อิหร่านเข้มงวดนำเข้าข้าวทุกช่องทาง บังคับตรวจสอบแหล่งที่มาและมาตรฐานสินค้า หวังคุ้มครองผู้บริโภคหนุนผู้ผลิตในประเทศ

กรมศุลกากรอิหร่านออกหนังสือเวียนฉบับใหม่ กำหนดให้การนำเข้าข้าวทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นการนำเข้าในรูปแบบเชิงพาณิชย์หรือผ่านโครงการสำหรับชาวชายแดน ต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบและรับรองแหล่งที่มา รวมถึงความถูกต้องของสินค้า (Authenticity Verification) ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดโดยองค์การมาตรฐานแห่งชาติอิหร่าน เพื่อยกระดับคุณภาพสินค้าเกษตรในตลาดภายในประเทศ และป้องกันการนำเข้าสินค้าคุณภาพต่ำจากต่างประเทศ

สำนักข่าว ISNA รายงานว่า มาตรการดังกล่าวเป็นการดำเนินการตามข้อเสนอของสำนักงานตรวจสอบแห่งชาติอิหร่าน (National Inspection Organization) ซึ่งได้เสนอให้เพิ่มความเข้มงวดในการกำกับดูแลการนำเข้าข้าว โดยเฉพาะในประเด็นการตรวจสอบแหล่งกำเนิดสินค้าและการรับรองคุณภาพ เพื่อคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภค สนับสนุนผู้ผลิตภายในประเทศ และป้องกันการไหลบ่าเข้ามาของข้าวที่ไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพของตลาดและความมั่นคงทางอาหารของประเทศ

ในหนังสือเวียนที่ส่งถึงด่านศุลกากรทั่วประเทศ ระบุว่า การดำเนินมาตรการดังกล่าวเป็นไปตามข้อเสนอของสำนักงานตรวจสอบกิจการพิเศษ สังกัดสำนักงานตรวจสอบแห่งชาติ โดยอ้างอิงกฎหมายและระเบียบที่ให้องค์การมาตรฐานแห่งชาติเป็นหน่วยงานหลักในการกำหนดและตรวจสอบความถูกต้องของแหล่งที่มาสินค้า พร้อมกำชับให้เจ้าหน้าที่ศุลกากรทุกแห่งดำเนินการอย่างเคร่งครัด และให้ผู้บริหารสูงสุดของแต่ละด่านศุลกากรรับผิดชอบกำกับดูแลการปฏิบัติตามมาตรการดังกล่าว

ปัจจุบัน อิหร่านมีช่องทางการนำเข้าข้าวหลัก 2 รูปแบบ ได้แก่ การนำเข้าเชิงพาณิชย์ และการนำเข้าผ่านสิทธิของชาวชายแดน (Border Residents Trade) ซึ่งมีเงื่อนไขและขั้นตอนแตกต่างกัน

สำหรับการนำเข้าเชิงพาณิชย์ ผู้นำเข้าจะต้องได้รับใบอนุญาตและการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นองค์การอาหารและยา หน่วยงานคุ้มครองพืช หน่วยงานกักกันโรคพืช และองค์การมาตรฐานแห่งชาติ รวมถึงต้องระบุข้อมูลเกี่ยวกับชนิดของข้าว ประเทศต้นทาง และรายละเอียดสินค้าที่ชัดเจนก่อนเข้าสู่กระบวนการนำเข้า

อย่างไรก็ตาม หลังจากรัฐบาลอิหร่านยกเลิกระบบอัตราแลกเปลี่ยนพิเศษสำหรับสินค้าบางประเภท รัฐบาลได้ออกมาตรการอำนวยความสะดวกเพื่อเร่งการนำเข้าสินค้าจำเป็น โดยเปิดโอกาสให้ชาวชายแดนสามารถนำเข้าสินค้าพื้นฐานบางรายการได้โดยไม่ต้องโอนเงินตราต่างประเทศ ภายใต้อำนาจที่มอบให้แก่ผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อป้องกันปัญหาการขาดแคลนสินค้าและรักษาเสถียรภาพด้านอุปทานภายในประเทศ

ช่องทางการนำเข้าผ่านชาวชายแดนดังกล่าวมีบทบาทสำคัญอย่างมากในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะในช่วงที่อิหร่านเผชิญกับภาวะความตึงเครียดและสถานการณ์สงคราม ซึ่งช่วยให้ประเทศสามารถจัดหาสินค้าจำเป็นได้อย่างต่อเนื่อง และลดแรงกดดันต่อระบบการนำเข้าสินค้าหลักของประเทศ

อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่อิหร่านพบว่า การนำเข้าสินค้าผ่านช่องทางดังกล่าวบางส่วนไม่ได้อยู่ภายใต้ข้อกำหนดด้านเอกสารและการรับรองบางประเภทเช่นเดียวกับการนำเข้าเชิงพาณิชย์ หนึ่งในประเด็นสำคัญคือการตรวจสอบและรับรองแหล่งที่มาของข้าว ซึ่งที่ผ่านมาไม่ได้ถูกกำหนดไว้อย่างเข้มงวดสำหรับผู้นำเข้าบางกลุ่ม

ด้วยเหตุนี้ สำนักงานตรวจสอบแห่งชาติอิหร่านจึงได้ผลักดันให้มีการบังคับใช้มาตรฐานเดียวกันกับการนำเข้าข้าวทุกช่องทาง โดยกำหนดให้ผู้นำเข้าที่เป็นชาวชายแดนต้องแสดงเอกสารและหลักฐานยืนยันแหล่งกำเนิดสินค้า รวมถึงผ่านกระบวนการตรวจสอบความถูกต้องและคุณภาพของข้าวก่อนที่จะได้รับอนุญาตให้นำเข้าสู่ตลาดภายในประเทศ

ด้านสำนักข่าว Mehr ระบุว่า ภายใต้ข้อกำหนดใหม่ ข้าวนำเข้าทุกล็อตจะต้องผ่านการตรวจสอบทั้งด้านคุณภาพ แหล่งกำเนิดสินค้า และความสอดคล้องกับมาตรฐานที่กำหนด ก่อนจะสามารถเข้าสู่ตลาดอิหร่านได้ โดยรัฐบาลมองว่ามาตรการดังกล่าวจะช่วยยกระดับความโปร่งใสของระบบการนำเข้าสินค้าเกษตร ลดความเสี่ยงจากการนำเข้าสินค้าคุณภาพต่ำ และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภค

นักวิเคราะห์มองว่า การเข้มงวดมาตรฐานการนำเข้าข้าวครั้งนี้สะท้อนความพยายามของรัฐบาลอิหร่านในการรักษาสมดุลระหว่างการดูแลความมั่นคงทางอาหาร การคุ้มครองผู้บริโภค และการสนับสนุนภาคการผลิตภายในประเทศ ท่ามกลางความท้าทายด้านเศรษฐกิจและสถานการณ์การค้าระหว่างประเทศที่ยังคงมีความผันผวน

มาตรการดังกล่าวจึงถือเป็นอีกก้าวสำคัญของอิหร่านในการยกระดับระบบกำกับดูแลการนำเข้าสินค้าเกษตร สร้างมาตรฐานเดียวกันสำหรับผู้นำเข้าทุกกลุ่ม และรักษาเสถียรภาพของภาคการผลิตและตลาดข้าวภายในประเทศในระยะยาว