พ่างตงไหล ซูเปอร์มาร์เก็ตจีนสวนกระแสอีคอมเมิร์ซ ด้วยโมเดลธุรกิจ “ไว้ใจได้ โปร่งใส ดูแลคน” สร้างโอกาสสินค้าไทยในตลาดจีนตอนกลาง

ภายใต้การขยายตัวอย่างรวดเร็วของธุรกิจอีคอมเมิร์ซในจีน ซึ่งส่งผลให้พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนจากการซื้อสินค้าผ่านซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิมไปสู่การช้อปปิ้งออนไลน์ ธุรกิจค้าปลีกหน้าร้านจำนวนมากต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงและยอดจำหน่ายที่ชะลอตัว อย่างไรก็ตาม พ่างตงไหล (Pang Dong Lai) ซูเปอร์มาร์เก็ตท้องถิ่นของจีนกลับสามารถสร้างการเติบโตอย่างต่อเนื่องจากการดำเนินธุรกิจหน้าร้าน โดยมีจุดเด่นด้านคุณภาพสินค้า การบริการลูกค้า สวัสดิการพนักงาน และวัฒนธรรมองค์กรที่เป็นเอกลักษณ์ จนได้รับความนิยมจากผู้บริโภคทั่วประเทศจีน และกลายเป็นกรณีศึกษาที่ได้รับความสนใจจากผู้ประกอบการค้าปลีกชั้นนำของจีน พ่างตงไหลก่อตั้งขึ้นในปี 2538 ณ เมืองสวี่ชาง (Xuchang) มณฑลเหอหนาน ทางตอนกลางของจีน โดยนายยวู๋ ตงไหล (Yu Donglai) ผู้ก่อตั้งและเจ้าของชื่อแบรนด์ ในระยะแรกบริษัทดำเนินธุรกิจค้าปลีกสินค้าอุปโภคบริโภค โดยเฉพาะบุหรี่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และสินค้าในชีวิตประจำวัน ก่อนพัฒนาอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นกลุ่มธุรกิจที่ครอบคลุมซูเปอร์มาร์เก็ต ห้างสรรพสินค้า และการบริหารจัดการเชิงพาณิชย์

ปัจจุบัน บริษัทดำเนินธุรกิจร้านค้าหลากหลายประเภท ทั้งซูเปอร์มาร์เก็ตและห้างสรรพสินค้า ร้านจำหน่ายเครื่องใช้ไฟฟ้า เสื้อผ้า ร้านอาหาร เภสัชภัณฑ์ เครื่องประดับ ชา โรงภาพยนตร์ วิดีโอเกม หนังสือ และแว่นตา โดยธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตและห้างสรรพสินค้ายังคงเป็นธุรกิจหลัก คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 61.5 ของรายได้รวม และธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตในปี 2568 มีรายได้ 12,630 ล้านหยวน ณ ปัจจุบัน พ่างตงไหลมีเครือข่ายซูเปอร์มาร์เก็ต 14 สาขา ตั้งอยู่ในเมืองสวี่ชางและเมืองซินเซียง (Xinxiang) มณฑลเหอหนาน แม้มีจำนวนสาขาไม่มากเมื่อเทียบกับเครือข่ายค้าปลีกขนาดใหญ่ของจีน แต่สามารถสร้างการรับรู้แบรนด์และดึงดูดผู้บริโภคจากต่างเมืองได้อย่างโดดเด่น

ข้อมูล ณ วันที่ 31 สิงหาคม 2569 ระบุว่า พ่างตงไหลมียอดจำหน่ายรวม 19,514 ล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 26.98 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน และเฉพาะเดือนสิงหาคม 2569 มียอดจำหน่าย 2,652 ล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 33.62 เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน การเติบโตดังกล่าวสะท้อนถึงความสามารถในการดึงดูดผู้บริโภคและสร้างความภักดีต่อแบรนด์ผ่านการดำเนินธุรกิจหน้าร้าน พ่างตงไหลได้รับความนิยมจนกลายเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวจากเมืองต่างๆ ในจีน ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการค้าปลีกและซูเปอร์มาร์เก็ตแบรนด์ชั้นนำหลายรายได้ให้ความสนใจเข้าศึกษาแนวทางการบริหารจัดการของบริษัท โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับผู้บริโภคและพนักงานควบคู่กับการควบคุมคุณภาพสินค้า

