2565–66 ซึ่งเป็นช่วงเวลาก่อนการนำเข้าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีรายละเอียดดังนี้
หน่วย: เมตริกตัน
ประเทศ/กลุ่มประเทศ | ปีที่ 1 | ปีที่ 2 | รวม 2 ปี |
สหรัฐอเมริกา | 159,388 | 167,357 | 326,745 |
ตุรกี | 128,697 | 135,132 | 263,829 |
อิหร่าน/สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ | 110,948 | 116,495 | 227,443 |
รัสเซีย | 70,289 | 73,803 | 144,092 |
สหภาพยุโรป | 117,179 | 123,038 | 240,217 |
เคนยา | 121,847 | 127,939 | 249,786 |
จีน | 46,487 | 48,811 | 95,298 |
ประเทศอื่น ๆ | 157 | 165 | 322 |
รวม | 754,992 | 792,740 | 1,547,732 |
ที่มา: DGTR, Final Findings, Case No. QR (OI) – 001/2026
การเพิ่มปริมาณโควตาในปีที่สองประมาณร้อยละ 5 เป็นการทยอยผ่อนคลายข้อจำกัดทางการค้า (Progressive Liberalisation) ในระหว่างช่วงเวลาที่ใช้มาตรการ เพื่อให้ผู้ผลิตภายในประเทศสามารถปรับตัวต่อการแข่งขันจากสินค้านำเข้าได้อย่างเป็นลำดับ
ประเทศที่อยู่ภายใต้ข้อเสนอจำกัดปริมาณนำเข้า
ประเทศหรือกลุ่มประเทศที่ได้รับการจัดสรรโควตานำเข้าเป็นการเฉพาะ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ตุรกี อิหร่าน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ รัสเซีย สหภาพยุโรป เคนยา และจีน โดยอิหร่านและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ใช้โควตาร่วมกัน
สำหรับสหภาพยุโรป โควตาครอบคลุมประเทศสมาชิกจำนวน 26 ประเทศ ได้แก่ ออสเตรีย เบลเยียม บัลแกเรีย โครเอเชีย ไซปรัส เช็ก เดนมาร์ก เอสโตเนีย ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส เยอรมนี กรีซ ฮังการี ไอร์แลนด์ อิตาลี ลัตเวีย ลิทัวเนีย ลักเซมเบิร์ก มอลตา เนเธอร์แลนด์ โปแลนด์ โปรตุเกส สโลวาเกีย สโลวีเนีย สเปน และสวีเดน โดยไม่รวมโรมาเนีย ซึ่งอยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไขสำหรับประเทศกำลังพัฒนา
ส่วนประเทศอื่น ๆ ที่ไม่ได้รับการจัดสรรโควตาเป็นการเฉพาะและไม่ได้รับการยกเว้นจากมาตรการ อาทิ ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย สิงคโปร์ และบรูไน จะอยู่ภายใต้โควตารวมของกลุ่มประเทศอื่น ๆ (Others) จำนวน 157 ตันในปีแรก และ 165 ตันในปีที่สอง รวมทั้งสิ้น 322 ตัน โดยเป็นโควตาที่ใช้ร่วมกัน มิใช่โควตาที่จัดสรรให้แต่ละประเทศ
เงื่อนไขการนำเข้าและการบริหารจัดการโควตา
DGTR เสนอหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการนำเข้าโซดาแอชภายใต้มาตรการจำกัดปริมาณนำเข้า ดังนี้
1. กำหนดระยะเวลาการใช้มาตรการ 2 ปี นับจากวันที่เผยแพร่ประกาศบังคับใช้มาตรการในราชกิจจานุเบกษา โดยแบ่งโควตานำเข้าของแต่ละประเทศหรือกลุ่มประเทศออกเป็นปีละ 4 ไตรมาส รวม 8 ไตรมาส
2. โควตาที่ไม่ได้ใช้ในแต่ละไตรมาสสามารถยกไปใช้ในไตรมาสถัดไปได้ รวมถึงการยกโควตาคงเหลือจากปีแรกไปใช้ในปีที่สอง โดยรัฐบาลกลางอินเดียจะจัดสรรโควตาคงเหลือเพิ่มเติมให้แก่ประเทศผู้ส่งออกที่อยู่ภายใต้มาตรการตามปริมาณการใช้โควตาในช่วงที่ผ่านมา โดยไม่ลดปริมาณโควตารายไตรมาสที่จัดสรรไว้เดิมของแต่ละประเทศ ทั้งนี้ โควตาที่เหลือเมื่อสิ้นสุดระยะเวลาการใช้มาตรการจะสิ้นผลลง
