
อุตสาหกรรมแม่และเด็กของจีนเติบโตเกือบหนึ่งเท่าตัวในระยะเวลา 5 ปี โดยมีหมวดอาหารเสริมของเด็กเติบโตในอัตราขยายตัวที่สูงใกล้เคียงกัน กำลังซื้อที่เพิ่มขึ้นและเทรนด์การเลี้ยงดูบุตรที่ให้ความสำคัญกับโภชนาการและคุณภาพมากขึ้น ทำให้ความต้องการอาหารเสริมสำหรับเด็กเติบโตอย่างต่อเนื่อง และเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของอุตสาหกรรม
กระแสการเลี้ยงลูกอย่างมีคุณภาพทำให้เกิดการแข่งขันในอุตสาหกรรมแม่และเด็กบริษัทต่างๆ จึงเร่งพัฒนาคุณภาพสินค้าและนวัตกรรมเพื่อตอบสนองต่อความต้องการสินค้าที่เปลี่ยนไป ผู้บริโภคมีแนวโน้มใส่ใจกับคุณภาพมากกว่าที่จะเลือกสินค้าจากราคาเพียงอย่างเดียว ทำผลให้มีสินค้าที่มีสรรพคุณเฉพาะทางออกสู่ตลาดมากขึ้น อาทิ การเสริมสารอาหารตามช่วงวัย สูตรที่ตอบโจทย์ความต้องการด้านโภชนาการ และมาตรฐานความปลอดภัยที่สูงขึ้น ทำให้อุตสาหกรรมมีแนวโน้มพัฒนาไปสู่การมีผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสูง มีความหลากหลาย และมีมูลค่าเพิ่มมากขึ้น
ขนาดตลาดอุตสาหกรรมแม่และเด็กของจีนปี 2018-2030

ที่มา: https://www.iimedia.cn/
ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา มูลค่าตลาดอุตสาหกรรมแม่และเด็กของจีนขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยเพิ่มจาก 4,865,200 ล้านหยวน (ประมาณ 24,326,000 ล้านบาท) ในปี 2021 เป็น 8,164,000 ล้านหยวน (ประมาณ 40,820,000 ล้านบาท) ในปี 2025 คิดเป็นร้อยละ 67.8 ภายในระยะเวลา 5 ปี แสดงถึงการขยายตัวของการใช้จ่ายด้านสินค้าและบริการสำหรับแม่และเด็ก รวมถึงกำลังซื้อของผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้น และความนิยมในการเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพและความปลอดภัยสูง ซึ่งเป็นปัจจัยสนับสนุนการเติบโตของตลาดสินค้าแม่และเด็กโดยรวม และเอื้อต่อการขยายตัวของกลุ่มผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก
ขนาดตลาดอุตสาหกรรมอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กของจีนปี 2012-2030

ที่มา: https://www.iimedia.cn/
เมื่อพิจารณากลุ่มสินค้าอาหารเสริมสำหรับสำหรับทารกและเด็กเล็กของจีน ซึ่งเป็นกลุ่มสินค้าย่อยในอุตสาหกรรมแม่และเด็ก ก็มีอัตราการเติบโตที่น่าจับตามองเช่นกัน โดยมูลค่าตลาดเพิ่มขึ้นจาก 10,000 ล้านหยวน (ประมาณ 50,000 ล้านบาท) ในปี 2012 เป็น 71,600 ล้านหยวน (ประมาณ 358,000 ล้านบาท) ในปี 2025 และคาดว่าจะถึง 116,370 ล้านหยวน (ประมาณ 581,850 ล้านบาท) ภายในปี 2030 ปัจจัยสำคัญมาจากกำลังซื้อของผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้น การได้รับความนิยมของแนวคิดการเลี้ยงดูบุตรตามหลักโภชนาการ และความต้องการผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์การเลี้ยงดูเด็กอย่างเหมาะสม
แผนภาพแสดงแบรนด์ชั้นนำในประเทศและต่างประเทศของอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก