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้พ่างตงไหลได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย คือการดำเนินธุรกิจที่ให้ความสำคัญกับความพึงพอใจของลูกค้า คุณภาพสินค้า ความสุขของพนักงาน และความโปร่งใสในการดำเนินงาน โดยมีแนวทางสำคัญ ดังนี้

1. คัดสรรสินค้าและพัฒนาสินค้าแบรนด์ของตนเอง พ่างตงไหลไม่ได้มุ่งเน้นการเพิ่มจำนวน SKU ให้ครอบคลุมสินค้าทุกประเภท แต่เลือกจำหน่ายสินค้าที่มีคุณภาพในจำนวนประมาณ 10,000–15,000 SKU พร้อมจัดโครงสร้างสินค้าเป็นแบรนด์ชั้นนำ สินค้านำเข้าคุณภาพสูง และสินค้าแบรนด์ของบริษัทเอง เช่น ซีรีส์ DL ซึ่งมีสัดส่วนยอดขายมากกว่าร้อยละ 30 นอกจากนี้ บริษัทมีครัวกลางของตนเองสำหรับผลิตเบเกอรี่ ผลิตภัณฑ์จากถั่ว อาหารหลัก และสินค้าอื่นๆ รวมกว่า 260 รายการ โดยให้ความสำคัญกับการตรวจสอบคุณภาพทุกล็อต หากสินค้าไม่ผ่านเกณฑ์ บริษัทจะไม่นำออกจำหน่าย

2. สร้างความสัมพันธ์ที่เป็นธรรมกับผู้ผลิต บริษัทให้ความสำคัญกับการรักษาความสัมพันธ์ระยะยาวกับผู้ผลิต โดยไม่ใช้การกดราคาซื้อเป็นแนวทางหลัก แต่เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสม เพื่อให้สามารถพัฒนากระบวนการผลิตและปรับปรุงอุปกรณ์ได้อย่างต่อเนื่อง แนวทางดังกล่าวช่วยสร้างความร่วมมือในห่วงโซ่อุปทานและสนับสนุนการรักษาคุณภาพสินค้า

3. ไม่เน้นการแข่งขันด้านราคาต่ำ แต่สร้างการซื้อซ้ำ พ่างตงไหลใช้แนวทางการกำหนดราคาที่คำนึงถึงคุณภาพสินค้าและความคุ้มค่าของผู้บริโภค โดยมีอัตรากำไรขั้นต้นรวมประมาณร้อยละ 15–23 และมุ่งสร้างรายได้จากการซื้อซ้ำของลูกค้า ซึ่งมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 90 แนวทางดังกล่าวสะท้อนการให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ระยะยาวระหว่างแบรนด์กับผู้บริโภค มากกว่าการแข่งขันด้วยราคาต่ำเพียงอย่างเดียว

4. ให้ความสำคัญกับสวัสดิการและความสุขของพนักงาน บริษัทปิดให้บริการทุกวันอังคาร เพื่อให้พนักงานมีวันหยุดประจำสัปดาห์ร่วมกัน และให้ความสำคัญกับการสร้างสมดุลระหว่างการทำงานและชีวิตส่วนตัว โดยพนักงานมีรายได้ต่อปีเกือบ 100,000 หยวน และได้รับวันหยุดพักร้อนประมาณ 40 วันต่อปี ทั้งนี้ บริษัทมองว่าความสุขและสวัสดิการของพนักงานเป็นปัจจัยสำคัญของการสร้างบริการที่มีคุณภาพและความพึงพอใจของลูกค้า

