สหภาพยุโรป จีน และอาเซียน เป็น 3 เสาหลัก การส่งออกข้าวของกัมพูชา

ภาคเอกชนกัมพูชาระบุว่า โครงสร้างการส่งออกข้าวของกัมพูชากำลังเปลี่ยนเข้าสู่ “3 เสาหลักสำคัญ” ได้แก่ สหภาพยุโรป (EU) จีน และอาเซียน หลังคำสั่งซื้อจากทั้งสามตลาด ขยายตัวอย่างมีนัยสำคัญ ในช่วง 4 เดือนแรกของปี 2569

นาย Song Saran ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท Amru Rice (Cambodia) เปิดเผยเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 ว่า ปัจจุบันตลาดสหภาพยุโรปมีสัดส่วนประมาณ 27% ของการส่งออกข้าวทั้งหมด ขณะที่ตลาดจีนฟื้นตัวอย่างแข็งแกร่ง มีสัดส่วนกว่า 28% หลังเผชิญการชะลอตัวต่อเนื่องหลายปีที่ผ่านมา ส่วนตลาดอาเซียนมีการเติบโตโดดเด่นที่สุด โดยมีสัดส่วนเกือบ 38% นำโดยฟิลิปปินส์ มาเลเซีย สิงคโปร์ และเวียดนาม

พัฒนาการดังกล่าวสะท้อนว่า การส่งออกข้าวของกัมพูชาไม่ได้พึ่งพาตลาด EU และจีนเป็นหลัก เหมือนในช่วงก่อนปี 2567 อีกต่อไป แต่กำลังกระจายตัวสู่โครงสร้างตลาดแบบ 3 เสาหลัก ได้แก่ EU จีน และอาเซียน ซึ่งช่วยเพิ่มความสมดุลและลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่งมากเกินไป

นอกจากนี้ ยังมีการคาดการณ์ว่า ภายในปี 2573 การส่งออกข้าวของกัมพูชาจะเพิ่มขึ้นอีกและหลากหลายมากขึ้น พร้อมเชื่อมโยงกับตลาดภูมิภาคอย่างแข็งแกร่ง โดยเฉพาะการขยายสู่ตลาดอเมริกาเหนือ เช่น สหรัฐอเมริกาและแคนาดา รวมถึงตลาดแอฟริกา ซึ่งจะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นและสร้างโอกาสใหม่ให้แก่อุตสาหกรรมข้าวของกัมพูชาในระยะยาว

ทั้งนี้ รายงานของสหพันธ์ข้าวแห่งกัมพูชา (Cambodia Rice Federation) ระบุว่า ในช่วงเดือนมกราคม–เมษายน 2569 กัมพูชาส่งออกข้าวรวม 469,909 ตัน มูลค่า 266.38 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยส่งออกไปยังสหภาพยุโรป 126,108 ตัน มูลค่า 85.44 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จีนและฮ่องกง 129,332 ตัน มูลค่า 75.88 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และอาเซียน 177,761 ตัน มูลค่า 72.14 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนตลาดอื่น ๆ รวม 22 ประเทศ เช่น แอฟริกา ตะวันออกกลาง สหรัฐอเมริกา แคนาดา ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ มีปริมาณส่งออกรวม 36,708 ตัน มูลค่า 32.91 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

นอกจากนี้ กัมพูชายังส่งออกข้าวเปลือกจำนวน 2,680,891 ตัน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 576.10 ล้านดอลลาร์สหรัฐอีกด้วย

ความเห็นของสำนักงานฯ

         1. ที่ผ่านมา กัมพูชาพึ่งพาตลาดสหภาพยุโรปและจีนเป็นหลัก โดยเฉพาะ EU สำหรับข้าวพรีเมียม อย่างไรก็ตาม ความผันผวนของเศรษฐกิจโลกและมาตรการทางการค้า ทำให้กัมพูชาเร่งกระจายตลาดสู่อาเซียนมากขึ้น ซึ่งมีข้อได้เปรียบด้านระยะทาง โลจิสติกส์ และการค้าเสรี ส่งผลให้ต้นทุนต่ำกว่าตลาดยุโรป ทั้งนี้ การที่อาเซียนมีสัดส่วนเกือบ 38% สะท้อนว่า กัมพูชากำลังสร้างฐานตลาดภูมิภาคที่แข็งแกร่ง

         2. การฟื้นตัวของตลาดจีนถือเป็นสัญญาณบวกต่อภาคเกษตรกัมพูชา เนื่องจากจีนยังเป็นตลาดขนาดใหญ่ที่มีศักยภาพสูง หากกัมพูชารักษาคุณภาพและปริมาณการส่งออกได้ต่อเนื่อง จีนอาจกลับมาเป็นตลาดยุทธศาสตร์สำคัญอีกครั้งในระยะยาว ขณะเดียวกัน การขยายตลาดไปยังอเมริกาเหนือและแอฟริกาจะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นและรองรับความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ในอนาคต

         3. แม้แนวโน้มโดยรวมเป็นบวก แต่กัมพูชายังเผชิญความท้าทายหลายด้าน เช่น ต้นทุนโลจิสติกส์และพลังงานที่สูง ขีดความสามารถด้านโรงสีและคลังสินค้า การแข่งขันจากไทย เวียดนาม และอินเดีย รวมถึงความผันผวนของราคาข้าวโลก อีกทั้งการส่งออกข้าวเปลือกในสัดส่วนสูงยังสะท้อนว่า การสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศยังมีข้อจำกัด

________________________________________________________

ที่มา BTV News & Page: Cambodia Rice Federation - CRF

12 พฤษภาคม 2569