สหรัฐฯเล็งปรับระเบียบให้ปลาหมึกอยู่ในหมวดหมู่ “สัตว์น้ำที่มีเปลือกแข็ง”

           เนื้อหาสาระข่าว: เมื่อวันที่ 6 มีนาคมที่ผ่านมา สำนักงานกิจการปลาและสัตว์ป่าของสหรัฐฯ (U.S. Fish and Wildlife Service) ได้เสนอให้มีการปรับปรุงคำจำกัดความของคำว่า 'สัตว์ทะเลเปลือกแข็ง' (Shellfish) ในกฎระเบียบของรัฐบาลกลาง จากการที่คำจำกัดความปัจจุบันซึ่งอิงจากการมีเปลือกภายนอก ทำให้เกิดความคลุมเครือในการจำแนกสัตว์จำพวกเซฟาโลพอด (Cephalopods) เช่น ปลาหมึก (Squid) หมึกกระดอง (Cuttlefish) และปลาหมึกยักษ์ (Octopus) ซึ่งในการเสนอปรับปรุงระเบียบใหม่จะรวมสัตว์เหล่านี้ไว้ในกลุ่มสัตว์ทะเลเปลือกแข็งอย่างชัดเจน เพื่อให้กฎระเบียบสอดคล้องกับความเข้าใจทางชีววิทยาและแนวปฏิบัติทางการค้าในปัจจุบัน ทั้งยังช่วยลดความไม่ชัดเจนของกฎระเบียบเกี่ยวกับการจำแนกประเภทสัตว์น้ำ ลดต้นทุนการปฏิบัติตามกฎระเบียบสำหรับอุตสาหกรรมและธุรกิจอาหารทะเล และปรับปรุงระบบการตรวจสอบและการบังคับใช้ระเบียบ โดยถือเป็นการดำเนินการลดกฎระเบียบ (Deregulatory Action) ในกระบวนการที่เกี่ยวข้อง

          ก่อนหน้านี้นิยามคำว่า 'สัตว์ทะเลเปลือกแข็ง' ในระเบียบของรัฐบาลกลางระบุว่าหมายถึงสัตว์น้ำแค่ที่มีเปลือก ซึ่งทำให้เกิดความสับสนในการจำแนกอาหารทะเลทั่วไป เช่น ปลาหมึก หมึกกระดอง และปลาหมึกยักษ์ จากการที่สัตว์น้ำเหล่านี้เป็นที่จริงแล้วจัดว่าเป็นกลุ่มเดียวกับหอย (Mollusks) แต่พวกมันมีเปลือกข้างใน หรือเปลือกขนาดเล็กมาก หรือบางชนิดก็ไม่มีเปลือกเลย เนื่องจากคำจำกัดความที่ไม่ได้รับการปรับปรุงเลย ส่งผลให้ธุรกิจที่นำเข้าหรือส่งออกกลุ่มสินค้าสัตว์น้ำเหล่านี้บางครั้งต้องเผชิญกับระเบียบที่ไม่ชัดเจน การตรวจสอบที่ไม่สอดคล้องกัน และต้องวุ่นวายกับเอกสารเพิ่มเติม ทำให้สำนักงานกิจการปลาและสัตว์ป่าของสหรัฐฯ เสนอที่จะแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการลบข้อความเก่าที่ว่า '(สัตว์)ที่มีเปลือก' (Having a Shell) พร้อมระบุเพิ่มเติมลงไปให้ชัดเจนว่าปลาหมึก หมึกกระดอง ปลาหมึกยักษ์ และสัตว์ในกลุ่มเซฟาโลพอดอื่น ๆ จัดว่าอยู่ในหมวดหมู่ “สัตว์น้ำที่มีเปลือกแข็ง”  

          สิ่งที่ทำให้การปรับปรุงครั้งนี้น่าสนใจเป็นพิเศษ คือผลลัพธ์ที่จะลดความสับสนในการตีความ ทำให้การดำเนินธุรกิจง่ายขึ้น กล่าวคือ คำจำกัดความที่มีอยู่ในปัจจุบัน ทำให้สินค้าปลาหมึกอาจต้องผ่านกระบวนการในการนำเข้า ส่งออก และกระจายสินค้าที่แตกต่างกันไปไม่มีความแน่นอน โดยขึ้นอยู่กับว่าใครหรือหน่วยงานใดเป็นผู้ตีความระเบียบที่มีอยู่ การเสนอปรับปรุงระเบียบครั้งนี้จะทำให้ปัญหาดังกล่าวลดลง ซึ่งหมายความว่าบรรดาธุรกิจและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับอาหารทะเลจำพวกนี้จะดำเนินการได้สะดวกขึ้น นอกจากนี้ ในอีกมุมมองหนึ่งก็แสดงให้เห็นว่าภาครัฐมีความพยายามที่จะปรับคำจำกัดความให้ทันสมัย เพื่อให้สอดคล้องกับองค์ความรู้ทางชีววิทยาในปัจจุบัน และวิถีของบรรดาธุรกิจและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับอาหารทะเลโดยเฉพาะกลุ่มสินค้าปลาหมึก

