อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นจีนก้าวสู่ยุคใหม่ จากการเติบโตเชิงปริมาณสู่การแข่งขันด้านคุณภาพด้วย AI และการขยายตลาดโลก
อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นจีนก้าวสู่ยุคใหม่ จากการเติบโตเชิงปริมาณสู่การแข่งขันด้านคุณภาพด้วย AI และการขยายตลาดโลก
ในช่วงที่ผ่านมานี้อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนเผชิญมาตรการกำกับดูแลครั้งสำคัญโดยแพลตฟอร์ม Hongguo Short Drama (红果短剧) ได้เริ่มดำเนิน มาตรการพิเศษเพื่อจัดระเบียบซีรีส์สั้นแนวการ์ตูน (漫剧) ที่มีเนื้อหาคุณภาพต่ำ ตั้งแต่วันที่ 7 เมษายน 2569 ส่งผลให้ภายในเวลาเพียง 1 สัปดาห์ มีการนำผลงานที่
ฝ่าฝืนหลักเกณฑ์และมีคุณภาพต่ำออกจากแพลตฟอร์มแล้ว 3,522 เรื่อง นอกจากนี้ ยังได้จำกัดสิทธิ์ในการอัปโหลดและเผยแพร่ผลงานของผู้ผลิตที่กระทำผิดซ้ำหรือไม่ดำเนินการแก้ไขตามข้อกำหนดอย่างเหมาะสม
ที่มา:https://img.iimedia.cn/10001bd6e39bc0adc6e88144921e7d86b4bef5b822d0677be4dd98de1e17a449c4082
แม้อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนจะเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่ขณะเดียวกันก็เผชิญกับความท้าทายด้านคุณภาพของเนื้อหาและการกำกับดูแลอุตสาหกรรมรายงาน “การศึกษาตลาดซีรีส์สั้นของจีนปี 2025–2029ของ iiMedia Research ระบุว่า ในปี 2025 มูลค่าตลาดซีรีส์สั้นของจีนอยู่ที่ 67,790 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 34.40% เมื่อเทียบกับปีก่อน และคาดว่าภายในปี 2030 มูลค่าตลาดจะขยายตัวเกิน 150,000 ล้านหยวนอย่างไรก็ตาม
การขยายตัวอย่างรวดเร็วของอุตสาหกรรมได้มาพร้อมกับปัญหาการเติบโตที่ขาดมาตรฐาน ส่งผลให้ตลาดมีผลงานที่คุณภาพแตกต่างกันอย่างมากเนื้อหาคุณภาพต่ำแพร่หลายและปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์ยังคงเกิดขึ้นอย่าต่อเนื่อง จนกลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรม นอกจากนี้ ความไม่สมดุลระหว่างอุปสงค์และอุปทานของตลาดยังเป็นหนึ่งในความท้าทายหลักที่ผู้ประกอบการและหน่วยงานกำกับดูแลต้องเร่งแก้ไขเพื่อสนับสนุนการเติบโตของอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นให้มีคุณภาพและยั่งยืนในระยะยาว การที่แพลตฟอร์ม Hongguo Short Drama (红果短剧) ถอดซีรีส์สั้นที่ฝ่าฝืนข้อกำหนดออกจากระบบ ไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่สะท้อนถึงการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมจากช่วง “การเติบโตอย่างรวดเร็วแต่ขาดมาตรฐาน” ไปสู่การพัฒนาที่ให้ความสำคัญกับ การกำกับดูแล การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และการยกระดับคุณภาพของเนื้อหา ทั้งนี้อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนกำลังอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่ต้องเผชิญทั้งโอกาสและความท้าทายควบคู่กัน
การเติบโตของอุตสาหกรรมควบคู่กับความท้าทายเชิงโครงสร้าง