ที่มา : https://www.iimedia.cn/
ตลาดอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กของจีนจึงมีการแข่งขันสูงขึ้น โดยแบรนด์ในประเทศและแบรนด์ต่างประเทศต่างอาศัยจุดแข็งที่แตกต่างกันในการตอบโจทย์ผู้บริโภคแต่ละกลุ่ม แบรนด์ต่าง ๆ ให้ความสำคัญต่อการสร้างสินค้าให้มีความแตกต่างมากขึ้นกว่าแต่ก่อนซึ่งมุ่งเป้าไปที่ปัจจัยด้านราคาเป็นหลัก โดยแบรนด์จีน อาทิ Baobao Chanle, Engnice และ Deer Blue เน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่สอดคล้องกับพฤติกรรมผู้บริโภคภายในประเทศ อาศัยความเข้าใจด้านโภชนาการของเด็กจีน การพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างรวดเร็ว และการใช้แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและโซเชียลคอมเมิร์ซเข้าถึงผู้บริโภครุ่นใหม่ ควบคู่กับการบริหารห่วงโซ่อุปทาน การควบคุมต้นทุน จึงสามารถแข่งขันด้านความคุ้มค่าและตอบสนองความต้องการของตลาดได้อย่างรวดเร็ว ขณะที่แบรนด์ต่างประเทศ อาทิ Gerber, Heinz และ Little Freddie ยังคงได้เปรียบด้านภาพลักษณ์ คุณภาพ มาตรฐานการผลิต และงานวิจัยด้านโภชนาการที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ออร์แกนิก และอาหารเสริมสำหรับเด็กระดับพรีเมียม ซึ่งได้รับความนิยมจากผู้ปกครองชาวจีนที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัย แหล่งที่มาของวัตถุดิบ และมาตรฐานการผลิตระดับนานาชาติ
แผนภาพห่วงโซ่อุตสาหกรรมอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กของจีน

ที่มา: https://www.iimedia.cn/
ในปัจจุบัน ห่วงโซ่อุตสาหกรรมอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กของจีนมีความครบวงจร ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ โดยต้นน้ำประกอบด้วยการจัดหาวัตถุดิบ เช่น ธัญพืช เนื้อสัตว์ อาหารทะเล ผัก ผลไม้ นมสด และบรรจุภัณฑ์ เป็นต้น กลางน้ำเป็นกระบวนการผลิตและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของแบรนด์อาหารเสริมทั้งในประเทศและต่างประเทศ ส่วนปลายน้ำมีช่องทางจำหน่ายที่หลากหลาย ทั้งออฟไลน์ เช่น ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านแม่และเด็ก ร้านเฉพาะทาง และศูนย์ดูแลมารดาหลังคลอด เป็นต้น รวมถึงช่องทางออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและไลฟ์คอมเมิร์ซ ทำให้ผลิตภัณฑ์เข้าถึงผู้บริโภคได้อย่างกว้างขวาง สะท้อนถึงการพัฒนาของอุตสาหกรรมที่มีห่วงโซ่อุปทานมั่นคง เทคโนโลยีการผลิตที่ก้าวหน้า และช่องทางการจัดจำหน่ายที่หลากหลาย