สถิติการนำเข้ากลุ่มสินค้าปลาหมึกของสหรัฐฯ 

          ในปี 2025 สหรัฐฯนำเข้ากลุ่มสินค้าหมึกกระดอง ปลาหมึก และปลาหมึกยักษ์ รวมมูลค่าทั้งสิ้นประมาณ 518.5 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ประกอบด้วย 
                  1) หมึกกระดองและปลาหมึก แบบมี/ไม่มีเปลือก ทั้งแบบเป็น แบบสด หรือแช่เย็น (HS Code: 030742) มูลค่าประมาณ 3.6 แสนเหรียญสหรัฐฯ 
                  2) หมึกกระดองและปลาหมึกแช่แข็ง (HS Code: 030743) มูลค่า 253.4 ล้านเหรียญสหรัฐฯ* 
                  3) หมึกกระดองและปลาหมึกกล้วย แช่แข็ง อบแห้ง หมักเกลือ หรือดองน้ำเกลือ (HS Code: 030749) มูลค่า 58.9 ล้านเหรียญสหรัฐฯ* 
                  4) ปลาหมึกยักษ์ ทั้งแบบเป็น แบบสด หรือแช่เย็น (HS Code: 030751) มูลค่า 1.08 แสนเหรียญสหรัฐฯ 
                  5) ปลาหมึกยักษ์แช่แข็ง (HS Code: 030752) มูลค่า 190.1 ล้านเหรียญสหรัฐฯ* 
           และ 6) ปลาหมึกยักษ์แช่แข็ง อบแห้ง หมักเกลือ หรือดองน้ำเกลือ (HS Code: 030759) มูลค่า 15.7 ล้านเหรียญสหรัฐฯ 

          ซึ่งจากทั้งหมดมีสินค้าเพียง 3 กลุ่มที่ปรากฎการนำเข้าจากประเทศไทย* รายละเอียดตามแผนภาพที่แสดงต่อไป 

แผนภาพที่ 1: แสดงข้อมูลมูลค่าการนำเข้าสินค้าหมึกกระดองและปลาหมึกแช่แข็ง (HS Code: 030743) ของสหรัฐฯ
จากแหล่งส่งออก 5 อันดับแรก และประเทศไทย รวมถึงมูลค่าการนำเข้าทั้งหมดจากทุกแหล่งที่มา ในปี 2025

แผนภาพที่ 2: แสดงข้อมูลมูลค่าการนำเข้าสินค้าหมึกกระดองและปลาหมึกแช่แข็ง อบแห้ง หมักเกลือ หรือดองน้ำเกลือ
 (HS Code: 030749) ของสหรัฐฯ จากแหล่งส่งออก 5 อันดับแรก และประเทศไทย 
รวมถึงมูลค่าการนำเข้าทั้งหมดจากทุกแหล่งที่มา ในปี 2025

แผนภาพที่ 3: แสดงข้อมูลมูลค่าการนำเข้าสินค้าปลาหมึกยักษ์แช่แข็ง (HS Code: 030752) ของสหรัฐฯ
จากแหล่งส่งออก 5 อันดับแรก และประเทศไทย รวมถึงมูลค่าการนำเข้าทั้งหมดจากทุกแหล่งที่มา ในปี 2025

           บทวิเคราะห์/ข้อเสนอแนะ: การเสนอปรับปรุงระเบียบดังกล่าวแม้จะดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กน้อยที่เหมือนไม่สำคัญ แต่จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับผู้ประกอบการนำเข้าหรือส่งออกปลาหมึก ปลาหมึกยักษ์ หรือปลาหมึกกระดอง เนื่องจากจะมีส่วนช่วยในกระบวนการการดำเนินงานลดความล่าช้าที่อาจเกิดขึ้นที่ท่าเรือ และด่านศุลกากร ซึ่งจะมีส่วนช่วยในการประหยัดต้นทุนในการส่งออกสินค้ามายังสหรัฐฯ ทั้งนี้ การเสนอดังกล่าวกำลังอยู่ในขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณะจนถึงวันที่ 6 เมษายน 2026 ซึ่งจะมีการดำเนินการสรุปผลการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว โดยผู้ประกอบการส่งออกกลุ่มสินค้าปลาหมึกไทยที่สนใจขยายตลาดสินค้ามายังสหรัฐฯ สามารถประยุกต์ใช้ข้อมูลการนำเข้าสินค้าปลาหมึกของสหรัฐฯในข้างต้น ตลอดจนควรติดตามความเปลี่ยนแปลงเชิงกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้า/ส่งออกสินค้ามายังสหรัฐฯ เพื่อประโยชน์ในการวางแผนการขยายตลาดต่อไป 
 

แหล่งสืบค้น/อ้างอิงข้อมูล:  
1) “FWS Proposes to Clarify Status of Squid as Shellfish” โดย/จาก U.S. Small Business Administration
2) “Definition of Shellfish; Inclusion of Cephalopods” โดย/จาก Federal Register
3) “Squid and Octopus Now Officially 'Shellfish' Under New Proposed Rule” 
     โดย Andrew David Easler, Esq. จาก Learn Laws 

สคต. ไมอามี /วันที่ 12 มีนาคม 2569