ข้อมูลจาก China Micro Short Drama Industry Development White Paper 2025 ว่าด้วยการพัฒนาอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนซึ่งจัดทำโดยสมาคมบริการโสตทัศน์ผ่านเครือข่ายของจีน(ChinaNetcastingServices Association)ระบุว่าปัจจุบันจีนมีผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องมากกว่า100,200ราย มีการผลิตซีรีส์สั้นเฉลี่ยประมาณ 3,000 เรื่องต่อเดือน และคาดว่าตลอดปีจะมีซีรีส์สั้นแนวตั้ง (Vertical Short Drama) เปิดตัวสู่ตลาดประมาณ 40,000 เรื่อง ขณะที่ iiMedia Research คาดการณ์ว่า หากอุตสาหกรรมยังคงเติบโตในอัตราปัจจุบันมูลค่าตลาดจะทะลุ 100,000 ล้านหยวน ภายในปี 2027 การเติบโตของอุตสาหกรรม ซีรีส์สั้นมีรากฐานจากการพัฒนาแพลตฟอร์มอินเทอร์เน็ตและการตอบสนองต่อพฤติกรรมการบริโภคคอนเทนต์ในยุคดิจิทัล โดยเฉพาะการเจาะตลาดเมืองรองและพื้นที่ชนบท(Lower-tier Markets) ซึ่งช่วยขยายฐานผู้ชมได้อย่างรวดเร็วส่งผลให้อุตสาหกรรมดังกล่าวมีศักยภาพการเติบโตสูงกว่าธุรกิจวัฒนธรรมในรูปแบบดั้งเดิมและกลายเป็นหนึ่งในแรงขับ
เคลื่อนสำคัญของอุตสาหกรรมวัฒนธรรมจีนในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาท่ามกลางภาวะที่อุตสาหกรรมสื่อและบันเทิงโดย
รวมชะลอตัวขณะเดียวกันการเติบโตของแพลตฟอร์มวิดีโอสั้น เช่น Douyin และ Kuaishouได้ส่งเสริมพฤติกรรมการรับชมคอนเทนต์ในช่วงเวลาสั้นๆ (Fragmented Viewing) ไม่ว่าจะเป็นระหว่างการเดินทาง การรอคิว หรือก่อนนอนทำให้ผู้บริโภคสามารถรับชมซีรีส์สั้นได้ทุกที่ทุกเวลาส่งผลให้ความต้องการคอนเทนต์แบบสั้นเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องผลสำรวจ“สถานการณ์การดำเนินงานของอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นและพฤติกรรมผู้บริโภคในจีน”ของ iiMedia Research ยังพบว่า ผู้บริโภคชาวจีนเกือบ 70% นิยมรับชมซีรีส์สั้นที่มีความยาวระหว่าง 3–8 นาที ซึ่งสอดคล้องกับพฤติกรรมการใช้เวลาว่างแบบเป็นช่วงสั้น (Fragmented Time) ของผู้บริโภคยุคปัจจุบัน และเป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้ตลาดซีรีส์สั้นเติบโตอย่างต่อเนื่อง
ที่มา: https://img.iimedia.cn/00001913ab93aff8fc502f35e91b238188a94de72887e592b43a0bd8171ffe6ee404c
เมื่อเปรียบเทียบกับละครหรือซีรีส์ความยาวปกติ ซีรีส์สั้นมีแนวคิดในการผลิตที่แตกต่างอย่างชัดเจนโดยละครขนาดยาวให้ความสำคัญกับการดำเนินเรื่องอย่างเป็นเหตุเป็นผล การปูเนื้อหา และการพัฒนาตัวละคร ขณะที่ซีรีส์สั้นมุ่งเน้นการสร้าง “จุดพีคทางอารมณ์” และการกระตุ้นความรู้สึกของผู้ชมอย่างรวดเร็ว สามารถนำเสนอฉากที่สร้างความตื่นเต้นหรือหักมุมได้อย่างต่อเนื่องภายในระยะเวลาเพียง 2–3 นาทีต่อหนึ่งตอน แม้จะมีจำนวนหลายสิบตอน ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ซีรีส์สั้นได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย
ข้อมูลจาก China Micro Short Drama Industry Development White Paper 2025 ว่าด้วยการพัฒนาอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนซึ่งจัดทำโดยสมาคมบริการโสตทัศน์ผ่านเครือข่ายของจีน(ChinaNetcastingServices Association) ระบุว่า ณ เดือนมิถุนายน ปี 2025 จีนมีผู้ใช้งานซีรีส์สั้นรวม 696 ล้านคน คิดเป็นเกือบ 70% ของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตทั้งประเทศสะท้อนว่าซีรีส์สั้นได้เปลี่ยนสถานะจากสื่อบันเทิงเฉพาะกลุ่มมาเป็นรูปแบบควาบันเทิงกระแสหลักของผู้บริโภคชาวจีนการขยายตัวของฐานผู้ใช้งานเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภค ซึ่งต้องเผชิญกับความกดดันจากการใช้ชีวิตมากขึ้น และมีความต้องการ “การตอบสนองทางอารมณ์อย่างฉับพลัน” (Instant Emotional Feedback) โดยซีรีส์สั้นที่ดำเนินเรื่องด้วยจังหวะรวดเร็ว เช่น เกิดความขัดแย้งทุก 3 นาที และมีจุดหักมุมทุก 5 นาที สามารถตอบสนองความต้องการด้านอารมณ์ของผู้ชมได้อย่างมีประสิทธิภาพจึงได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องอย่างไรก็ตามการเติบโตอย่างรวดเร็วของอุตสาหกรรมก็มาพร้อมกับปัญหาด้านคุณภาพของเนื้อหา ข้อมูลจาก iiMedia Research ระบุว่าผู้ใช้งานมากกว่าร้อยละ30 เลือกหยุดรับชมซีรีส์สั้น เนื่องจากเห็นว่าเนื้อเรื่องไม่น่าสนใจ ขาดความลึกซึ้ง คุณภาพการผลิตต่ำ หรือการแสดงของนักแสดงยังไม่สามารถเข้าถึงบทบาทได้ ส่งผลให้ปัจจุบันตลาดมีผลงานคุณภาพต่ำจำนวนมากและปัญหาการผลิตเนื้อหาที่มีรูปแบบซ้ำกัน (Homogeneous Content) กลายเป็นความท้าทายสำคัญของอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนในระยะต่อไป
การที่แพลตฟอร์ม Hongguo Short Drama (红果短剧) ถอดซีรีส์สั้นออกจากระบบกว่า 3,000 เรื่อง สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาเชิงโครงสร้างของอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นจีน ซึ่งกำลังกลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมให้เติบโตอย่างมีคุณภาพ แม้ว่าตลาดซีรีส์สั้นของจีนจะอยู่ในช่วงขยายตัวอย่างรวดเร็ว แต่การเติบโตที่เกิดขึ้นในระยะเวลาอันสั้นก็นำมาซึ่งปัญหาหลายประการที่ยังต้องได้รับการแก้ไขอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันตลาดซีรีส์สั้นของจีนยังคงพึ่งพาการดัดแปลงจาก นวนิยายออนไลน์แนวเน้นความสะใจของผู้ชม (爽文) เป็นหลัก ส่งผลให้เนื้อหามีความคล้ายคลึงกันสูง ขาดความหลากหลาย บางส่วนมีเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมและคุณภาพการผลิตต่ำ ซึ่งไม่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่มีมาตรฐานด้านคุณภาพและรสนิยมสูงขึ้นได้
นอกจากนี้อุตสาหกรรมยังประสบปัญหาการขาดแคลนบุคลากรมืออาชีพ ทั้งในด้านนักเขียนบทและผู้กำกับ ส่งผลให้ศักยภาพในการสร้างสรรค์ผลงานคุณภาพยังมีข้อจำกัดผู้ผลิตรายกลางและรายย่อยจำนวนมากยังคงพึ่งพารูปแบบการผลิตตามสูตรสำเร็จ (Template-based Production) ทำให้ยากต่อการสร้างผลงานที่โดดเด่นและ
