ECES เผยผลศึกษา ระบุ 14 สาขาอุตสาหกรรมสำคัญ เป็นลำดับความสำคัญสูงสุดด้านการลงทุนและส่งออกของอียิปต์

เมื่อเดือนมิถุนายน 2569 ศูนย์การศึกษาด้านเศรษฐกิจของอียิปต์ (Egyptian Centre for Economic Studies: ECES) ซึ่งเป็นองค์กรอิสระชั้นนำด้านวิเคราะห์นโยบายเศรษฐกิจ ได้จัดงานสัมมนาเปิดเผยผลการศึกษาฉบับล่าสุดในหัวข้อ "Priority Sectors for Industrial Investment and Discussion of Implementation Challenges" โดยมีนาย Khaled Hashem รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมอียิปต์ พร้อมผู้นำภาคธุรกิจและนักเศรษฐศาสตร์เข้าร่วม 

ผลการศึกษาได้คัดเลือก 14 สาขาอุตสาหกรรมหลัก ที่มีศักยภาพสูงสุดในการขับเคลื่อนการลงทุน การส่งออก และการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจอียิปต์ในระยะต่อไป

วิธีการศึกษาและกรอบการวิเคราะห์

ECES ใช้ระเบียบวิธีเชิงปริมาณวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมมากกว่า 1,000 รายการ ตามระบบรหัสสินค้าระหว่างประเทศ โดยสร้างดัชนีรวม (Composite Index) ที่ครอบคลุม 5 มิติหลัก ดังต่อไปนี้ จากนั้นนำข้อมูลการค้าระหว่างประเทศ การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ และการลงทุนในประเทศมาผนวกวิเคราะห์ร่วมกัน เพื่อประเมินโอกาสด้านการส่งออกและการลงทุนแบบบูรณาการ

• ผลการดำเนินงานปัจจุบันของการส่งออกอียิปต์ 

• พลวัตการส่งออกและทิศทางอุปสงค์โลก

• ความซับซ้อนของผลิตภัณฑ์และมูลค่าเพิ่ม

• ความซับซ้อนเชิงสีเขียว (Green Complexity) ที่เชื่อมโยงกับการเปลี่ยนผ่านพลังงานและเทคโนโลยีสะอาด

• ความน่าสนใจในการลงทุนทั้งในประเทศและระดับโลก

14 สาขาอุตสาหกรรมลำดับความสำคัญ

ผลการศึกษาระบุ 14 สาขา ที่มีโอกาสเติบโตและสร้างมูลค่าเพิ่มสูงสุด โดยสอดคล้องอย่างมากกับยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมของกระทรวงอุตสาหกรรมที่ตั้งเป้าผลักดันการส่งออกอุตสาหกรรมแตะ 100,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2573 ครอบคลุม 3 กลุ่มหลัก ดังนี้

กลุ่มอุตสาหกรรมลำดับความสำคัญสูง:

• เสื้อผ้าสำเร็จรูป (Ready-made garments) และสิ่งทอ (Textiles)

• อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม

• อุตสาหกรรมยาและเวชภัณฑ์

• อุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน

• อุปกรณ์ไฟฟ้าและอุปกรณ์วิศวกรรม

• อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์

กลุ่มอุตสาหกรรมสนับสนุน (Enabling Industries):

• อุปกรณ์พลังงานหมุนเวียน

• เทคโนโลยีการประหยัดน้ำ

• เครื่องจักรกลและการผลิตโลหะ

• หุ่นยนต์อุตสาหกรรมและระบบอัตโนมัติ

กลุ่มอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์:

• เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม

• เคมีภัณฑ์และปุ๋ย

• วัสดุก่อสร้างและเหมืองแร่

• อุตสาหกรรมสีเขียวและคาร์บอนต่ำ

ECES ระบุว่า ความสำคัญของผลการศึกษาไม่ได้อยู่ที่การชี้สาขาที่มีศักยภาพเท่านั้น แต่ยังเน้นการเลือกผลิตภัณฑ์ที่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจอียิปต์ ผ่านการยกระดับมูลค่าเพิ่ม การเพิ่มเนื้อหาทางเทคโนโลยี และการเชื่อมโยงกับห่วงโซ่คุณค่าโลก (Global Value Chains)