3. การนำเข้าเกินโควตาของไตรมาสหนึ่งสามารถหักจากโควตาของไตรมาสถัดไปได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด แต่ไม่สามารถนำโควตาของปีที่สองมาใช้ล่วงหน้าในปีแรกได้
4. การนับปริมาณนำเข้าในแต่ละไตรมาสให้พิจารณาจากวันที่ยื่นใบขนสินค้าขาเข้า (Bill of Entry) และการนำเข้าต้องดำเนินการผ่านด่านศุลกากรที่ใช้ระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Data Interchange: EDI) เพื่อให้สามารถติดตามปริมาณการใช้โควตาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
5. การหักปริมาณโควตานำเข้าให้พิจารณาตามประเทศแหล่งกำเนิดสินค้า มิใช่ประเทศที่จัดส่งสินค้า โดยรัฐบาลกลางอินเดียอาจกำหนดรายละเอียดและขั้นตอนการดำเนินงานเพิ่มเติมตามความจำเป็น
6. รัฐบาลกลางอินเดียอาจปรับเปลี่ยนการจัดสรรโควตาระหว่างประเทศผู้ส่งออกภายในกรอบปริมาณโควตารวมของแต่ละปี ภายหลังการหารือและบรรลุข้อตกลงกับประเทศผู้ส่งออกที่มีส่วนได้เสียสำคัญ ตามหลักเกณฑ์ของความตกลงว่าด้วยมาตรการปกป้องขององค์การการค้าโลก (WTO Agreement on Safeguards)
นอกจากนี้ DGTR ยังเสนอให้รัฐบาลกลางติดตามสถานการณ์การใช้โควตาและปริมาณสินค้าภายในประเทศ โดยให้ผู้ผลิตภายในประเทศรายงานข้อมูลการผลิต การจำหน่ายภายในประเทศ การส่งออก และสินค้าคงคลังเป็นรายไตรมาส เพื่อประกอบการติดตามสถานการณ์ด้านอุปทานและการพิจารณาทบทวนมาตรการ
การยกเว้นมาตรการสำหรับประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงประเทศไทย
ภายใต้ความตกลงว่าด้วยมาตรการปกป้องขององค์การการค้าโลก ข้อ 9.1 และมาตรา 9A แห่งกฎหมาย Foreign Trade (Development and Regulation) Act, 1992 ของอินเดีย ประเทศกำลังพัฒนาที่มีสัดส่วนการส่งออกสินค้าไปยังประเทศที่ใช้มาตรการปกป้องในระดับต่ำสามารถได้รับการยกเว้นจากมาตรการดังกล่าวภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด
จากผลการไต่สวน DGTR ระบุประเทศที่เข้าเงื่อนไขได้รับการยกเว้นจากข้อเสนอมาตรการ ได้แก่ จอร์เจีย อุซเบกิสถาน เติร์กเมนิสถาน บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา อินโดนีเซีย เวียดนาม โรมาเนีย และเม็กซิโก
สำหรับ 7 ประเทศแรก DGTR พบว่ามีสัดส่วนการนำเข้าอยู่ในระดับต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด โดยมีสัดส่วนรวมกันเพียงร้อยละ 0.33 ของปริมาณการนำเข้าโซดาแอชทั้งหมดของอินเดียในช่วงระยะเวลาการไต่สวน ส่วนเม็กซิโกเป็นประเทศที่มีรายชื่ออยู่ในบัญชีประเทศกำลังพัฒนาและไม่ปรากฏการนำเข้าโซดาแอชจากเม็กซิโกในช่วงระยะเวลาดังกล่าว
นอกจากนี้ DGTR ยังเสนอให้รัฐบาลกลางนำบัญชีประเทศกำลังพัฒนาตามประกาศ Notification No. 19/2016-Customs (N.T.) ลงวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2559 ซึ่งมีจำนวน 131 ประเทศ มาใช้ประกอบการพิจารณายกเว้นมาตรการในครั้งนี้ โดยเสนอให้ยกเว้นการนำเข้าโซดาแอชที่มีแหล่งกำเนิดจากประเทศในบัญชีดังกล่าว ยกเว้นตุรกี เคนยา บัลแกเรีย และอิหร่าน ซึ่งอยู่ภายใต้การจัดสรรโควตาตามที่กำหนด