พ่างตงไหลให้ความสำคัญกับการบริการหลังการขายและการรับประกันความพึงพอใจของลูกค้า โดยผู้บริโภคสามารถใช้บริการคืนหรือเปลี่ยนสินค้าฟรีถึงบ้าน ซึ่งโดยทั่วไปบริษัทดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 24 ชั่วโมง นอกจากนี้ บริษัทเปิดช่องทางรับเรื่องร้องเรียนผ่านบัญชีทางการ และให้ความสำคัญกับการตอบกลับลูกค้าอย่างรวดเร็ว รวมถึงมีแนวทางการชดเชยเมื่อเกิดปัญหาด้านสินค้าและบริการ ตัวอย่างเช่น ในปี 2567 บริษัทได้ดำเนินการชดเชยผู้บริโภคที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ด้านความปลอดภัยอาหาร โดยมีการชดเชยรายบุคคลแก่ลูกค้าจำนวน 8,833 ราย รวมเป็นเงิน 8.833 ล้านหยวน และในเดือนพฤษภาคม 2569 ภายหลังเกิดกรณีคิดราคาบ๊ะจ่างเกิน 0.4 หยวน เนื่องจากความล่าช้าในการปรับราคา บริษัทได้ติดต่อคืนเงินส่วนต่างให้ลูกค้าแต่ละราย พร้อมมอบเงินชดเชยเพิ่มเติม 200 หยวน นอกจากนี้ พ่างตงไหลยังให้ความสำคัญกับความโปร่งใสในการกำหนดราคา โดยแสดงต้นทุน ราคาขายปลีก และอัตรากำไรไว้บนป้ายสินค้าอย่างชัดเจน รวมถึงเปิดเผยราคาสินค้าที่มีตำหนิ รายงานการตรวจสอบคุณภาพ และรับประกันสินค้าของแท้ เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถตัดสินใจซื้อได้อย่างมั่นใจ บริษัทมีบริการอำนวยความสะดวกโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายอีกกว่า 100 รายการ เช่น บริการซ่อมรองเท้า จุดรับฝากสัตว์เลี้ยง น้ำดื่มสะอาด และเสื้อกันฝนแบบใช้แล้วทิ้ง ซึ่งสะท้อนแนวคิดการให้บริการที่มุ่งดูแลผู้บริโภคในทุกขั้นตอน

สินค้าแบรนด์ของพ่างตงไหล เช่น “DL” และ “Freedom & Love” (Ziyou·Ai) เป็นหนึ่งในจุดแข็งสำคัญของบริษัท โดยสินค้าที่ได้รับความนิยม ได้แก่ ขนมไหว้พระจันทร์ขนาดใหญ่ เบียร์คราฟต์ข้าวสาลี และชาแบรนด์ DL ซึ่งมีศักยภาพในการสร้างยอดขายสูง ขนมไหว้พระจันทร์ขนาดใหญ่ของบริษัทมียอดจำหน่ายประมาณ 35,000 ชิ้นต่อวัน และมียอดขายรวมต่อปีมากกว่า 300 ล้านหยวน ขณะที่เบียร์คราฟต์ข้าวสาลีแบรนด์ DL คาดว่าจะมียอดขายต่อปีมากกว่า 500 ล้านหยวน และชาแบรนด์ DL มียอดขายต่อปีมากกว่า 600 ล้านหยวน โดยมีสินค้าแบรนด์ของบริษัทเองจำนวน 4 รายการที่สามารถสร้างยอดขายต่อปีเกิน 100 ล้านหยวนแล้ว การพัฒนาสินค้าแบรนด์ของบริษัทเองช่วยสร้างความแตกต่างจากซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วไป เพิ่มความสามารถในการควบคุมคุณภาพ และสนับสนุนการสร้างรายได้ที่มีความมั่นคงในระยะยาว