ได้รับความนิยมในวงกว้างขณะที่อัตราการยอมชำระเงินเพื่อรับชม(Paid Conversion Rate) ของผู้บริโภคมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนระหว่างผลงานคุณภาพสูงกับผลงานทั่วไปในขณะเดียวกันการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในการผลิตคอนเทนต์อย่างแพร่หลายได้ก่อให้เกิดประเด็นด้านจริยธรรมและทรัพย์สินทางปัญญามากขึ้น โดยเนื้อหาที่สร้างด้วย AI บางส่วนมีแนวโน้มนำเสนอค่านิยมหรือเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมรวมถึงพบปัญหาการนำภาพบุคคลไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต การละเมิดลิขสิทธิ์ตัวละครจากเกมและการใช้ภาพการ์ตูนที่มีลิขสิทธิ์โดยมิชอบ ข้อมูลอย่างเป็นทางการของแพลตฟอร์ม Hongguo Short Drama ระบุว่า ในช่วง ไตรมาสแรกของปี 2569 ได้ถอดซีรีส์สั้นแนวการ์ตูน (漫剧) ที่ฝ่าฝืนข้อกำหนดออกจากระบบแล้ว 1,718 เรื่อง โดยหลายกรณีเกี่ยวข้องกับการใช้ AI สร้างเนื้อหาที่ปลอมแปลงภาพลักษณ์ของนักแสดง นำตัวละครจากเกมมาใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือใช้ตัวการ์ตูนที่มีลิขสิทธิ์อย่างไม่ถูกต้อง อีกทั้งประเด็นเรื่องความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ของผลงานที่สร้างด้ว AI ยังไม่มีความชัดเจน ส่งผลให้เกิดข้อพิพาททางกฎหมายได้ง่ายซึ่งไม่เพียงเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน แต่ยังส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคอีกด้วย
AIดันตลาดซีรีส์สั้นแนวการ์ตูนเติบโตก้าวขึ้นเป็นแรงขับเคลื่อนใหม่ของอุตสาหกรรม
ท่ามกลางการพัฒนาอย่างต่อเนื่องของเทคโนโลยีAIGC(AI-Generated Content) ความต้องการบริโภคคอนเทนต์ที่เปลี่ยนแปลงไปของผู้บริโภคและการสนับสนุนจากแพลตฟอร์มดิจิทัลซีรีส์สั้นแนวการ์ตูนที่ผลิตด้วย AI (AI Animated Micro Dramas) ได้เติบโตอย่างรวดเร็ว และกำลังก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในกลุ่มธุรกิจที่มีอัตราการขยายตัวสูงที่สุดของอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นจีน ทั้งนี้รายงานแนวโน้มอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นแนวการ์ตูน AI ของจีน ปี 2025–2026 ที่จัดทำโดย iiMedia Research ระบุว่า ในปี 2025 ตลาดซีรีส์สั้นแอนิเมชันของจีน มีมูลค่า 18,980 ล้านหยวน เพิ่มขึ้นถึง 276.3% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า สะท้อนถึงการเติบโตแบบก้าวกระโดดของตลาดรายงานยังคาดการณ์ว่าแนวโน้มการขยายตัวดังกล่าวจะยังคงดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่อง โดยภายในปี2030 มูลค่าตลาดซีรีส์สั้นแนวการ์ตูนที่ใช้ AI ของจีนมีแนวโน้มทะลุ 85,000 ล้านหยวน ซึ่งสะท้อนถึงศักยภาพของเทคโนโลยีAI ในการยกระดับประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และสร้างรูปแบบคอนเทนต์ใหม่ที่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ที่มา: https://img.iimedia.cn/100017e4c8c995190f0d8ab17ce98d9ec41245305a00947ed4c6aa1f3f9f1af483bd0
อุตสาหกรรมซีรีส์สั้น AI ของจีนพัฒนาห่วงโซ่อุตสาหกรรมครบวงจร
ปัจจุบันอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นแนวการ์ตูนที่ใช้AI (AI Animated Micro Drama) ของจีนได้พัฒนาห่วงโซ่อุตสาหกรรมที่ค่อนข้างสมบูรณ์ โดยมีโครงสร้างหลักครอบคลุมตั้งแต่ การสร้างสรรค์เนื้อหา (Content Creation) การผลิต (Production) การเผยแพร่และสร้างรายได้ (Distribution & Monetization) ซึ่งเชื่อมโยงการดำเนินงานของทุกภาคส่วนตลอดห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain)
ในส่วนของต้นน้ำ (Upstream) ผู้ประกอบการด้านทรัพย์สินทางปัญญา (IP) เช่น Yuewen Group และ Fanqie Novel (Tomato Novel) ทำหน้าที่จัดหาเนื้อหาต้นฉบับ ขณะที่ผู้ให้บริการเทคโนโลยี เช่น Volcano Engine สนับสนุนเครื่องมือ AI สำหรับการผลิตคอนเทนต์ และมีผู้ให้การสนับสนุนด้านเงินทุน อาทิ Yuewen Group และ Kuaishou เพื่อเสริมศักยภาพในการพัฒนาอุตสาหกรรม
สำหรับกลางน้ำ (Midstream) บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ของจีนได้จัดตั้งทีมพัฒนาซีรีส์สั้น AI ของตนเอง เช่น ByteDance – Xingman, Baidu – Youman Drama และ Kuaishou – Manchuang โดยทำงานร่วมกับสตูดิโอผลิตคอนเทนต์ระดับกลาง เช่น Mimei Animation Theater ตลอดจนผู้สร้างสรรค์คอนเทนต์รายย่อย เพื่อดำเนินการผลิตและพัฒนาซีรีส์สั้นสู่ตลาด
ด้านปลายน้ำ(Downstream)การเผยแพร่คอนเทนต์อาศัยแพลตฟอร์มวิดีโอหลักของจีน ได้แก่ Douyin, Kuaishou และ Bilibili ควบคู่กับแพลตฟอร์มโฆษณา เช่น Ocean Engine Xingtu (巨量星图) เพื่อเพิ่มการเข้าถึงผู้บริโภคและสร้างรายได้ผ่านโมเดลธุรกิจที่หลากหลาย ทั้ง IAP (In-App Purchase) หรือการซื้อคอนเทนต์ภายในแอปพลิเคชัน และ IAA (In-App Advertising) หรือการสร้างรายได้จากการโฆษณาภายในแอปซึ่งช่วยสนับสนุนการเติบโตของระบบนิเวศอุตสาหกรรมซีรีส์สั้น AI ของจีนอย่างต่อเนื่อง
ที่มา: https://img.iimedia.cn/0000158fa46b94fb1daa2776813887df2983b8e69974993544ef5844de74dc73787fa
AI พลิกโฉมกระบวนการผลิตซีรีส์สั้น ยกระดับประสิทธิภาพการสร้างสรรค์คอนเทนต์
การพัฒนาของเทคโนโลยี AI กำลังสร้างการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญต่ออุตสาหกรรมซีรีส์สั้นแนวการ์ตูนของจีนโดยช่วยลดข้อจำกัดด้านเทคนิคในการผลิตและเปิดโอกาสให้ผู้สร้างสรรค์คอนเทนต์เข้าถึงเครื่องมือการผลิตได้ง่ายขึ้น กระบวนการผลิตที่เคยมีความซับซ้อน ตั้งแต่การเขียนบท การสร้างภาพ ไปจนถึงการตัดต่อ สามารถย่อให้เหลือเพียงขั้นตอน “ป้อนแนวคิด – AI สร้างผลงาน – มนุษย์ปรับแต่ง”ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการผลิตคอนเทนต์เพิ่มขึ้นอย่างมากและลดต้นทุนด้านเวลาและแรงงาน อย่างไรก็ตามการที่ AI ทำให้การผลิตคอนเทนต์เป็นเรื่องง่ายขึ้นส่งผลให้ปริมาณผลงานในตลาดเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วขณะเดียวกันการแข่งขันก็เปลี่ยนจากการแข่งขันด้านจำนวนไปสู่การแข่งขันด้านคุณภาพผู้ประกอบการจึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการสร้างเนื้อหาคุณภาพสูง ความแตกต่างของผลงาน และการพัฒนา IP (Intellectual Property) เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน
นาย จาง อี้ (Zhang Yi) ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและหัวหน้านักวิเคราะห์ของ iiMedia Research ให้สัมภาษณ์กับ China Intellectual Property News ว่า ปัจจุบันอุตสาหกรรมซีรีส์สั้น AI ของจีนกำลังเข้าสู่จุดเปลี่ยนสำคัญจากทั้งภาครัฐและตลาด โดยแพลตฟอร์มชั้นนำ เช่น Douyin, Kuaishou และ Tencent ต่างออกมาตรการสนับสนุนการผลิตผลงานคุณภาพ ขณะเดียวกัน ภาครัฐก็เพิ่มความเข้มงวดในการกำกับดูแลเนื้อหา ส่งผลให้ผู้ประกอบการต้องยกระดับมาตรฐานการผลิตมากขึ้น สถานการณ์ที่ทั้ง "การสนับสนุน" และ "การกำกับดูแล" ดำเนินควบคู่กันสะท้อนว่าอุตสาหกรรมได้ก้าวพ้นจากช่วงการเติบโตที่ขาดมาตรฐานและกำลังเข้าสู่ยุคที่ให้ความสำคัญกับทั้ง คุณภาพและประสิทธิภาพของการผลิต
โอกาสการขยายสู่ตลาดต่างประเทศ จีนก้าวสู่ “โรงงานผลิตเรื่องเล่าของโลก”
ปัจจุบันวรรณกรรมออนไลน์ (Online Literature) เกม และซีรีส์สั้น ได้รับการขนานนามว่าเป็น “สามอุตสาหกรรมวัฒนธรรมยุคใหม่ของจีน” (New Three Cultural Exports)ที่กำลังสร้างอิทธิพลในตลาดโลกอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะซีรีส์สั้นที่พัฒนาเป็นอุตสาหกรรมคอนเทนต์ที่มีระบบการผลิตครบวงจรทั้งด้านการพัฒนาเนื้อหา การจัดการการผลิตและห่วงโซ่อุปทานทำให้สามารถตอบสนองความต้องการของผู้ชมต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ นิตยสาร The Economist ถึงกับเรียกซีรีส์สั้นของจีนว่าเป็น “สินค้าส่งออกด้านความบันเทิงที่ชวนให้เสพติดมากที่สุดของจีน” (China's most addictive entertainment export)การเติบโตของจำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลกยังเป็นปัจจัยสนับสนุนสำคัญต่อการขยายตลาดต่างประเทศโดยข้อมูลจาก สหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU) ระบุว่า ในปี 2024 มีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลกประมาณ 5.5 พันล้านคน ซึ่งเป็นฐานผู้บริโภคขนาดใหญ่ที่เอื้อต่อการเติบโตของตลาดซีรีส์สั้นจีนในต่างประเทศ
ข้อมูลว่าด้วยการพัฒนาอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนปี 2025 ระบุว่า ปัจจุบันมี แอปพลิเคชันซีรีส์สั้นของจีนกว่า 300 แอป ให้บริการในตลาดต่างประเทศและมียอดดาวน์โหลดสะสมมากกว่า 470 ล้านครั้ง ขณะที่รายงานของ Sanlian Life Weekly ระบุว่า ในบรรดาแอปพลิเคชันซีรีส์สั้นยอดนิยม 30 อันดับแรกของโลก มากกว่า 90% เป็นแอปพลิเคชันจากจีน และซีรีส์สั้นจำนวนมากในต่างประเทศก็ได้รับการดัดแปลงหรือรีเมกจากผลงานต้นฉบับของจีน ตัวอย่างที่น่าสนใจคือแพลตฟอร์ม ReelShort ซึ่งซีรีส์ยอดนิยมบางเรื่องมียอดรับชมเกือบ 500 ล้านครั้ง สูงกว่ายอดรับชมของซีรีส์ชื่อดังอย่าง Squid Game บนแพลตฟอร์มสตรีมมิง แม้ว่าราคาซื้อรับชมซีรีส์สั้นจะอยู่ที่เพียง 0.7–0.9 ดอลลาร์สหรัฐต่อตอน แต่เมื่อรวมค่าใช้จ่ายตลอดทั้งเรื่องผู้บริโภคมีการใช้จ่ายเฉลี่ยสูงกว่าค่าตั๋วชมภาพยนตร์หนึ่งเรื่องในสหรัฐอเมริกา
