แนะนำงานแสดงสินค้าในแคริบเบียน: FIHAV 2026 (คิวบา)

                    เนื้อหาสาระข่าว: รัฐบาลคิวบาโดยนาย Óscar Pérez-Oliva รองประธานสภารัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าต่างประเทศและการลงทุนต่างประเทศ (Ministerio del Comercio Exterior y la Inversión Extranjera) ของคิวบา ได้ประกาศเชิญชวนผู้สนใจเข้าร่วมงานแสดงสินค้านานาชาติแห่งฮาวานา ครั้งที่ 42 ซึ่งในปีนี้เป็นแรกที่จะจัดขึ้นในรูปแบบผสม (Hybrid) ระหว่างวันที่ 24 ถึง 26 พฤศจิกายน 2026 โดยจะเน้นการจัดงานแสดงสินค้าภาพระบ[ออนไลน์ (Virtual) ซึ่งจะมีเพียงกิจกรรมเวทีการประชุมด้านการลงทุน (Investment Forum) ที่จะจัดขึ้นในรูปแบบตัวต่อตัว (In-Person) คือในวันที่ 26 พฤศจิกายน ณ ศูนย์แสดงสินค้า Expocuba กรุงฮาวานา เพื่อนำเสนอข้อมูลอัปเดตเกี่ยวกับโอกาสทางธุรกิจในคิวบา

เกี่ยวกับงานแสดงสินค้า FIHAV 

                   งานแสดงสินค้านานาชาติแห่งฮาวานา (Feria Internacional de La Habana หรือ FIHAV)  เป็นงานแสดงสินค้าซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในคิวบาและในภูมิภาคแคริบเบียน (ในเชิงพื้นที่การจัดงาน และจำนวนผู้เข้าร่วมงาน) อีกทั้งยังถือเป็นหนึ่งในงานแสดงสินค้าที่โดดเด่นที่สุดในภูมิภาคลาตินอเมริกาอีกด้วย โดยงานแสดงสินค้า FIHAV จัดขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1984 ซึ่งตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา งานแสดงสินค้า FIHAV ได้ทำหน้าที่เป็นช่องทางหลักของคิวบาในการดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติ และขยายความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างประเทศ เป็นพื้นที่กลางที่เชื่อมทั้งผู้บริหารภาคธุรกิจ นักลงทุน และคณะผู้แทนจากภาครัฐของประเทศต่าง ๆ กว่า 60 ประเทศกับคิวบา งานแสดงสินค้า FIHAV ผ่านความเปลี่ยนแปลงในการจัดงานมาหลายโอกาสเพื่อให้สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจทั้งในระดับโลกและภายในประเทศที่เปลี่ยนแปลงไป โดยมีความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในปี ค.ศ. 2023 ซึ่งได้มีการเพิ่มพื้นที่พิเศษสำหรับชาวคิวบาโพ้นทะเล (Diaspora)

                   โดยงานแสดงสินค้า FIHAV ครั้งล่าสุดเมื่อปีที่ผ่านมา จัดขึ้นระหว่างวันที่ 24 ถึง 29 พฤศจิกายน 2025 ณ ศูนย์แสดงสินค้า Expocuba ได้กลายเป็นเวทีสำคัญที่สะท้อนถึงความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจของคิวบา โดยคิวบาได้ใช้โอกาสนี้ในการนำเสนอโครงการสร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจมหภาคชุดใหม่ รวมถึงการปรับเปลี่ยนเชิงโครงสร้าง ในช่วงเวลาที่คิวบากำลังเร่งฟื้นฟูจากผลกระทบของพายุเฮอริเคนเมลิสซา (Hurricane Melissa) ซึ่งมีผู้เข้าร่วมนานาชาติ ประกอบด้วย บริษัทต่างชาติจำนวน 715 แห่ง จาก 52 ประเทศ อาทิ รัสเซีย สเปน เวเนซุเอลา เม็กซิโก เวียดนาม และตุรกี พร้อมด้วยองค์กรภายในประเทศคิวบาอีก 268 แห่ง โดยคิวบาได้จัดโซนพิเศษสำหรับปัญญาประดิษฐ์ (AI Cuba) ขึ้นเป็นครั้งแรก พร้อมการเปิดตัว "Cecilia" ซึ่งเป็นโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Model - LLM) ตัวแรกที่พัฒนาขึ้นโดยคิวบา เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในด้านโลจิสติกส์และการท่องเที่ยว และพื้นที่จัดแสดงศักยภาพการอำนวยความสะดวกในการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ พื้นที่โดดเด่นที่สุดคือโซน "Made in Cuba" ซึ่งได้จัดแสดงสินค้าส่งออกหลักของคิวบา จำนวนกว่า 40 รายการ และพื้นที่จัดแสดงศักยภาพด้านการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน (Energy Transition) ที่มุ่งเน้นการขยายทางเลือกด้านพลังงานหมุนเวียนภายในประเทศเป็นสำคัญ