ดังนั้น ประเทศกำลังพัฒนาที่เหลือจำนวน 127 ประเทศ ซึ่งรวมถึงประเทศที่ DGTR ระบุว่าเข้าเงื่อนไขได้รับการยกเว้นข้างต้น จะอยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นจากข้อเสนอมาตรการภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขสำคัญ ดังนี้
1. สัดส่วนการนำเข้าโซดาแอชจากประเทศกำลังพัฒนาแต่ละประเทศต้องไม่เกินร้อยละ 3 ของปริมาณการนำเข้าโซดาแอชทั้งหมดของอินเดีย
2. สัดส่วนการนำเข้าจากกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาที่เข้าเงื่อนไขดังกล่าวรวมกันต้องไม่เกินร้อยละ 9 ของปริมาณการนำเข้าโซดาแอชทั้งหมดของอินเดีย
3. ผู้นำเข้าต้องแสดงหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า (Certificate of Origin: C/O) เพื่อยืนยันว่าสินค้ามีแหล่งกำเนิดจากประเทศที่ได้รับการยกเว้น
4. รัฐบาลกลางและหน่วยงานศุลกากรอินเดียจะติดตามสัดส่วนการนำเข้าจากประเทศที่ได้รับการยกเว้น โดยหากสัดส่วนการนำเข้าของประเทศใดประเทศหนึ่งหรือของกลุ่มประเทศดังกล่าวเกินเกณฑ์ที่กำหนด การยกเว้นมาตรการจะสิ้นสุดลงตามเงื่อนไขที่กำหนด
สำหรับประเทศไทย มีรายชื่ออยู่ในบัญชีประเทศกำลังพัฒนาแนบท้ายผลการไต่สวนของ DGTR ลำดับที่ 114 จึงอยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นจากข้อเสนอมาตรการจำกัดปริมาณนำเข้าภายใต้เงื่อนไขดังกล่าว
สถานะของประเทศสมาชิกอาเซียนตามข้อเสนอของ DGTR
ประเทศ | สถานะตามข้อเสนอมาตรการ |
ไทย | อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไข |
อินโดนีเซีย | ระบุว่าเข้าเงื่อนไขได้รับการยกเว้น |
เวียดนาม | ระบุว่าเข้าเงื่อนไขได้รับการยกเว้น |
มาเลเซีย | อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไข |
ฟิลิปปินส์ | อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไข |
กัมพูชา | อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไข |
ลาว | อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไข |
เมียนมา | อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไข |
ติมอร์-เลสเต | อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นตามเงื่อนไข |
สิงคโปร์ | อยู่ภายใต้โควตากลุ่มประเทศอื่น ๆ |
บรูไน | อยู่ภายใต้โควตากลุ่มประเทศอื่น ๆ |
ที่มา: DGTR, Final Findings, Case No. QR (OI) – 001/2026 ข้อ 131 ข้อ 161 (iv)–(v) และบัญชีรายชื่อประเทศกำลังพัฒนาแนบท้ายผลการไต่สวน
อย่างไรก็ดี การมีรายชื่ออยู่ในบัญชีประเทศกำลังพัฒนามิได้หมายความว่าจะได้รับการยกเว้นจากมาตรการโดยไม่มีเงื่อนไข ผู้ประกอบการจึงจำเป็นต้องติดตามประกาศบังคับใช้มาตรการของรัฐบาลกลางอินเดีย เพื่อยืนยันรายชื่อประเทศที่ได้รับการยกเว้นและหลักเกณฑ์การนำเข้าที่เกี่ยวข้อง
การยกเว้นสำหรับการนำเข้าวัตถุดิบเพื่อผลิตสินค้าส่งออก
