รายงานตลาดเชิงลึก - ตลาดผลไม้แช่แข็งของจีน

1. สถานการณ์ตลาดผลไม้แช่แข็งของประเทศจีน 

• อุตสาหกรรมผลไม้แช่แข็งของประเทศจีนมีแนวโน้มการเติบโตที่แข็งแกร่งและมีเสถียรภาพ จากการคาดการณ์ตัวเลขทางเศรษฐกิจในปี 2569 มูลค่าตลาดรวมของอุตสาหกรรมผลไม้แช่แข็งในจีนจะสูงถึง 58,730 ล้านหยวน (หรือประมาณ 281,904 ล้านบาท) ขยายตัวเพิ่มขึ้นร้อยละ 12.4 (YoY) เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า มีอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยรวมในระยะ 5 ปีอยู่ที่ร้อยละ 10.8 ปัจจัยขับเคลื่อนหลักมาจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภคที่หันมาตระหนักถึงการดูแลสุขภาพ (Health-conscious) และความต้องการความสะดวกสบายในวิถีชีวิตที่เร่งรีบ ผลิตภัณฑ์ผลไม้แช่แข็งจึงกลายเป็นทางเลือกสำคัญเนื่องจากสามารถคงคุณค่าทางโภชนาการ ทั้งวิตามินและแร่ธาตุได้ใกล้เคียงกับผลไม้สด มีอายุการเก็บรักษานาน และมีอุปทานสู่ตลาดได้ตลอดทั้งปี

• เมื่อพิจารณาโครงสร้างผลิตภัณฑ์ สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลักที่มีนัยสำคัญต่อตลาด ได้แก่ (1) ผลไม้แช่แข็งประเภทเดียวแบบหั่นชิ้น เป็นสินค้ากลุ่มดั้งเดิมที่ครองสัดส่วนหลัก เช่น สตรอเบอรี่ มะม่วง ฯลฯ มียอดขาย 31,260 ล้านหยวน (150,048 ล้านบาท) คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 53.2 และ (2) สินค้าผสมและนวัตกรรมเพิ่มมูลค่า อาทิ ผักผลไม้ผสม ผลไม้ฟรีซดรายเสริมสารอาหาร และเนื้อผลไม้พร้อมรับประทาน กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วมียอดขายถึง 20,490 ล้านหยวน (98,352 ล้านบาท) คิดเป็นร้อยละ 34.9 สะท้อนให้เห็นถึงความต้องการของตลาดที่เน้นทั้งความสะดวกในการบริโภคและประโยชน์ทางโภชนาการ

• ภูมิศาสตร์การผลิต มีการรวมกลุ่มของพื้นที่เพาะปลูกหลัก ซึ่งคุมอุปทานส่วนใหญ่ของประเทศ โดยมี 4 มณฑลหลักที่เป็นแกนกลางในการผลิต รวมกันคิดเป็น ร้อยละ 61.2 ของปริมาณผลผลิตทั้งประเทศ ได้แก่ (1) มณฑลยูนนาน มีศักยภาพโดดเด่นที่สุดในด้านการแปรรูปบลูเบอร์รี่ โดยมีปริมาณการแปรรูปสูงถึง 480,000 ตัน ครองอันดับหนึ่งของประเทศ (2) เขตปกครองตนเองกวางซี เป็นศูนย์กลางการผลิตมะม่วงแช่แข็ง ซึ่งมีกำลังการผลิตคิดเป็นร้อยละ 73.5 ของทั้งประเทศ (3) มณฑลซานตง และ (4) มณฑลฝูเจี้ยน เป็นฐานการผลิตและแปรรูปสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนห่วงโซ่อุปทาน