ตัวอย่างแบรนด์ที่ประสบความสำเร็จ ได้แก่ แบรนด์ BaoBaochanle (宝宝馋了) ผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก ซึ่งมีสินค้าหลายประเภท อาทิ อาหารบดพร้อมรับประทาน อาหารเสริมธาตุเหล็ก ขนมเพื่อสุขภาพ เจลลี่สำหรับเด็ก ผลิตภัณฑ์จากธัญพืช และอาหารสำหรับเด็กในแต่ละช่วงวัย นอกจากนี้ แบรนด์ยังมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป โดยให้ความสำคัญกับการใช้วัตถุดิบที่มีคุณค่าทางโภชนาการ การออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่สะดวกต่อการใช้งาน และการแบ่งผลิตภัณฑ์ตามช่วงวัยของเด็ก ส่งผลให้ผู้บริโภคสามารถเลือกซื้อสินค้าได้ตรงกับความต้องการมากยิ่งขึ้น
ความเห็นสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองเซี่ยเหมิน:
แม้ว่าจีนจะเผชิญกับแนวโน้มอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่องและเข้าสู่สังคมสูงวัย แต่ตลาดสินค้าแม่และเด็ก โดยเฉพาะอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก ยังมีศักยภาพจากการที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับการลงทุนด้านคุณภาพและโภชนาการของบุตรมากขึ้น ประกอบกับภาครัฐยังคงผลักดันนโยบายสนับสนุนการมีบุตรอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดผลกระทบจากโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนแปลงและการขาดแคลนแรงงานในระยะยาว
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา จำนวนเด็กเกิดใหม่ของจีนลดลงต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ปี 2567 (ปีมังกร) ซึ่งตามความเชื่อของชาวจีนถือเป็นปีมงคลสำหรับการมีบุตร ส่งผลให้จำนวนเด็กเกิดใหม่เพิ่มขึ้นเป็น 9.54 ล้านคน เพิ่มขึ้นจาก 9.02 ล้านคนในปี 2566 คิดเป็นร้อยละ 5.8 และอัตราเกิดเพิ่มจาก 6.39 เป็น 6.77 ต่อประชากร 1,000 คน นับเป็นการเพิ่มขึ้นครั้งแรกหลังจากลดลงติดต่อกัน 7 ปี แม้จำนวนประชากรโดยรวมของจีนยังคงลดลงจากจำนวนผู้เสียชีวิตที่สูงกว่าจำนวนเกิดก็ตาม
ปัจจุบันโครงสร้างประชากรของจีนสะท้อนการเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างชัดเจน โดยในปี 2568 จีนมีประชากรทั้งหมดประมาณ 1.405 พันล้านคน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มอายุ ได้แก่ 1) ประชากรเด็ก (อายุ 0–15 ปี) ประมาณ 232 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 16.5 ของประชากรทั้งหมด 2) ประชากรวัยทำงาน (อายุ 16–59 ปี) ประมาณ 856 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 60.9 ของประชากรทั้งหมด 3) ประชากรผู้สูงอายุ (อายุ 60 ปีขึ้นไป) ประมาณ 317.3 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 22.6 สะท้อนให้เห็นว่าสัดส่วนผู้สูงอายุมีมากกว่าประชากรเด็กอย่างชัดเจน ส่งผลให้จีนต้องเผชิญกับความท้าทายด้านโครงสร้างประชากร ทั้งในด้านกำลังแรงงาน ระบบสาธารณสุข และภาระด้านสวัสดิการผู้สูงอายุ ขณะเดียวกัน รัฐบาลจีนยังคงเดินหน้าดำเนินมาตรการส่งเสริมการมีบุตรเพื่อบรรเทาผลกระทบจากอัตราการเกิดที่อยู่ในระดับต่ำในระยะยาว
นโยบายจีนได้ยกเลิกนโยบายลูกคนเดียว และทยอยปรับเป็นนโยบายลูกสองคน (ปี 2559) และนโยบายลูกสามคน (ปี 2564) พร้อมออกมาตรการสนับสนุนการมีบุตร อาทิ เงินอุดหนุน การขยายสิทธิการลาคลอด การสนับสนุนบริการดูแลเด็ก และมาตรการลดภาระด้านการศึกษาและที่อยู่อาศัย อย่างไรก็ตาม ผลของนโยบายดังกล่าวคาดว่าจะเกิดขึ้นในระยะกลางถึงระยะยาว เนื่องจากการตัดสินใจมีบุตรยังได้รับอิทธิพลจากปัจจัยด้านค่าครองชีพ ค่าเลี้ยงดูบุตร ภาวะเศรษฐกิจ
ผู้ประกอบการไทยในกลุ่มอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง อาจพิจารณาศักยภาพของวัตถุดิบทางการเกษตรที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน มาพัฒนาอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กที่มีสูตรเฉพาะทาง เพื่อตอบโจทย์ความต้องการด้านโภชนาการของเด็กในแต่ละช่วงวัย อาทิ การใช้ข้าวหอมมะลิไทย ข้าวไรซ์เบอร์รี โปรตีนจากข้าว มะพร้าว รวมถึงผลไม้ไทยที่มีคุณค่าทางโภชนาการอย่างกล้วยและมะม่วงมาเป็นส่วนประกอบในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยควบคู่กับการออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้สะดวกต่อการใช้งาน เช่น ซองแบ่งรับประทาน บรรจุภัณฑ์แบบพกพา หรือบรรจุภัณฑ์ที่เปิด–ปิดได้หลายครั้ง เป็นต้น เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ปกครองยุคใหม่และช่วยรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ทั้งนี้ การพัฒนาสินค้าที่มีจุดเด่นด้านโภชนาการ ความปลอดภัย และความสะดวกในการใช้งาน จะช่วยสร้างความแตกต่างและเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดอาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็กของจีนได้
https://www.iimedia.cn/c400/112520.html
https://www.stats.gov.cn/
https://www.baidu.com/
เรียบเรียงโดยสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองเซี่ยเหมิน
9 กรกฎาคม 2569