ผลสำรวจของ iiMedia Research ยังพบว่าซีรีส์สั้นจีนที่ประสบความสำเร็จในตลาดต่างประเทศส่วนใหญ่เป็นแนวโรแมนติกมหาเศรษฐี(CEO Romance) การแก้แค้น และดราม่า ซึ่งเน้นการสร้างอารมณ์ร่วมและความตื่นเต้นให้ผู้ชมพร้อมทั้งมีการปรับเนื้อหาให้สอดคล้องกับรสนิยมของแต่ละภูมิภาคเช่นตลาดยุโรปและสหรัฐอเมริกานิยมเรื่องราวเหนือธรรมชาติ เช่น มนุษย์หมาป่าและแวมไพร์ ขณะที่ผู้ชมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ให้ความนิยมละครรักดราม่าและเรื่องราวความขัดแย้งในครอบครัวมหาเศรษฐีมากกว่าแนวโน้มดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ตลาดซีรีส์สั้นของจีนในต่างประเทศกำลังพัฒนาจากการส่งออกคอนเทนต์เพียงอย่างเดียว ไปสู่การนำเสนอ เรื่องราวที่มีคุณภาพ มีเอกลักษณ์ และสามารถเชื่อมโยงกับผู้ชมในแต่ละวัฒนธรรมซึ่งจะเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างการเติบโตของอุตสาหกรรมในระยะยาว
ที่มา:https://img.iimedia.cn/00001d0be058424bd7a96ba3834e4338b517ad504d7e0edd94ea78ca9e929b0262f85
ในมุมมองของห่วงโซ่อุตสาหกรรมตลาดไมโครซีรีส์ในต่างประเทศได้พัฒนาห่วงโซ่อุตสาหกรรมที่ครบวงจร ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ จนถึงปลายน้ำ โดยเชื่อมโยงกันเป็นระบบปิดอย่างสมบูรณ์ในส่วนของต้นน้ำ เจ้าของลิขสิทธิ์ทรัพย์สินทางปัญญา (IP) จะจำหน่ายลิขสิทธิ์ IP หรือร่วมมือกับผู้ผลิตไมโครซีรีส์ในการพัฒนา IP ขึ้นใหม่ ส่วนกลางน้ำ ผู้ผลิตไมโครซีรีส์จะดำเนินการผลิตและแปลงเนื้อหา IP ให้เป็นรูปแบบวิดีโอ ขณะที่ปลายน้ำ ผู้ให้บริการเผยแพร่ไมโครซีรีส์จะทำหน้าที่กระจายเนื้อหาและสตรีม(PushStreaming)หรือเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์มต่าง ๆ เพื่อให้ไมโครซีรีส์เข้าถึงผู้ชมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ที่มา: https://img.iimedia.cn/000017fe9391057981efdf249e5f84fd4572d7062fd83722841b199f8ce26ec51f4c7
อำลาการเติบโตแบบไร้ทิศทาง ก้าวสู่ยุคใหม่ของอุตสาหกรรม
ตั้งแต่กรณีที่แพลตฟอร์ม Hongguo Short Drama (红果短剧) ถอดไมโครซีรีส์คุณภาพต่ำออกจากระบบมากกว่า 3,000 เรื่องภายในหนึ่งสัปดาห์ ไปจนถึงการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของไมโครซีรีส์แอนิเมชันที่สร้างด้วย AI (AI 漫剧) และกระแสการขยายตลาดสู่ต่างประเทศของไมโครซีรีส์จีน ล้วนสะท้อนให้เห็นว่าอุตสาหกรรมไมโครซีรีส์ของจีนกำลังก้าวเดินท่ามกลางทั้ง“โอกาสและความท้าทาย” อย่างต่อเนื่องอุตสาหกรรมนี้ไม่เพียงเป็นพลังใหม่ของวัฒนธรรมที่ตอบสนองพฤติกรรมการบริโภคความบันเทิงแบบรวดเร็วในยุคดิจิทัลเท่านั้น แต่ยังต้องเผชิญกับปัญหาสำคัญ เช่น เนื้อหาที่มีความคล้ายคลึงกัน การละเมิดลิขสิทธิ์และผลงานคุณภาพต่ำ ขณะเดียวกันก็ได้รับการคาดหวังให้เป็น “นามบัตรใหม่”ในการเผยแพร่วัฒนธรรมจีนสู่เวทีโลกปัจจุบันอุตสาหกรรมไมโครซีรีส์กำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านที่สำคัญจากการมุ่งขยายขนาดตลาดไปสู่การยกระดับคุณภาพของเนื้อหาโดยได้รับแรงสนับสนุนจากนโยบายภาครัฐกลไกตลาด เทคโนโลยีและเงินทุนส่งผลให้อุตสาหกรรมนี้กลายเป็นหนึ่งในสื่อหลักของวรรณกรรมและศิลปะร่วมสมัยที่เข้าถึงผู้ชมในวงกว้างในอนาคตเมื่อมีการนำเทคโนโลยี AI มาใช้อย่างเป็นระบบและมีมาตรฐานมากขึ้น