“ไมโครดรามา” คลิปดราม่าขนาดสั้นกำลังได้รับความนิยมในนอร์เวย์

ปรากฏการณ์ ไมโครดรามา (Microdrama) หรือคลิปละครสั้นแนวดรามาสำหรับมือถือ กำลังเป็นที่นิยม ทั่วโลก เริ่มได้รับความนิยมอย่างมากในเอเชีย ก่อนที่กระแสจะขยายมายังยุโรปตะวันตกและนอร์เวย์ แอปพลิเคชันสำหรับรับชมไมโครดรามาหลายตัว เช่น Dramabox, NetShort, ReelShort, StardustTV ติดอันดับดาวน์โหลดสูงสุดในหมวดความบันเทิงของ App Store ในหลายประเทศ ผู้ชมรุ่นใหม่หลายคนให้ความเห็นว่าไม่อาจหยุด        ดูคลิปเหล่านี้ได้ เช่น บางความเห็นระบุว่า เนื้อหา “แย่แต่ดี” (so bad it’s good) เพราะเรื่องราวดราม่าจัดจนน่าติดตามยิ่งนัก

ไมโครดรามาเป็นวิดีโอแนวดรามาสั้น ๆ รูปแบบซีรีส์ออนไลน์ออกแบบสำหรับหน้าจอมือถือแนวตั้ง (vertical) แต่ละตอนมีความยาวเพียงไม่กี่นาที เหมาะกับการเปิดดูระหว่างมีเวลาว่าง เช่น ระหว่างเดินทางหรือพักผ่อนก่อนนอน เนื้อหามักเต็มไปด้วยเหตุการณ์สุดโต่งและหักมุมเพื่อดึงดูดใจ ตัวอย่างเนื้อเรื่องคลาสสิก เช่น เจ้าสาวถูกทิ้งกลางพิธีแต่งงาน แวมไพร์ตามหารักแท้ คนจนถูกดูถูก แต่ต่อมาพบว่าตนเองเป็นลูกเศรษฐี         ปลอมตัวมา เมียหลวงถูกสามีทอดทิ้ง แต่ตอนท้ายเฉลยว่าลูกสาวของเธอคือทายาทมหาเศรษฐี

ละครสั้นเหล่านี้แต่ละตอนมักจบลงด้วย “คลิฟแฮงเกอร์” กระตุ้นให้ผู้ชมอยากดูตอนต่อไป โดยปกติต้องสมัครสมาชิกจ่ายรายเดือนหรือจ่ายเป็นตอนจึงจะติดตามต่อได้ เนื้อหาในไมโครดรามามักมีฉากรุนแรงหรือเกินจริงเพื่อความตื่นเต้น เช่น ฉากผู้ชายทำร้ายผู้หญิงในช่วงต้นเรื่อง แต่ส่วนใหญ่ตอนจบจะบอกเป็นนัยว่า การกระทำดังกล่าวผิดและตัวละครที่ถูกทำร้ายจะได้รับความยุติธรรมคืนเสมอ ส่งผลให้ผู้ชมรู้สึกว่าในที่สุด “ความรุนแรงไม่ให้ผลดี”

เหตุผลที่ไมโครดรามาเป็นที่นิยม

เหตุผลสำคัญที่ทำให้ไมโครดรามาได้รับความนิยม คือ การออกแบบให้เหมาะกับชีวิตสมัยใหม่:

• รูปแบบสั้นและสะดวก: แต่ละตอนใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที ดูจบได้ง่ายในช่วงเวลาว่าง ไม่ต้องผูกมัดเวลาเหมือนดูหนังยาวหลายชั่วโมง

• มีคลิฟแฮงเกอร์: ตอนจบแต่ละครั้งมักชวนให้ติดตามต่อด้วยฉากดราม่าสุดขีดหรือการหักมุม ทำให้ผู้ชมอยากรู้ว่าจะเกิดอะไรต่อไป

• เป็น guilty pleasure: เนื้อหาน้ำเน่าหรือเกินจริงทำให้ผู้ชมรู้ว่ามันไม่สมจริง แต่กลับสนุกจนหยุดดูไม่ได้

• เติมเต็มเวลาว่าง: หลายคนเลือกดูไมโครดรามาเพื่อฆ่าเวลาระหว่างวัน เช่น ขณะนั่งรถเมล์หรือก่อนนอน

ผู้ชมบางรายเห็นว่า การดูคลิปสั้นๆ แบบนี้รู้สึกง่ายกว่าดูหนังยาวหลายชั่วโมง เพราะไม่ต้องผูกมัดกับเรื่องราวนาน ๆ และมีความคล้ายคลึงกับการดูคลิปใน TikTok ซึ่งแม้จะรู้ว่าไมโครดรามามักน้ำเน่าหรือเกินจริง แต่กลับดูเพลินจนหยุดไม่ได้ หรือพูดได้ว่ามันเป็น guilty pleasure อีกทั้งหลายคลิปยังสะท้อนปัญหาความรุนแรงในสังคม เช่น ตัวละครชายทำร้ายหญิงตอนต้นเรื่อง แต่ท้ายที่สุดเรื่องก็จะสื่อว่าการกระทำดังกล่าวเป็นสิ่งผิดและตัวละครที่ถูกกระทำจะได้ชัยชนะกลับคืน ทำให้ผู้ชมรู้สึกว่าการทำร้ายคนอื่นนั้นไม่มีทางได้ผลดี

