สำนักข่าว Young Journalists Club; โดย อาซาเดห์ โมเฮบี ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา เกษตรกรผู้เลี้ยงปศุสัตว์และสัตว์ปีกต้องเผชิญกับปัญหาการขาดแคลนปัจจัยการผลิต (อาหารสัตว์) ในราคาควบคุมผ่านระบบ "บาซาร์กาห์" (Bazargah - ระบบตลาดกลางของรัฐบาลอิหร่าน) ซึ่งปัญหานี้ได้สร้างความปั่นป่วนอย่างรุนแรงต่อตลาดเนื้อแดง เนื้อไก่ และไข่ไก่ ส่งผลให้ราคาทะยานสูงเกินกว่าอัตราที่กำหนดไว้ ในขณะเดียวกัน เกษตรกรไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องส่งพ่อแม่พันธุ์เข้าโรงเชือดและกำจัดฝูงสัตว์ปีก เนื่องจากในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา แม้เจ้าหน้าที่รัฐจะประกาศว่ามีสต็อกอาหารสัตว์เพียงพอที่ท่าเรือและสัญญาว่าจะจัดสรรเงินตราต่างประเทศเพื่อนำสินค้าออกมา แต่เกษตรกรซึ่งทำงานกับสิ่งมีชีวิตไม่สามารถปล่อยให้สัตว์หิวโหยเพื่อรอเพียงคำมั่นสัญญาเหล่านั้นได้

สถานการณ์และการชี้แจงจากภาครัฐ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรญิฮาด (Ministry of Agriculture Jihad) เคยประกาศเมื่อช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนว่า จะมีการจัดสรรเงินตราต่างประเทศสำหรับนำเข้าอาหารสัตว์ตามมติของหัวหน้าฝ่ายบริหารภายในสิ้นปี แต่ปัญหายังคงปรากฏให้เห็น ล่าสุดเมื่อวานนี้ ในงานนิทรรศการประมงแห่งชาติครั้งที่ 9 รัฐมนตรีฯ ได้กล่าวย้ำว่ากระทรวงฯ กำลังติดตามเรื่องการจัดสรรเงินตรา และระบุว่า "ความท้าทายของเกษตรกรจะได้รับการแก้ไขในเร็วๆ นี้" 

รัฐมนตรีฯ ระบุว่า สาเหตุของการตกค้างของอาหารสัตว์ที่ท่าเรือเกิดจากการขาดการจัดสรรเงินตราที่จำเป็น โดยกล่าวว่า "ขณะนี้การจัดหาเงินตรากำลังดำเนินการอยู่ สินค้ากำลังอยู่ในขั้นตอนการตรวจปล่อย และในไม่ช้าปัจจัยการผลิตทั้งหมดจะถูกนำออกจากท่าเรือเพื่อกระจายสู่ตลาด"

ผลกระทบต่อตลาดและเกษตรกร

เนื่องจากการเริ่มกำจัดฝูงไก่ไข่และแรงจูงใจในการลงลูกไก่ระลอกใหม่ลดลง จึงมีความคาดหวังให้คำสัญญาเรื่องการจัดสรรเงินและการปล่อยสินค้าจากท่าเรือเกิดขึ้นโดยเร็วที่สุด หากล่าช้า ผู้ผลิตจะไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากลดจำนวนการเลี้ยง เนื่องจากปัญหาการขาดแคลนในระบบรัฐและราคาสินค้าในตลาดมืดที่สูงลิ่ว ซึ่งอาจนำไปสู่วิกฤตการณ์ร้ายแรงในอุตสาหกรรมปศุสัตว์ในเดือนถัดๆ ไป แม้ว่าหน่วยงานสนับสนุนกิจการปศุสัตว์จะอ้างว่าตลาดจะกลับมามีเสถียรภาพภายใน 20 วันก็ตาม

จากการสำรวจตลาดพบว่า:

ราคาไก่สด พุ่งสูงถึง 1,500,000 – 1,700,000 เรียลอิหร่าน ต่อกิโลกรัม

ราคาไข่ไก่ (แผง) 2,300,000 – 2,700,000 เรียลอิหร่าน

ราคาไข่ไก่ (ฟอง) 70,000 – 90,000 เรียลอิหร่าน

ความผันผวนของราคานี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อค่าครองชีพและขนาดตะกร้าสินค้าของครัวเรือน