ความเปลี่ยนแปลงสำหรับ FIHAV 2026 

                   ก่อนหน้านี้ในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา คิวบาได้จัดมหกรรมนานาชาติด้านการท่องเที่ยว (Feria Internacional de Tourismo - FITCuba) ในรูปแบบผสมมาแล้วเช่นกัน ซึ่งมีกิจกรรมแบบพบปะกันจริงเพียงวันเดียวที่เมืองวาราเดโร (Varadero) แม้รูปแบบดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดในการดำเนินงานภายในประเทศ แต่ทางการคิวบากลับนำเสนอว่าเป็นส่วนหนึ่งในการเตรียมความพร้อมมุ่งสู่ความทันสมัยมากขึ้น

                   นาย Óscar Pérez-Oliva ระบุว่า จุดดึงดูดสำคัญของการจัดงานครั้งนี้ คือการสร้างพื้นที่ในการสานสัมพันธ์ทางธุรกิจกับนักธุรกิจชาวคิวบาที่พำนักอยู่ในต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสหรัฐฯ ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายที่รัฐบาลคิวบาพยายามอย่างเข้มข้นในช่วงหลายปีให้หลังมานี้ ที่จะดึงกลับมามีส่วนร่วมในการฟื้นฟูสภาพเศรษฐกิจของประเทศ จากการที่คิวบาเผชิญปัญหาการขาดแคลนเงินตราต่างประเทศมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งยังเป็นช่องทางในการแสดงให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงจากการปฏิรูปทางเศรษฐกิจและสังคมที่รัฐบาลคิวบาอนุมัติ ซึ่งถือเป็นการปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งสำคัญที่สุดในรอบหลายทศวรรษ

                   โดยผู้ที่สนใจเข้าร่วมงานแสดงสินค้า FIHAV ในปีนี้ สามารถเข้าร่วมได้ ใน 2 รูปแบบ ได้แก่ 

                   1. ผู้เข้าร่วมออกงาน (Exhibitor) – สามารถออกงานแสดงสินค้าในพื้นที่แสดงสินค้ารูปแบบออนไลน์ (Virtual Stand) โดยทางผู้จัดงานได้กำหนดรูปแบบแพคเกจพื้นที่การออกงานไว้ 3 ระดับ ได้แก่          

                   1) ระดับทั่วไป (Basic) มีค่าธรรมเนียมการลงทะเบียน 22,800 เปโซคิวบา (หรือประมาณ 190 เหรียญสหรัฐฯ) 

                   2) ระดับกลาง (Intermediate) มีค่าธรรมเนียมการลงทะเบียน 30,000 เปโซคิวบา (หรือประมาณ 250 เหรียญสหรัฐฯ) 

            และ 3) ระดับพรีเมียม (Premium) มีค่าธรรมเนียมการลงทะเบียน 40,200 เปโซคิวบา (หรือประมาณ 335 เหรียญสหรัฐฯ) 

                   ซึ่งทั้งหมดมีองค์ประกอบที่เหมือนกัน แต่จะแตกต่างกันที่ปริมาณสื่อ และรูปแบบที่สามารถใช้ในการออกงานได้ โดยผู้ที่สนใจสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่นี่      

                   2. ผู้เข้าเยี่ยมชมงาน (Attendee) – สามารถเข้าเยี่ยมชมงานในพื้นที่จัดแสดงสินค้า เอกสาร    แคตาลอคสินค้า สื่อประเภทต่าง ๆ นอกจากนี้ยังสามารถขอเข้าพบหรือขอหารือกับผู้ที่เข้าร่วมออกงานได้ และเข้าร่วมกิจกรรมฟังก์ชันต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการนำเสนอ (Presentation) และงานสัมมนา (Conference) ซึ่งเป็นไปตามกำหนดการกิจกรรมของงานแสดงสินค้า FIHAV โดยมีค่าธรรมเนียมการลงทะเบียน 9,600 เปโซคิวบา (หรือประมาณ 80 เหรียญสหรัฐฯ) โดยที่สนใจสามารถดูรายละเอียดการลงทะเบียนได้ที่นี่            

                    ทั้งนี้ สามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานในระบบผ่านหน้าเว็บไซต์ ได้ถึงวันที่ 10 พฤศจิกายน นี้

