ข้อมูลเกี่ยวกับการขยายการส่งออกสินค้าเครื่องดื่มน้ำผลไม้สู่ตลาดโมร็อกโก

ข้อมูลเกี่ยวกับการขยายการส่งออกสินค้าเครื่องดื่มน้ำผลไม้สู่ตลาดโมร็อกโก

๑. ภาพรวมการนำเข้าสินค้าเครื่องดื่มของโมร็อกโก (พ.ศ. ๒๕๕๙ – ๒๕๖๙) 

ในรอบทศวรรษที่ผ่านมา ตลาดเครื่องดื่มในโมร็อกโกมีการขยายตัวอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มน้ำผลไม้และเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ ซึ่งได้รับปัจจัยสนับสนุนจากการขยายตัวของสังคมเมืองและกระแสการใส่ใจสุขภาพ ข้อมูลจากThe Observatory of Economic Complexity (OEC) และ ITC Trade Map ระบุว่า โมร็อกโกนำเข้าน้ำผลไม้ในปี พ.ศ. ๒๕๖๖ คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า ๒๓.๗ ล้านดอลลาร์สหรัฐประเทศผู้ส่งออกสินค้าเครื่องดื่มน้ำผลไม้ไปยังโมร็อกโก ๕ อันดับแรก (อ้างอิงข้อมูลปีล่าสุด)

แหล่งที่มา: OEC World (2023-2024 Data), ITC Trade Map และ World Integrated Trade Solution (WITS)

๒. มาตรฐานสินค้าและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

การส่งออกเครื่องดื่มไปยังโมร็อกโกไม่ได้พิจารณาเพียงแค่ตัวสินค้า แต่ครอบคลุมถึงระบบการผลิต บรรจุภัณฑ์ และการสื่อสารบนฉลาก โดยสามารถจำแนกมาตรฐานที่เกี่ยวข้องออกเป็น ๕ หมวดหลัก ดังนี้

๒.๑ มาตรฐานด้านความปลอดภัยอาหาร (Food Safety Standards - Law 28-07) ภายใต้กฎหมาย Loi n° 28-07 ผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มต้องผ่านการประเมินความเสี่ยงและตรวจสอบสารปนเปื้อน ดังนี้

• การควบคุมสารเจือปน (Food Additives) โมร็อกโกกำหนดรายการสารให้ความหวาน สีผสมอาหาร และสารกันเสียที่อนุญาต (Positive List) โดยอ้างอิงมาตรฐาน (NM 08.0.011) ซึ่งเข้มงวดใกล้เคียงกับสหภาพยุโรป (EU)

• เกณฑ์จุลชีววิทยา (Microbiological Criteria) สำหรับน้ำผลไม้ที่มีเนื้อผลไม้หรือธัญพืช จะมีการสุ่มตรวจเชื้อ Salmonella, Listeria monocytogenes และเชื้อรา (Molds) เนื่องจากเนื้อสัมผัสและส่วนผสมของธัญพืชมีความเสี่ยงต่อการเน่าเสียสูงกว่าน้ำผลไม้ใส

• ใบรับรองสุขอนามัย (Health Certificate): สินค้าต้องมีใบรับรองจากหน่วยงานต้นทาง (เช่น กรมวิชาการเกษตร หรือ อย. ของไทย) เพื่อยืนยันว่ากระบวนการผลิตผ่านมาตรฐาน GMP/HACCP

๒.๒ มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมโมร็อกโก (Normes Marocaines - NM) Institut Marocain de Normalisation (IMANOR) เป็นผู้กำหนดมาตรฐานเฉพาะสำหรับผลิตภัณฑ์ (Product-Specific Standards) ซึ่งผู้ส่งออกควรศึกษามาตรฐานที่เกี่ยวข้องโดยตรง เช่น

• NM 08.5.110 มาตรฐานว่าด้วยน้ำผลไม้และน้ำผลไม้เนกตาร์ (Nectars)

• NM 08.5.111 มาตรฐานสำหรับเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ที่มีส่วนผสมของน้ำผลไม้

• ข้อกำหนดด้านความเข้มข้น (Brix Level) สำหรับน้ำผลไม้แท้ ต้องมีค่าความหวาน (Brix) ตามเกณฑ์ที่กำหนด และหากมีการผสมธัญพืช ต้องระบุสัดส่วนร้อยละของส่วนประกอบหลักอย่างชัดเจน