ซูเปอร์มาร์เก็ตพ่างตงไหลมีสินค้านำเข้าจากต่างประเทศประมาณร้อยละ 10–15 ของสินค้าทั้งหมด ทั้งนี้ สินค้าไทยที่มีจำหน่ายเป็นประจำ ได้แก่ ทุเรียน มะพร้าว เนื้อทุเรียนแช่แข็ง เครื่องดื่มน้ำผลไม้ อาหารขบเคี้ยว ยาหม่อง และเครื่องสำอาง เป็นต้น แม้สินค้าไทยยังมีสัดส่วนไม่มากเมื่อเทียบกับสินค้านำเข้าจากประเทศอื่น แต่การที่พ่างตงไหลมีฐานลูกค้าที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพสินค้าและความปลอดภัย ถือเป็นโอกาสสำหรับผู้ประกอบการไทยในการขยายตลาดสินค้าคุณภาพสูงสู่เมือง          สวี่ชาง เมืองซินเซียง และพื้นที่อื่นๆ ในมณฑลเหอหนาน

สินค้าที่มีศักยภาพ ได้แก่ ผลไม้ไทย เช่น ทุเรียน มังคุด และมะพร้าว ตลอดจนสินค้าอาหารและเครื่องดื่ม สินค้าแปรรูป และสินค้าอุปโภคบริโภคที่มีจุดเด่นด้านคุณภาพและมาตรฐาน โดยผู้ประกอบการไทยควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพสินค้า การรับรองมาตรฐาน GAP, Organic การใช้เครื่องหมายสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) และการรับรองการปลอดสารตกค้าง รวมถึงการจดทะเบียนผลิตภัณฑ์กับศุลกากรแห่งชาติจีน (GACC) ตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความแตกต่างและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันในตลาดจีน

ความคิดเห็นของ สคต. ณ เมืองหนานหนิง พ่างตงไหลเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจของธุรกิจค้าปลีกจีน ซึ่งสามารถสร้างการเติบโตของธุรกิจหน้าร้านได้ท่ามกลางการแข่งขันจากอีคอมเมิร์ซ ด้วยการดำเนินธุรกิจที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพสินค้า ความโปร่งใส การบริการ และสวัสดิการพนักงาน แนวทางดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การสร้างความไว้วางใจและความสัมพันธ์ระยะยาวกับผู้บริโภคสามารถเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาธุรกิจค้าปลีก สำหรับผู้ประกอบการไทย แนวทางการบริหารจัดการของพ่างตงไหลสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการยกระดับธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านค้าปลีก โดยเฉพาะการคัดสรรสินค้าที่มีคุณภาพ การพัฒนาสินค้าแบรนด์ของตนเอง การสร้างความโปร่งใสในการกำหนดราคา และการให้ความสำคัญกับพนักงาน ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของการสร้างความเชื่อมั่นและความภักดีต่อแบรนด์

นอกจากนี้ พ่างตงไหลยังเป็นช่องทางที่น่าสนใจสำหรับผู้ประกอบการไทยที่ประสงค์ขยายตลาดสินค้าคุณภาพสูงสู่ภาคกลางของจีน โดย สคต. ณ เมืองหนานหนิง เห็นว่าการศึกษาความต้องการของผู้บริโภคและแนวทางการคัดเลือกสินค้าของพ่างตงไหล ตลอดจนการประสานงานกับ    ผู้จัดซื้อและผู้บริหารของบริษัท จะช่วยสนับสนุนการเชื่อมโยงสินค้าไทยเข้าสู่ตลาดค้าปลีกจีนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ผู้ประกอบการไทยควรเตรียมความพร้อมด้านมาตรฐานคุณภาพและกฎระเบียบการนำเข้าสินค้าจีน รวมถึงการนำเสนอจุดเด่นของสินค้า เช่น แหล่งผลิต คุณภาพ ความปลอดภัย มาตรฐานการรับรอง และความเป็นเอกลักษณ์ของสินค้าไทย เพื่อเพิ่มโอกาสในการได้รับการคัดเลือกเข้าสู่เครือข่ายค้าปลีกของจีน และสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนในตลาดจีน

---------------------------------------------------------

แหล่งที่มา 

https://mp.weixin.qq.com/s/wuIKaj5n5COebG96ROixTw?scene=1&click_id=364118303

https://mp.weixin.qq.com/s/2YRtNoBiBXG5xml3zZ1B4A?scene=1&click_id=1027158714

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองหนานหนิง

วันที่ 15 กันยายน 2569