ตัวอย่างแผนผังพื้นที่การจัดงานแสดงสินค้า (Floorplan) ในรูปแบบออนไลน์

ตัวอย่างองค์ประกอบพื้นที่การจัดงานแสดงสินค้าในรูปแบบออนไลน์

สภาพเศรษฐกิจของคิวบาในปีนี้

                   ข้อมูลจากศูนย์ศึกษาเศรษฐกิจคิวบา (Center for the Study of the Cuban Economy) ระบุว่าเศรษฐกิจของคิวบาหดตัวลงกว่า 15% นับตั้งแต่ปีค.ศ. 2020 เป็นต้นมา สถานการณ์ทางเศรษฐกิจของคิวบาเลวร้ายที่สุดในรอบหลายทศวรรษ โดยมีการคาดการณ์ว่าผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ในปี 2026 จะหดตัวลงระหว่าง -6.5% ถึง -7.2% รวมถึงภาวะเงินเฟ้อที่มีการประเมินไว้สูงเกือบ 70% ในปีนี้ 

                    อย่างไรก็ดี สิ่งที่เป็นอุปสรรคใหญ่ที่สุดสำหรับการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจของคิวบาขณะนี้ คงจะหนีไม่พ้นปัญหาการขาดแคลนพลังงานเชื้อเพลิง ซึ่งส่งผลให้ชาวคิวบามีไฟฟ้าใช้ในปริมาณที่จำกัดมาก โดยมีบางแหล่งข่าวรายงานว่าประชาชนทั่วไปมีไฟฟ้าใช้ประมาณวันละ 2 - 6 ชั่วโมง และสภาพโดยรวมทั้งประเทศจะต้องแบ่งสัดส่วนการใช้ไฟฟ้า (Rationing) ไม่เว้นแม้กระทั่งในเมืองหลวงอย่างกรุงฮาวานา ส่งผลกระทบไปถึงการจัดหาน้ำประปา อันเป็นผลมาจากเหตุไฟฟ้าดับซึ่งทำให้ระบบสูบน้ำไม่สามารถทำงานได้ โดยสถาบันทรัพยากรน้ำแห่งชาติคิวบาประมานการณ์ว่าชาวคิวบาประมาณ 2.5 ล้านคนกำลังประสบปัญหาดังกล่าว และองค์การสหประชาชาติ (UN) ได้ประเมินไว้เมื่อเดือนกันยายนว่าจำนวนผู้ได้รับผลกระทบอาจเพิ่มสูงขึ้นถึง 3.5 ล้านคน 

ท่าทีของสหรัฐฯ ต่อคิวบาล่าสุด 

                   เมื่อวันที่ 23 ตุลาคมที่ผ่านมา ประธานาธิบดีทรัมป์ได้ใช้เวทีปราศรัยหาเสียงที่เมือง Fort Myers ในมลรัฐฟลอริดา ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีชาวอเมริกันเชื้อสายคิวบาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก และถือเป็นกลุ่มฐานเสียงสำคัญ สัญญาว่าจะจัดการปัญหาที่เกี่ยวข้องกับคิวบาหลังจากสถานการณ์ความขัดแย้งกับอิหร่านคลี่คลายลง แม้สถานการณ์ความขัดแย้งกับอิหร่านจะยังไม่มีทีท่าว่าจะสิ้นสุดลง แต่ปธน.ทรัมป์ก็ได้แสดงท่าทีแข็งกร้าวต่อคิวบา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางการกดดันรัฐบาลคอมมิวนิสต์คิวบา โดยระบุว่ากองทัพเรือสหรัฐฯ ที่ปฏิบัติภารกิจเกี่ยวข้องกับอิหร่านจะแวะจอดที่คิวบาระหว่างเดินทางกลับ แล้วหลังจากนั้นปธน.ทรัมป์จะส่งนาย Marco Rubio (รัฐมนตรีว่าการต่างประเทศของสหรัฐฯ) เข้าไปจัดการขั้นตอนสุดท้ายให้เสร็จสิ้น

                   ปธน.ทรัมป์ได้กล่าวอย่างเปิดเผยว่าเป้าหมายของเขา คือการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลของคิวบาในระดับโครงสร้าง ซึ่งมาตรการการปิดล้อมน้ำมันที่สหรัฐฯบังคับใช้อยู่ ได้สร้างผลกระทบอย่างรุนแรงให้กับคิวบา จากการที่ต้องเผชิญกับปัญหาการขาดแคลนเชื้อเพลิงและไฟฟ้าดับที่รุนแรงขึ้น และโครงสร้างพื้นฐานที่ล้มเหลว ปธน.ทรัมป์ได้เพิ่มแรงกดดันต่อคิวบา ด้วยการเรียกคิวบาว่าเป็น "รัฐที่ล้มเหลว" (Failed State) ในถ้อยแถลงที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNGA) และกล่าวว่า "เสรีภาพจะมาถึงคิวบา" นำไปสู่การที่คณะผู้แทนคิวบาเดินออกจากห้องประชุม และได้กลายเป็นวิวาทะที่ฮือฮาในเวทีการทูตระดับโลก