๒.๓ มาตรฐานการรับรองฮาลาล (Halal Certification) แม้ว่าโมร็อกโกจะไม่ได้บังคับใช้ตรารับรองฮาลาลกับสินค้าทุกประเภท แต่สำหรับสินค้าอาหารแปรรูปและเครื่องดื่มที่มีความซับซ้อน (เช่น เครื่องดื่มผสมธัญพืชที่อาจมีเอนไซม์หรือสารสกัดอื่นๆ) การได้รับ Label Halal Maroc หรือตรารับรองจากหน่วยงานที่ IMANOR ยอมรับ (เช่น CICOT ในประเทศไทย) จะช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นและโอกาสในการวางจำหน่ายในห้างสรรพสินค้าชั้นนำ

๒.๔ มาตรฐานฉลากและข้อมูลผู้บริโภค (Labelling - Law 31-08) ตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค Loi n° 31-08 ฉลากสินค้าต้องจัดทำเป็นภาษาอาหรับ โดยมีรายละเอียดที่ต้องแสดงดังนี้

• ชื่อผลิตภัณฑ์ ต้องระบุประเภทให้ชัดเจน เช่น "น้ำผลไม้ผสมเนื้อผลไม้" หรือ "เครื่องดื่มธัญพืชสูตร..."

• ส่วนประกอบ เรียงลำดับจากปริมาณมากไปน้อย (ต้องระบุเปอร์เซ็นต์ของเนื้อผลไม้หรือธัญพืชที่เติมลงไป)

• ข้อมูลโภชนาการ พลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียม ต่อ ๑๐๐ มิลลิลิตร

• คำเตือนสารก่อภูมิแพ้ โดยเฉพาะเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของธัญพืช เช่น กลูเตน (Gluten) หรือถั่วเปลือกแข็ง

๒.๕ มาตรฐานบรรจุภัณฑ์และการเก็บรักษา (Packaging & Storage)

• Material Compatibility บรรจุภัณฑ์ต้องเป็นชนิด Food Grade ที่ไม่ทำปฏิกิริยากับความเป็นกรดของน้ำผลไม้ และต้องสามารถรักษาคุณภาพของเนื้อผลไม้และธัญพืชได้ตลอดอายุการเก็บรักษา

• การขนส่ง สำหรับสินค้าที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนสูง (Cold Chain) ต้องได้รับใบรับรองการควบคุมอุณหภูมิระหว่างการขนส่ง

ทั้งนี้ หน่วยงานหลักที่กำกับดูแลที่เกี่ยวข้อง มีดังนี้:

• Office National de Sécurité Sanitaire des produits Alimentaires (ONSSA)

  • บทบาท: หน่วยงานหลักในการตรวจสอบความปลอดภัยด้านอาหารและสุขอนามัยพืช/สัตว์

  • เว็บไซต์: www.onssa.gov.ma | อีเมล: contact@onssa.gov.ma

• Institut Marocain de Normalisation (IMANOR)

  • บทบาท: กำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์ (NM Standards) และการรับรองเครื่องหมาย Halal Morocco

  • เว็บไซต์: www.imanor.gov.ma

• Administration des Douanes et Impôts Indirects (ADII)

  • บทบาท: กรมศุลกากรโมร็อกโก ดูแลเรื่องพิกัดอัตราภาษีและการตรวจปล่อยสินค้า

  • เว็บไซต์: www.douane.gov.ma

๓. อัตราภาษีที่เกี่ยวข้อง

โมร็อกโกมีเครือข่าย FTA จำนวนมาก เช่น FTA กับ EU และ USAและตกลง GAFTA (Greater Arab Free Trade Area) โดยสินค้าส่วนใหญ่เสียภาษี ๐% จึงทำให้น้ำผลไม้จากประเทศภาคีได้เปรียบไทยอย่างมาก

สำหรับไทย ยังไม่มีการจัดทำ FTA กับโมร็อกโก จึงต้องเสียภาษีนำเข้า (Customs Duty) ประมาณ ๓๐-๔๐% สำหรับน้ำผลไม้สำเร็จรูป รวมถึงภาษีที่เกี่ยวข้องอื่นๆ ดังต่อไปนี้

๔. สภาพตลาด (Market Analysis)

๔.๑ พฤติกรรมผู้บริโภค ผู้บริโภคชาวโมร็อกโกรุ่นใหม่ (Gen Z และ Millennials) มีแนวโน้มลดการบริโภคเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง และหันมาเลือกผลิตภัณฑ์ที่มี "Functional Benefits" เช่น การเสริมวิตามิน หรือการมีส่วนผสมของธัญพืชและเนื้อผลไม้เพื่อเพิ่มกากใย (Fiber)