• ช่องทางจำหน่าย รูปแบบ B2B (Business-to- Business) คิดเป็นร้อยละ 68.7 เป็นช่องทางหลักโดยมีอุปสงค์สำคัญมาจาก "ห่วงโซ่อุปทานธุรกิจชารูปแบบใหม่" ซึ่งสร้างความต้องการวัตถุดิบมากกว่า 1 ใน 3 ของมูลค่าตลาดรวม ส่วนการค้าปลีกแบบ B2C (Business-to-Consumer) คิดเป็นร้อยละ 31.3 มีสัดส่วนเติบโตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ซึ่งมีอัตราการซื้อซ้ำ (Repurchase Rate) สูงถึงร้อยละ 43.2 เนื่องจากผู้บริโภคยอมรับในมูลค่าเพิ่ม (Value Proposition) ของสินค้าด้วยจุดเด่น "ไม่ต้องล้างและหั่น รักษาสารอาหารได้ อายุการเก็บรักษานาน"

• การพัฒนานวัตกรรมทางเทคโนโลยีและบรรจุภัณฑ์ อุตสาหกรรมได้เปลี่ยนผ่านจากการปรับปรุงเครื่องจักรเชิงเดี่ยว ไปสู่การบูรณาการระบบดิจิทัลตลอดห่วงโซ่ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีชีวภาพขั้นสูง ด้วยเทคโนโลยีการแช่แข็งและการแปรรูป โดยคาดว่าในปี 2569 อัตราการเข้าถึงเทคโนโลยี IQF (Individual Quick Freezing) จะสูงถึงร้อยละ 63.8 ควบคู่ไปกับการใช้เทคโนโลยีลดอุณหภูมิด้วยไนโตรเจนเหลว การละลายน้ำแข็งด้วยคลื่นไมโครเวฟพัลส์ (Pulse Microwave Thawing) และการรักษาเซลล์ผลไม้ขั้นสูง ส่งผลให้สามารถรักษาวิตามินซีได้มากกว่าร้อยละ 90 และลดอัตราการสูญเสียน้ำหลังละลาย  ให้ต่ำกว่าร้อยละ 5 นอกจากนี้ ยังมีนวัตกรรมบรรจุภัณฑ์รักษ์โลก มีการนำฟิล์มผสมพลาสติกชีวภาพที่ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ (PLA/PHA) มาใช้ ร่วมกับเทคโนโลยีการปรับบรรยากาศภายในบรรจุภัณฑ์ (Modified Atmosphere Packaging: MAP) ช่วยยืดอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ได้ยาวนานถึง 12 เดือน

• โครงสร้างการแข่งขันและนโยบายสนับสนุนของภาครัฐ มีสัดส่วนผู้ประกอบการรายใหญ่ 5 อันดับแรก (CR5) อยู่ที่ร้อยละ 36.4 โดยผู้ประกอบการรายใหญ่สร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน ผ่านการควบคุมฐานวัตถุดิบ การลงทุนในโรงงานอัจฉริยะ (Smart Factory) และการทำสัญญาผูกพันระยะยาวกับคู่ค้าหลัก ทั้งนี้ อุตสาหกรรมนี้ได้รับอานิสงส์โดยตรงจากแผนยุทธศาสตร์ห่วงโซ่ความเย็นภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 14 ของจีน โดยในปี 2568 รัฐบาลกลางได้จัดสรรงบประมาณมากกว่า 10,000 ล้านหยวน เพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานโลจิสติกส์ห่วงโซ่ความเย็น (Cold Chain Logistics) มุ่งปรับปรุงอุตสาหกรรมสู่มิติ "อัจฉริยะ-สีเขียว-ความยืดหยุ่น" (Smart, Green, and Resilient)

    1.1 ตลาดทุเรียนแช่แข็ง

ทุเรียนแช่แข็งเป็นสินค้าผลไม้นำเข้าที่ได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นในตลาดจีนในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ ด้วยรสชาติโดดเด่นและคุณค่าทางโภชนาการ ทำให้กลายเป็นสินค้ายอดนิยมบนโต๊ะอาหารของผู้บริโภค ในปี 2568 อุตสาหกรรมทุเรียนแช่แข็งของจีนมีขนาดตลาดที่มั่นคงและมีแนวโน้มเติบโตอย่างแข็งแกร่ง

ด้านการจัดหาสินค้า แหล่งวัตถุดิบหลักของทุเรียนแช่แข็งนำเข้าจีนมาจากประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ประเทศไทย มาเลเซีย เวียดนาม เป็นต้น โดยประเทศไทยครอบครองสัดส่วนการนำเข้าทุเรียนแช่แข็งมากกว่าร้อยละ 70