ความท้าทายในการดำเนินการ

ECES ชี้ความท้าทายที่อียิปต์ต้องเผชิญ ได้แก่ ความซ้ำซ้อนของหน้าที่ระหว่างหน่วยงานภาครัฐ การจัดลำดับความสำคัญระหว่างกระทรวง ข้อจำกัดด้านการคลังในการดำเนินโครงการขนาดใหญ่ ตลอดจนความท้าทายใหม่ๆ เช่น การจัดสมดุลระหว่างการคุ้มครองอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์กับการสนับสนุนอุตสาหกรรมอื่น ความขาดแคลนพื้นที่อุตสาหกรรมที่มีระบบสาธารณูปโภคพร้อมใช้ และความจำเป็นในการประสานงานกับกระทรวงไฟฟ้า ปิโตรเลียม และสิ่งแวดล้อม นาย Khaled Hashem รัฐมนตรีอุตสาหกรรม ระบุเพิ่มเติมว่ารัฐบาลกำลังจะออกมาตรการเรียกคืนที่ดินอุตสาหกรรมที่ยังไม่ได้ใช้ประโยชน์ ขยายจำนวน Industrial Developers จาก 11 รายเป็น 30 ราย และจัดตั้งกองทุนเฉพาะเพื่อสนับสนุนการเงินอุตสาหกรรมเป็นครั้งแรก

ความเห็น/ข้อสังเกต

• แนวโน้มของอียิปต์สอดคล้องกับการปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมของกลุ่มประเทศแอฟริกาเหนือโดยรวม โดย โมร็อกโก ก้าวหน้ามากที่สุดในการดึงดูดการลงทุนยานยนต์ระดับโลก โดยมีโรงงานประกอบรถยนต์ครบวงจรของ Renault และ Stellantis และผลักดันให้ภาคยานยนต์เป็นเสาหลักของเศรษฐกิจ ขณะที่กำหนดเป้าการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ร้อยละ 5 ในปี 2569 และเร่งพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานหมุนเวียนและไฮโดรเจนเขียว ในที่ประชุม ECES Dr. Ahmed Fekry ผู้บริหารบริษัท Egyptian German Automotive (EGA) ระบุว่ากรณีโมร็อกโกเป็นต้นแบบที่อียิปต์ควรเรียนรู้ ด้าน ตูนิเซีย มุ่งเน้นอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ระดับ Tier 2-3 ของยุโรป สิ่งทอ และเครื่องจักรไฟฟ้า โดยอาศัยความใกล้ชิดกับตลาดสหภาพยุโรป ส่วน แอลจีเรีย ใช้รายได้จากก๊าซธรรมชาติเป็นทุนพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตและเหมืองแร่ พร้อมประกาศงบประมาณสูงสุดเป็นประวัติการณ์ 135,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2569 จุดร่วมของทั้งภูมิภาค คือ การมุ่งสู่อุตสาหกรรมมูลค่าเพิ่มสูง พลังงานสะอาด และการเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานโลกที่กำลังถูก reshape หลังวิกฤตการณ์ต่อเนื่อง

• ผลการศึกษาของ ECES สะท้อนทิศทางการเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจอียิปต์อย่างชัดเจน และเปิดโอกาสสำคัญหลายประการต่อผู้ประกอบการไทย

โอกาสของไทย:

• อุตสาหกรรมที่ ECES จัดลำดับความสำคัญสูงหลายสาขา เป็นสาขาที่ไทยมีจุดแข็งและขีดความสามารถระดับโลก โดยเฉพาะยานยนต์และชิ้นส่วน อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า อาหารแปรรูป และเคมีภัณฑ์ ทำให้เกิดโอกาสในการขยายการส่งออก รวมถึงการลงทุนแบบ Joint Venture กับคู่ค้าอียิปต์