๔.๒ สินค้าเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยม

• น้ำผลไม้ผสมเนื้อ (Juice with Pulp)มีอัตราการเติบโตสูงถึง ๖% ต่อปี โดยเฉพาะรสส้ม มะม่วง และสับปะรด

• เครื่องดื่มธัญพืช (Cereal/Plant-based Drinks)เริ่มได้รับความนิยมในกลุ่มรักสุขภาพและผู้ที่มีอาการแพ้นมวัว โดยเฉพาะในเขตเมืองใหญ่

๔.๓ สภาพการแข่งขันภายในประเทศ

• ผู้เล่นท้องถิ่น แบรนด์ Valencia, Marrakech (Cituma) และ Jawda ครองตลาดระดับกลางด้วยเครือข่ายกระจายสินค้าที่เข้มแข็ง

• ผู้เล่นต่างชาติ แบรนด์ Rani (จากซาอุดีอาระเบีย) เป็นคู่แข่งหลักในกลุ่มน้ำผลไม้ผสมเนื้อผลไม้ เนื่องจากแบรนด์มีความแข็งแกร่งและเข้าถึงผู้บริโภคได้ทุกระดับ

๔.๔ สินค้าไทยที่มีขายในท้องตลาด

ปัจจุบันมีน้ำมะพร้าวแท้ ๑๐๐% และเครื่องดื่มผสมว่านหางจระเข้ (Aloe Vera) จากแบรนด์ไทย เช่น Malee, Chabaa และ Cocomax วางจำหน่ายในห้างสรรพสินค้าชั้นนำ (Marjane, Carrefour) ซึ่งได้รับการยอมรับในด้านคุณภาพที่เหนือกว่าสินค้าจากภูมิภาคอื่น

๔.๕ โอกาสในการเข้าสู่ตลาด

ความเชื่อมั่นในคุณภาพสินค้าไทย (Thai Premium Quality) เป็นโอกาสสำคัญในการเจาะตลาดระดับบน (High-end) และโรงแรมหรู ซึ่งมีความต้องการน้ำผลไม้เมืองร้อนที่มีเนื้อสัมผัสแปลกใหม่

๔.๖ ความท้าทาย

ความท้าทายหลักคือต้นทุนค่าขนส่ง และระยะเวลาในการขนส่ง จากไทยไปยังท่าเรือ Casablanca ซึ่งใช้เวลาประมาณ ๓๕-๔๕ วัน ส่งผลต่อต้นทุนและอายุการเก็บรักษา (Shelf-life) ของสินค้า

๔.๗ ข้อควรระวังสำหรับผู้ส่งออกไทย

• กำแพงภาษี สินค้าไทยต้องเสียภาษีนำเข้าในอัตรา MFN ซึ่งสูงกว่าคู่แข่งที่มี FTA

• การชำระเงิน ควรทำธุรกรรมผ่าน Letter of Credit (L/C) เพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านการชำระเงิน

๔.๘ คำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการไทย

ควรเน้นการทำตลาดแบบ "Storytelling" เกี่ยวกับความเป็นธรรมชาติและประโยชน์ต่อสุขภาพ และการเลือกใช้บรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Eco-friendly) เพื่อตอบโจทย์เทรนด์ความยั่งยืนในโมร็อกโก

๕. งานแสดงสินค้าที่เกี่ยวข้องในโมร็อกโก (พ.ศ. ๒๕๖๙)

๕.๑ SIAM (Salon International de l'Agriculture au Maroc) ระหว่างวันที่ ๒๐ - ๒๖ เมษายน ๒๕๖๙ ณ เมือง Meknes (เน้นวัตถุดิบและเกษตรแปรรูป)

๕.๒ SIAB Expo Maroc ระหว่างวันที่ ๑ - ๔ กรกฎาคม ๒๕๖๙ ณ กรุงคาซาบลังกา (งานแสดงสินค้าอาหารและเครื่องดื่มนานาชาติ)

๕.๓ Morocco Food Expo 2026 ระหว่าง ๒๒ - ๒๔ กันยายน ๒๕๖๙ ณ ศูนย์นิทรรศการ AMDIE (OFEC) กรุงคาซาบลังกา

-------------------------------------------------------------