ด้านความต้องการสินค้า เมื่อรายได้และการใช้จ่ายของประชาชนจีนเพิ่มสูงขึ้นและแนวคิดการบริโภคเปลี่ยนแปลง ความต้องการผลไม้คุณภาพสูงของผู้บริโภคจึงเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทุเรียนแช่แข็งได้รับความนิยมเพราะเก็บรักษาได้นานและรับประทานสะดวก โดยเฉพาะในเมือง Tier 1 และ Tier 1 ใหม่ ปริมาณการบริโภคทุเรียนแช่แข็งขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยคาดว่าขนาดตลาดทุเรียนแช่แข็งจีนในปี 2568 ทะลุหลายพันล้านหยวน และยังคงเติบโตด้วยอัตราเฉลี่ยเลขสองหลักต่อปี

ทุเรียนแช่แข็งเป็นสินค้ายอดนิยมอันดับหนึ่งในตลาดผลไม้แช่แข็ง เมื่อค้นหาสินค้าบนแพลตฟอร์ม Douyin และ Xiaohongshu จะพบเนื้อทุเรียนสีทองเหลือง เนื้อนุ่มรับประทานง่ายแบบเปิดถุงกินได้ทันที ในช่วงเทศกาลปีใหม่จีนปี 2569 บนแพลตฟอร์ม Douyin อีคอมเมิร์ซ มีสินค้าอาหารสด 20 ชนิดที่มีมูลค่าการขายเกิน 100 ล้านหยวน เนื้อทุเรียนแช่แข็งติดอันดับ 6 ของยอดขาย กลายเป็นสินค้าตัวอย่างอาหารพร้อมทานที่ขายดีในช่วงนอกฤดูกาล นอกจากนี้บัญชีผู้สร้างเนื้อหาที่จำหน่ายทุเรียนแช่แข็งบนแพลตฟอร์ม Xiaohongshu สามารถสร้างรายได้ต่อปีเกิน 30 ล้านหยวน จากการถ่ายทอดสดและแนะนำสินค้า มีอัตราการซื้อซ้ำสูงถึงร้อยละ 30 กล่าวได้ว่า ผลไม้สดแช่แข็งกำลังเปลี่ยนจากสินค้าที่ลองทานเฉพาะกลุ่มเล็ก ให้กลายเป็นสินค้าบริโภคในชีวิตประจำวันของประชาชนทั่วไป

        1.1.1 การแข่งขัน

ปัจจุบันอุตสาหกรรมทุเรียนแช่แข็งจีนมีรูปแบบการแข่งขันหลากหลายประเภท มีทั้งแบรนด์นานาชาติชื่อดังและผู้ประกอบการหน้าใหม่ภายในประเทศ ตัวอย่างเช่น แบรนด์ Dole และทุเรียนหมอนทองจากประเทศไทยครอบครองสัดส่วนตลาดมากด้วยชื่อเสียงและคุณภาพสินค้า ในขณะเดียวกัน แพลตฟอร์ม    อีคอมเมิร์ซขนาดใหญ่ในประเทศ เช่น Alibaba และ JD.com ก็เข้ามาจำหน่ายทุเรียนแช่แข็งผ่านช่องทางห่วงโซ่อุปทานของตนเอง ส่งเสริมการเติบโตของอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

เมื่อการแข่งขันในตลาดรุนแรงมากขึ้น ผู้ประกอบการหลายรายเริ่มเน้นสร้างแบรนด์และกลยุทธ์สร้างความแตกต่างของสินค้า เช่น ผู้ค้าบางรายนำเสนอเทคโนโลยีแช่แข็งไม่เติมสารปรุงแต่ง หรือบริการขนส่งด้วยระบบห่วงโซ่ความเย็นตลอดเส้นทางเพื่อยกระดับประสบการณ์ผู้บริโภค ในขณะที่บางบริษัทพัฒนาสินค้าทุเรียนแช่แข็งพร้อมทาน ตอบโจทย์ความต้องการความสะดวกสบายที่เพิ่มมากขึ้นของผู้บริโภค