เสียงสะท้อนจากภาคเอกชน

1. สหภาพผู้เลี้ยงไก่ไข่ (Mehan)

นายฮามิดเรซา คาชานี ประธานคณะกรรมการสหภาพผู้เลี้ยงไก่ไข่ เปิดเผยว่า สถานการณ์การจัดหาอาหารสัตว์แย่ลงกว่าเดิม โดยราคากากถั่วเหลืองพุ่งไปที่ 600,000 เรียล และข้าวโพดสูงกว่า 300,000 เรียล

หน่วยงานสนับสนุนภาครัฐกระจายสินค้าได้เพียง 10-20% ของความต้องการ ทำให้สถานการณ์แย่ลงกว่าเมื่อ 20 วันก่อน และนำไปสู่การเชือดฝูงสัตว์ในช่วงที่ผ่านมา แม้จะมีการติดตามเรื่องนี้กับกระทรวงเกษตรฯ แต่ก็ไม่ได้รับความสนใจอย่างจริงจัง จนส่งผลกระทบต่อผลผลิตในประเทศ"

นายคาชานีกล่าวเสริมว่า อนาคตของการผลิตยังมืดมน เนื่องจากไม่สามารถหาซื้อกากถั่วเหลืองในราคา 600,000 เรียล ในตลาดเสรีได้ ทำให้คาดการณ์ผลผลิตไม่ได้ หากธนาคารกลางไม่สามารถจัดสรรเงินตราได้ ก็ควรปล่อยให้เป็นไปตามกลไกตลาดเสรี เพื่อให้สามารถนำเข้าอาหารสัตว์มาเลี้ยงฝูงไก่ได้ เพราะสัตว์ไม่สามารถทนหิวได้

ข้อมูลสำคัญจากนายคาชานี

ปัจจุบันเกษตรกรได้รับข้าวโพดเพียง 30% ของโควตา และกากถั่วเหลืองยังขาดแคลนถึง 100%

ราคาไข่หน้าฟาร์มอยู่ที่ 880,000 – 950,000 เรียล แต่ต้นทุนการผลิตจริงพุ่งไปที่ 1300,000 – 1500,000 เรียล

การขาดทุนสะสมและอนาคตที่ไม่แน่นอน ทำให้เกิดการกำจัดฝูงไก่ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา

2. สมาพันธ์สัตว์ปีก

นายเซเยด ฟาร์ซาด ตาลาเคช เลขาธิการสมาพันธ์สัตว์ปีก ระบุว่า ปัญหาหลักคือการไม่จัดสรรเงินตราต่างประเทศ แม้จะมีการโอนหน้าที่การกระจายสินค้าให้หน่วยงานสนับสนุนดูแล แต่ปัญหาต้นน้ำยังไม่ได้รับการแก้ไข ทำให้เกษตรกรได้รับอาหารสัตว์แบบ "กะปริบกะปรอย"

ความสิ้นหวังในการจัดหาอาหารสัตว์ ทำให้อัตราการลงลูกไก่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ หากสถานการณ์ยังเป็นเช่นนี้ ราคาไก่จะผันผวนอีกครั้งใน 2 เดือนข้างหน้าเนื่องจากผลผลิตขาดตลาด"

การวิเคราะห์ราคา

ราคาไก่เป็นหน้าฟาร์ม 980,000 – 1,020,000 เรียล

ราคาควบคุมสำหรับผู้บริโภค: 1,357,000 เรียล

ราคาที่ควรจะเป็น จากต้นทุนอาหารสัตว์ที่สูงขึ้น ราคาขายปลีกที่สมเหตุสมผลควรอยู่ที่ 1,700,000 เรียล แต่หากแนวโน้มนี้ยังดำเนินต่อไป สัปดาห์หน้าอาจเห็นราคาแตะ 2,000,000 เรียล

บทสรุป

แม้จะเผชิญกับสภาวะภัยแล้ง แต่วงเงินงบประมาณสำหรับสินค้าพื้นฐานกลับลดลงจาก 11.5 พันล้านดอลลาร์ เหลือ 8.5 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งเห็นได้ชัดว่าการลดงบประมาณดังกล่าว จะทำให้อุตสาหกรรมปศุสัตว์และสัตว์ปีกต้องเผชิญกับปัญหาการจัดหาปัจจัยการผลิตต่อไปอีกหลายเดือน และตลาดสินค้าโปรตีนจะต้องเผชิญกับความผันผวนของราคาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้