นอกจากการยกเว้นสำหรับประเทศกำลังพัฒนาแล้ว DGTR ยังเสนอให้การนำเข้าโซดาแอชภายใต้โครงการ Advance Authorisation Scheme ซึ่งเป็นโครงการที่อนุญาตให้นำเข้าวัตถุดิบเพื่อใช้ในการผลิตสินค้าสำหรับการส่งออกจริง (Physical Export) ไม่ต้องนับรวมในโควตานำเข้า ตามข้อ 4.18 (iv) ของนโยบายการค้าต่างประเทศอินเดีย ปี 2566 (Foreign Trade Policy 2023) โดยผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามพันธกรณีด้านการส่งออกและเงื่อนไขของโครงการตามที่กำหนด
การยกเว้นดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมต่อเนื่องที่ผลิตสินค้าเพื่อการส่งออกสามารถจัดหาวัตถุดิบจากต่างประเทศได้ โดยไม่ถูกจำกัดด้วยปริมาณโควตานำเข้า และช่วยลดผลกระทบต่อขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าส่งออกของอินเดีย
ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมและการค้าระหว่างประเทศ
ข้อเสนอการจำกัดปริมาณนำเข้าโซดาแอชมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยให้ผู้ผลิตภายในประเทศสามารถปรับตัวต่อการแข่งขันจากสินค้านำเข้า โดยเฉพาะการปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิต การลดต้นทุน และการขยายกำลังการผลิต เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านการจัดหาวัตถุดิบให้แก่อุตสาหกรรมภายในประเทศในระยะยาว
อย่างไรก็ตาม หากมาตรการมีผลบังคับใช้ ผู้นำเข้าและผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมแก้วและกระจก ผงซักฟอก ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด และเคมีภัณฑ์ อาจจำเป็นต้องปรับแผนการจัดหาวัตถุดิบ แหล่งนำเข้า และกำหนดการจัดส่งสินค้าให้สอดคล้องกับปริมาณโควตาของแต่ละประเทศและแต่ละไตรมาส ซึ่งอาจส่งผลต่อความพร้อมในการจัดหาวัตถุดิบและต้นทุนการผลิต
ขณะเดียวกัน ประเทศผู้ส่งออกที่อยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านปริมาณนำเข้าอาจต้องปรับแผนการส่งออกหรือแสวงหาตลาดอื่นเพิ่มเติม ส่วนประเทศที่ได้รับการยกเว้นอาจมีโอกาสขยายการส่งออกไปยังอินเดีย หากสามารถตอบสนองความต้องการของผู้นำเข้าอินเดียได้ทั้งในด้านราคา คุณภาพ และปริมาณสินค้า
ทั้งนี้ DGTR ได้พิจารณาข้อกังวลของอุตสาหกรรมที่ใช้โซดาแอชเป็นวัตถุดิบแล้ว และเห็นว่าข้อเสนอมาตรการดังกล่าว ประกอบกับปริมาณโควตาที่กำหนด การยกเว้นสำหรับประเทศกำลังพัฒนา การยกเว้นการนำเข้าภายใต้โครงการ Advance Authorisation Scheme และการติดตามสถานการณ์อุปทานภายในประเทศ ไม่ขัดต่อประโยชน์สาธารณะ
สถานะปัจจุบันของมาตรการ
แม้ว่าผลการไต่สวนขั้นสุดท้ายของ DGTR ลงวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 จะได้รับการเผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาอินเดียเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2569 แล้ว แต่การเผยแพร่ผลการไต่สวนดังกล่าวมิใช่การประกาศบังคับใช้มาตรการจำกัดปริมาณนำเข้า โดยรัฐบาลกลางอินเดียจะเป็นผู้พิจารณากำหนดมาตรการและเงื่อนไขการบังคับใช้ต่อไป จึงควรติดตามประกาศของรัฐบาลอินเดียอย่างใกล้ชิด เพื่อประกอบการวางแผนการนำเข้าและส่งออกสินค้า