                    บทวิเคราะห์ และข้อสังเกตจากสคต.: ค่อนข้างเป็นที่แน่ชัดแล้วว่าสหรัฐฯ กำลังวางแผนที่จะมีปฏิบัติการในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งที่จะสร้างให้เกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ต่อประเทศคิวบา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระดับโครงสร้างทางการเมืองการปกครองของประเทศ ประกอบกับท่าทีในเวทีทางการทูตทั้งสองประเทศ ก็แทบจะกล่าวได้แล้วว่าการเจรจาทางการทูตอาจจะยังไม่ใช่ทางออกของความขัดแย้งที่เป็นกันอยู่ จากนี้ดูจะเป็นเรื่องของเวลาว่าเมื่อไหร่ที่สหรัฐฯ เล็งเห็นว่าเป็นช่วงสถานการณ์ที่เหมาะสมที่จะลงมือทำอะไรบางอย่างกับคิวบา ซึ่งอาจจะเป็นสถานการณ์ที่ผู้ที่สนใจดำเนินธุรกิจกับประเทศคิวบา ควรต้องติดตามอย่างใกล้ชิดเป็นพิเศษ เนื่องจากความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในคิวบา จะส่งผลให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในระบบเศรษฐกิจของคิวบาด้วยอย่างแน่นอน 

                      อนึ่ง หากไม่นับปัจจัยสถานการณ์ทางการเมืองและความข้อแย้งของคิวบากับสหรัฐฯ และสภาพเศรษฐกิจอันเลวร้ายที่คิวบากำลังเผชิญอยู่มาพิจารณา งานแสดงสินค้า FIHAV ถือได้ว่าเป็นงานที่แสดงสินค้าที่มีศักยภาพสูงงานหนึ่งในภูมิภาคแคริบเบียน จากการที่เป็นงานแสดงสินค้าที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในภูมิภาคทั้งในเชิงพื้นที่ และจำนวนผู้เข้าร่วมงาน และที่สำคัญที่สุดคือมีผู้เข้าร่วมจากต่างประเทศ (International Participant) เยอะและหลากหลายที่สุดในบรรดางานแสดงสินค้าทั้งหมดในภูมิภาค ซึ่งเป็นสิ่งที่สะท้อนให้เห็นว่า นอกจากสหรัฐฯแล้ว ยังมีอีกหลายประเทศทั่วโลกที่ยังยินดีที่จะคบค้าสมาคมกับคิวบาอย่างเปิดเผย แสดงให้เห็นถึงโอกาสทางการค้า และธุรกิจระหว่างประเทศที่คิวบามีอยู่ในตัวเอง นอกจากนี้ ประเทศคิวบาเป็นประเทศที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่ที่สุด และจำนวนประชากรมากที่สุดในภูมิภาค มีที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ใกล้กับสหรัฐฯมากที่สุด ทำให้มีการเชื่อมโยงระหว่างประชากรและชุมชนชาวคิวบาในประเทศและโพ้นทะเลมากที่สุด ซึ่งเป็นเสมือนสะพานช่วยในการอำนวยความสะดวกทางธุรกิจได้   

                       เนื่องจากปีนี้จะเป็นปีแรกที่งานแสดงสินค้า FIHAV จะเปิดโอกาสให้มีการเข้าร่วมได้ผ่านช่องทางออนไลน์ สคต. ณ เมืองไมอามีเล็งเห็นว่า ผู้ประกอบการและผู้ส่งออกสินค้าไทยที่สนใจเปิดตลาดประเทศคิวบา ควรพิจารณาเข้าร่วมงานแสดงสินค้า FIHAV ในปีนี้ เพื่อสำรวจข้อมูลสภาพตลาดคิวบา แสวงหาพันธมิตรและโอกาสทางการค้า สังเกตการณ์พัฒนาการทางเศรษฐกิจของคิวบาได้โดยตรง หรือแม้กระทั่งการเข้าร่วมออกงานในฐานะ Exhibitor ซึ่งถือเป็นโอกาสที่ดีซึ่งจะได้ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายในการเดินทาง โดยสามารถเข้าร่วมได้ผ่านช่องทางออนไลน์ ผู้ที่สนใจเข้าร่วมงานสามารถศึกษารายละเอียดฉบับเต็มได้ผ่านเว็บไซต์ทางการของงาน FIHAV 2026 

แหล่งสืบค้น/อ้างอิงข้อมูล:  
1)“Call for Participation in the Havana International Fair (FIHAV 2026)”
    โดย/จาก Ministerio de Relaciones Exteriores de Cuba (กระทรวงการต่างประเทศของคิวบา)
2) “Cuba convoca a 42 edición de Feria Internacional de La Habana” โดย/จาก Prensa Latina 
3) “CIA is Looking For Regime Insiders in Cuba Who Want to Break Away From Communism”
   โดย Nora Gámez Torres จาก Miami Herald

สคต. ไมอามี /วันที่ 30 ตุลาคม 2569