        1.1.2 ราคา

ราคาทุเรียนแช่แข็งที่จำหน่ายบนแพลตฟอร์มออนไลน์ของจีน

หมายเหตุ: ทุเรียนสด (ทั้งลูกรวมเปลือก) ราคา 59.80 หยวนต่อกิโลกรัม 

ราคาทุเรียนแช่แข็งที่จำหน่ายในซูเปอร์มาเก็ต

        1.1.3 ความนิยมของทุเรียนแช่แข็งตอบโจทย์พฤติกรรมการบริโภค 3 ด้าน

ประการแรก มีความคุ้มค่าสูงกว่าผลสด การซื้อทุเรียนสดต้องเสี่ยงกับปริมาณเนื้อผลที่ไม่แน่นอน ส่วนทุเรียนแช่แข็งจำหน่ายเป็นเนื้อผลบริสุทธิ์ มีน้ำหนักที่ชัดเจน ไม่มีค่าใช้จ่ายจากน้ำหนักเปลือก สะดวกรับประทานและคุณภาพคงที่ ช่วยแก้ปัญหาราคาสูงและความไม่แน่นอนของทุเรียนสด ตอบสนองความชอบรสชาติของผู้บริโภครุ่นใหม่

ประการที่สอง มีคุณค่าทางอารมณ์ เนื้อทุเรียนสีสวยและรสชาติอร่อยกลายเป็นสิ่งช่วยปรับอารมณ์ รับประทานเพื่อคลายเครียด การให้เป็นของขวัญราคาแพง ทำให้ทุเรียนแช่แข็งพัฒนาจากอาหารธรรมดาเป็นสินค้าบริโภคเพื่ออารมณ์

ประการที่สาม สามารถจำหน่ายได้ตลอดปี ทุเรียนสดมีฤดูกาลเก็บเกี่ยวจำกัด ราคาผันผวนตามปริมาณสินค้าเข้ามา ส่วนทุเรียนแช่แข็งจำหน่ายได้ทุกฤดูกาล คุณภาพและราคาคงที่ ผู้ประกอบการร้านผลไม้ไม่ต้องกังวลปัญหาราคาสินค้าตกหลังจากสั่งซื้อเข้ามา

        1.1.4 แนวโน้มการพัฒนาในอนาคต

1) ขนาดตลาดขยายตัวต่อเนื่อง คาดว่าปี 2573 ขนาดตลาดทุเรียนแช่แข็งจีนจะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า ปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญมากจาก (1) การยกระดับการบริโภค ทำให้ผู้บริโภคยินดีจ่ายเงินซื้ออาหารคุณภาพสูงมากขึ้น (2) ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีโลจิสติกส์ห่วงโซ่ความเย็นช่วยกระจายสินค้าไปยังพื้นที่บริโภคกว้างขวางมากขึ้น และ (3) การแพร่ขยายของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและรูปแบบค้าปลีกสมัยใหม่ สร้างช่องทางจำหน่ายใหม่ให้กับทุเรียนแช่แข็ง

2) สินค้าหลากหลายและนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ ในอนาคต ผลิตภัณฑ์ทุเรียนแช่แข็งจะมีความหลากหลายรูปแบบมากขึ้นเพื่อตอบโจทย์กลุ่มผู้บริโภคแต่ละประเภท เช่น สินค้าทุเรียนแช่แข็งสูตรน้ำตาลต่ำสำหรับกลุ่มที่ใส่ใจสุขภาพ สินค้าบรรจุเล็กหรือรูปร่างน่ารักสำหรับเด็ก นอกจากนี้ ผู้ประกอบการยังจะคิดค้นสินค้าผสมระหว่างทุเรียนแช่แข็งกับวัตถุดิบอื่น เช่น ไอศกรีมทุเรียน เค้กทุเรียน เพื่อขยายโซ่อุตสาหกรรมต่อเนื่อง