ข้อสังเกต
ข้อเสนอของ DGTR ในการใช้มาตรการจำกัดปริมาณนำเข้าโซดาแอช สะท้อนแนวทางของอินเดียในการใช้มาตรการเยียวยาทางการค้าเพื่อปกป้องอุตสาหกรรมภายในประเทศจากการนำเข้าที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ควบคู่กับการรักษาสมดุลด้านความต้องการวัตถุดิบของอุตสาหกรรมต่อเนื่อง โดยหากมาตรการมีผลบังคับใช้ อาจส่งผลให้ผู้นำเข้าอินเดียปรับเปลี่ยนแหล่งจัดหาวัตถุดิบและให้ความสำคัญกับประเทศผู้ส่งออกที่ได้รับการยกเว้นจากข้อจำกัดด้านปริมาณนำเข้ามากขึ้น
สำหรับประเทศไทย ซึ่งมีรายชื่ออยู่ในบัญชีประเทศกำลังพัฒนาที่อยู่ในข่ายได้รับการยกเว้นจากข้อเสนอมาตรการดังกล่าว อาจมีโอกาสในการขยายตลาดโซดาแอชในอินเดีย หากมาตรการมีผลบังคับใช้และไทยยังคงเข้าเงื่อนไขการยกเว้น โดยผู้ประกอบการไทยที่สามารถจัดหาสินค้าที่มีแหล่งกำเนิดในประเทศไทยและมีศักยภาพในการแข่งขันด้านราคา คุณภาพ และความต่อเนื่องในการส่งมอบ อาจมีข้อได้เปรียบเมื่อเทียบกับผู้ส่งออกจากประเทศที่อยู่ภายใต้ข้อจำกัดด้านปริมาณนำเข้า ทั้งนี้ การยกเว้นดังกล่าวเป็นการยกเว้นเฉพาะข้อจำกัดด้านปริมาณนำเข้า มิใช่การยกเว้นภาษีนำเข้าหรือข้อกำหนดการนำเข้าอื่น ๆ ของอินเดีย และไม่ครอบคลุมสินค้าที่มีแหล่งกำเนิดจากประเทศอื่นซึ่งเพียงนำมาจัดส่งผ่านประเทศไทย
ไทยจึงควรติดตามประกาศบังคับใช้มาตรการของรัฐบาลอินเดียอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะเงื่อนไขการยกเว้น สัดส่วนการนำเข้า และข้อกำหนดด้านแหล่งกำเนิดสินค้า รวมถึงประเมินศักยภาพการผลิตและส่งออกของไทย ตลอดจนความต้องการวัตถุดิบของอุตสาหกรรมต่อเนื่องในอินเดีย เพื่อพิจารณาโอกาสทางการค้าและวางแผนการส่งออกในระยะต่อไป
แหล่งที่มา
1. Directorate General of Trade Remedies (DGTR), Department of Commerce, Ministry of Commerce and Industry, Government of India, Final Findings in the Safeguard (Quantitative Restrictions) Investigation concerning Imports of “Soda Ash” into India, Case No. QR (OI) – 001/2026, 4 November 2026.
https://dgtr.gov.in/sites/default/files/2026-11/NCV_English_Soda%20Ash%20FF.pdf
2. Directorate General of Trade Remedies (DGTR), Initiation of Safeguard (Quantitative Restrictions) Investigation concerning Imports of Soda Ash into India, 16 March 2026.
https://dgtr.gov.in/en/safe-guard-investigation-india/initiation-safeguard-quantitative-restrictions-investigation-0
3. The Gazette of India, Extraordinary, Part I, Section 1, No. 334, 4 November 2026, Gazette ID: CG-DL-E-07112026-277795.
https://egazette.gov.in/WriteReadData/2026/277795.pdf
4. Business Standard, India may cap soda ash imports for two years to shield domestic producers, 9 November 2026.
https://www.business-standard.com/industry/news/india-may-cap-soda-ash-imports-for-two-years-to-shield-domestic-producers-126110900277_1.html