ไมโครซีรีส์แอนิเมชันที่สร้างด้วย AI จะสามารถพัฒนาไปสู่การผลิตผลงานที่มีคุณภาพและความแตกต่างมากขึ้นจนกลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการเติบโตของอุตสาหกรรมขณะเดียวกันการดำเนินกลยุทธ์ปรับตัวให้สอดคล้องกับตลาดท้องถิ่น(Localization) ในต่างประเทศจะช่วยให้ไมโครซีรีส์จีนหลุดพ้นจากการพึ่งพาเนื้อหาเพียงไม่กี่ประเภท และผลักดันการเล่าเรื่องในแบบจีนให้เป็นที่ยอมรับในระดับโลก
นาย จาง อี้ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและหัวหน้านักวิเคราะห์ของ iiMedia Researchกล่าวว่าไม่ว่าความเข้มงวดของการกำกับดูแลจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมไมโครซีรีส์จากการเติบโตแบบ
ไร้ระเบียบไปสู่การพัฒนาอย่างมีมาตรฐานและสอดคล้องกับกฎระเบียบได้กลายเป็นอุดมคติของทั้งอุตสาหกรรมแล้วพร้อมระบุว่า“การยกระดับมาตรฐานของอุตสาหกรรมจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพอย่างยั่งยืนทั้งในด้านการแข่งขันที่เป็นธรรม การสร้างสรรค์เนื้อหา และนวัตกรรมของรูปแบบการดำเนินธุรกิจ”
ความคิดเห็นของ สคต.เซี่ยงไฮ้
อุตสาหกรรมซีรีส์สั้นของจีนกำลังก้าวเข้าสู่ระยะการพัฒนาที่เน้น คุณภาพมาตรฐานและการขยายสู่ตลาดต่างประเทศมากกว่าการเติบโตเชิงปริมาณในอดีต โดยการกำกับดูแลเนื้อหาที่เข้มงวดของภาครัฐ ควบคู่กับการนำเทคโนโลยี AI มาเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และการพัฒนาห่วงโซ่อุตสาหกรรมที่ครบวงจร ตั้งแต่การสร้างและบริหารทรัพย์สินทางปัญญา (IP) การผลิต ไปจนถึงการเผยแพร่ทำให้จีนมีความได้เปรียบในการแข่งขันและสามารถผลักดันอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นให้เป็นหนึ่งในสินค้าส่งออกด้านวัฒนธรรมที่มีศักยภาพสูง
สำหรับประเทศไทยแนวโน้มดังกล่าวเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ แอนิเมชัน ดิจิทัลคอนเทนต์ และธุรกิจบันเทิง สามารถสร้างความร่วมมือกับผู้ประกอบการจีนในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การร่วมผลิต (Co-production)การจำหน่ายหรือพัฒนา IP ร่วมกันการให้บริการด้านการถ่ายทำหลังการผลิต(Post-production) การพากย์เสียง การแปลและปรับเนื้อหา (Localization) รวมถึงการนำเสนอโลเคชันถ่ายทำในประเทศไทย เพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมซีรีส์สั้นจีนสู่ตลาดโลก อย่างไรก็ตามผู้ประกอบการไทยควรให้ความสำคัญกับการพัฒนา IP ของตนเองการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา การยกระดับคุณภาพของคอนเทนต์ และการประยุกต์ใช้ AI อย่างถูกต้องตามกฎหมายและหลักจริยธรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน นอกจากนี้ควรศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคในแต่ละประเทศและปรับรูปแบบเนื้อหาให้สอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรมของตลาดเป้าหมายซึ่งจะเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างโอกาสทางการค้าและการส่งออกคอนเทนต์ไทยในตลาดต่างประเทศอย่างยั่งยืน