นักวิจารณ์ด้านสื่ออย่าง Gry C. R. ชี้ว่าไมโครดรามามักผลิตด้วยงบประมาณไม่มากและเต็มไปด้วย         สูตรสำเร็จ แต่ก็นับเป็นรูปแบบการเล่าเรื่องใหม่ที่น่าสนใจ เพราะโทรศัพท์มือถือคือสื่อที่คนรุ่นใหม่พกติดตัวตลอดเวลา ทำให้เข้าถึงผู้ชมได้ง่าย เธอกล่าวว่าคลิปสั้นเหล่านี้ช่วยเติมเต็ม “เวลาว่าง” ในชีวิตประจำวัน เช่น ระหว่างเดินทางหรือก่อนนอน แม้ตอนนี้ไมโครดรามายังไม่ประสบความสำเร็จโดดเด่นในโลกตะวันตก Gry เชื่อว่าเป็นเรื่องของเวลาเท่านั้นก่อนที่จะมีผู้สร้างสรรค์พบสูตรสู่ความสำเร็จ โดยผสมผสานการเล่าเรื่องที่น่าติดตามกับรูปแบบวิดีโอแนวตั้งและบทละครที่มีคุณภาพเข้าด้วยกัน

ที่มาของข่าว: NRK

บทวิเคราะห์ผลกระทบต่อไทย ข้อเสนอแนะ โอกาสและแนวทาง และความคิดเห็นของสคต. โคเปนเฮเกน: 

• โอกาสสำหรับการส่งออกคอนเทนต์ไทย - กระแสความนิยม Microdrama ในนอร์เวย์ สะท้อนถึงพฤติกรรมผู้ชมที่ให้ความสนใจกับคอนเทนต์แนวดรามาสั้นที่เน้นความบันเทิงเข้มข้น ใช้เวลาไม่นาน และเข้าถึงง่ายผ่านมือถือ ซึ่งเป็นโอกาสใหม่สำหรับประเทศไทยในการส่งออก “คอนเทนต์ขนาดสั้น” เช่น ซีรีส์ตอนสั้น ละครดิจิทัล หรือคลิปสั้นบนแพลตฟอร์มออนไลน์ โดยเฉพาะแนวละครดราม่า ตลก หรือเรื่องราวชีวิต ที่เป็นเสน่ห์ของไทย ทั้งยังสามารถเชื่อมโยงกับ Thai Soft Power อื่น ๆ เช่น อาหาร แฟชั่น หรือวัฒนธรรม ผ่านเนื้อหาได้ด้วย

• การใช้ Soft Power ไทยผ่านคอนเทนต์ขนาดสั้น - ความนิยมของไมโครดรามาเป็นเครื่องยืนยันว่า ผู้ชมต่างชาติเริ่มเปิดรับเนื้อหาจากวัฒนธรรมอื่น ๆ ผ่านรูปแบบบันเทิงใหม่ๆ ได้ หากเนื้อหานั้นตรงกับพฤติกรรมการเสพสื่อปัจจุบัน ไทยสามารถใช้จุดแข็งด้าน soft power เช่น เรื่องราวความรัก ชีวิตครอบครัว สังคมไทย หรือแม้แต่วัฒนธรรมท้องถิ่น ถ่ายทอดในรูปแบบไมโครดรามา เพื่อสร้างการรับรู้วัฒนธรรมไทยสู่ผู้ชมกลุ่มนอร์ดิก เป็นการต่อยอดความนิยมซีรีส์ไทยและวัฒนธรรมไทยสู่เวทีโลก ผ่านแพลตฟอร์มมือถือและโซเชียลมีเดีย

• ข้อเสนอแนะ และแนวทางพัฒนา – ผู้ประกอบการไทยอาจสามารถจับกระแสนี้ด้วยการพัฒนาเนื้อหา คอนเทนต์สั้นสำหรับตลาดต่างประเทศ โดยใช้แนวคิด “เนื้อหาท้องถิ่นสู่สากล” สร้างเนื้อหาที่มีเอกลักษณ์ไทยแต่เข้าถึงง่าย และปรับให้อยู่ในรูปแบบที่เหมาะสมกับการดูผ่านมือถือ เช่น เนื้อหาสั้น มีจุดพลิกผัน และตอนจบที่น่าประทับใจ ควบคู่กับการจับมือแพลตฟอร์มระดับโลก รวมถึงการสนับสนุนให้ผู้ผลิตไทยเรียนรู้ตลาดคอนเทนต์นอร์ดิก เพื่อสร้างโอกาสใหม่ในการส่งออกคอนเทนต์บันเทิง และเสริมสร้างภาพลักษณ์ไทยในฐานะแหล่งผลิตเนื้อหาสร้างสรรค์ระดับโลกได้