• อียิปต์ตั้งเป้าเพิ่มกำลังผลิตยานยนต์เป็น 100,000 คัน ต่อปี ภายในปี 2573 ซึ่งเป็นจังหวะที่ดีให้ผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ไทย (Tier 1-2) ขยายตลาดและตั้งฐานการผลิตในเขตเศรษฐกิจพิเศษคลองสุเอซ (SCZONE) เพื่อใช้สิทธิประโยชน์ส่งออกไปสหภาพยุโรป แอฟริกาภายใต้ AfCFTA และตลาด COMESA

• นโยบาย “Sun of Industry” ที่ตั้งเป้าติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปในโรงงาน 1,000 MW ภายใน 2 ปี และความต้องการเทคโนโลยีประหยัดน้ำ-พลังงาน เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตอุปกรณ์พลังงานหมุนเวียน ระบบบำบัดน้ำ และโซลูชันอุตสาหกรรม 4.0 ของไทยเข้าตลาด

• ความต้องการเครื่องจักรกล อุปกรณ์ทันสมัย และวัตถุดิบขั้นกลางสำหรับขยายฐานการผลิต ซึ่งไทยมีศักยภาพในการเป็นซัพพลายเออร์

ความท้าทาย:

• การแข่งขันรุนแรงจากจีน ตุรกี และอินเดีย ที่ครองส่วนแบ่งตลาดอียิปต์อยู่แล้ว รวมทั้งคู่แข่งในภูมิภาคแอฟริกาเหนือ โดยเฉพาะโมร็อกโกที่มีข้อตกลงการค้าเสรีกับ EU และสหรัฐฯ

• อียิปต์มุ่งเน้นการลดการพึ่งพาการนำเข้า (Import Substitution) และเพิ่ม Local Content ผู้ส่งออกไทยจำเป็นต้องพิจารณาโมเดลธุรกิจที่ผสมการลงทุนหรือถ่ายทอดเทคโนโลยีร่วมกับการส่งออก

• ข้อจำกัดด้านสกุลเงินต่างประเทศของอียิปต์และมาตรการ Letter of Credit ที่เข้มงวด ยังคงเป็นอุปสรรคต่อการชำระเงิน

• มาตรการ Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) ของ EU และข้อกำหนดด้านความยั่งยืน จะเป็นเงื่อนไขใหม่ที่ผู้ส่งออกไทยที่ใช้อียิปต์เป็นฐานต่อยอดส่งออกต้องเตรียมพร้อม

• สคต. ณ กรุงไคโร เห็นว่า ผู้ประกอบการไทยควรจับตายุทธศาสตร์อุตสาหกรรม 2030 ของอียิปต์อย่างใกล้ชิด พิจารณาใช้ประโยชน์จากการที่อียิปต์เป็นประตูสู่ตลาดแอฟริกา อาหรับ และยุโรป โดยเฉพาะการเข้าร่วมงานแสดงสินค้าสำคัญ เช่น Cairo ICT, Food Africa และ Automech Formula เพื่อสร้างเครือข่ายและทดสอบตลาดต่อไป

------------------------------------------------------------

แหล่งที่มา

1. Egyptian Centre for Economic Studies (ECES), "Priority Sectors for Industrial Investment and Discussion of Implementation Challenges," Press Release, 15 June 2026, https://eces.org.eg/wp-content/uploads/2026/06/Press-Release-15-6-2026.pdf

2. Egypt Today, "Egypt signs four industrial agreements to boost exports & local manufacturing," 21 June 2026

3. Daily News Egypt, "Egypt unveils updated Industrial Development Strategy 2030, targets $100bn in exports," 10 June 2026

4. Zawya/Arab Finance, "Egypt pens four industrial cooperation protocols," June 2026

5. OECD (2026), Productivity Review of Egypt: Focusing on the Manufacturing Sector, OECD Publishing, Paris

6. Atalayar, "Morocco projects economic growth of 5% in 2026," Jan 2026; Arab Reform Initiative, "Economic Transformation in Algeria," 2026; Allianz Trade, "Tunisia Country Risk Report," Jan 2026

7. รูปภาพ https://english.ahram.org.eg/UI/Front/Inner.aspx?NewsContentID=571479