3) ปรับปรุงห่วงโซ่อุปทาน และอัปเกรดเทคโนโลยี โลจิสติกส์ห่วงโซ่ความเย็นเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมทุเรียนแช่แข็ง ในอนาคต เมื่อนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และบิ๊กเดต้ามาใช้ ประสิทธิภาพขนส่งห่วงโซ่ความเย็นจะยกระดับขึ้น และสามารถลดต้นทุนได้ นอกจากนี้ ผู้ประกอบการจะเพิ่มงบลงทุนวิจัยเทคโนโลยีเก็บรักษาแช่แข็ง เพื่อรักษารสชาติดั้งเดิมของทุเรียนและยืดอายุการเก็บรักษา

4) การสนับสนุนจากนโยบายและความร่วมมือระหว่างประเทศ โครงการ BRI และการพัฒนาความร่วมมือระหว่างจีนกับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ใกล้ชิดมากขึ้น ช่วยลดต้นทุนภาษีนำเข้าและสร้างโอกาสทางการค้าให้อุตสาหกรรมทุเรียนแช่แข็ง ในขณะเดียวกัน รัฐบาลจีนออกนโยบายส่งเสริมการนำเข้าสินค้าเกษตรหลายชุดในช่วงไม่นานมานี้ สร้างบริบทที่ดีสำหรับการเติบโตของอุตสาหกรรม

    1.2 ตลาดมะม่วงแช่แข็ง

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ อุตสาหกรรมมะม่วงของจีนได้เติบโตอย่างมั่นคงภายใต้ปัจจัยขับเคลื่อนหลายประการ ได้แก่ การยกระดับการบริโภค ความทันสมัยทางการเกษตร และนโยบายสนับสนุนจากภาครัฐ ในช่วง พ.ศ. 2564-2568 พื้นที่เพาะปลูกมะม่วงทั่วประเทศขยายตัวเฉลี่ยประมาณร้อยละ 3.2 ต่อปี จนถึงปี 2568 มีพื้นที่ปลูกรวมประมาณ 4.2 ล้านหมู่ (1.75 ล้านไร่) ผลผลิตรวมทะลุ 4 ล้านตัน อุตสาหกรรมมีรูปแบบการกระจายการผลิต "เน้นภาคใต้ ขยายสู่ภาคเหนือ" มณฑลไห่หนาน กวางสี กวางตุ้ง ยูนนาน และเสฉวน เป็นพื้นที่ผลิตหลัก ขนาดตลาดมะม่วงของจีนมีมูลล่ากว่า 60,000 ล้านหยวน โดยสัดส่วนการบริโภคมะม่วงสดประมาณร้อยละ 75 ส่วนสินค้าแปรรูป ขยับเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 25 ในที่นี้คาดว่าปัจจุบันตลาดมะม่วงแช่แข็งมีมูลค่าอยู่ราว 7,260 ล้านหยวน อัตราการเติบโตอยู่ที่ร้อยละ 13.8 เมื่อเทียบกับปีก่อน โดยภาควัตถุดิบอุตสาหกรรม อาทิ ร้านชาสมัยใหม่ ขนมอบ โรงงานผลิตเครื่องดื่ม ครองสัดส่วนร้อยละ 69.2 ส่วนภาคค้าปลีก ผ่านห้างสรรพสินค้าและอีคอมเมิร์ซคิดเป็นร้อยละ 30.8 

อุตสาหกรรมมะม่วงแช่แข็งของจีนกำลังพัฒนาปรับตัวจากการจำหน่ายผลสดเพียงอย่างเดียว สู่การสร้างมูลค่าเพิ่มตลอดห่วงโซ่อุตสาหกรรม ตัวอย่างเช่น มณฑลไห่หนานในอดีตมะม่วงมากกว่าร้อยละ 90 ถูกจำหน่ายในรูปแบบผลสด อัตราการแปรรูปมีไม่ถึงร้อยละ 10 มณฑลไห่หนานได้พัฒนากลุ่มอุตสาหกรรมมะม่วง โดยจัดตั้งศูนย์แปรรูปหลายแห่งในเมืองซานย่าและเขตเล่อตง สามารถเพิ่มกำลังการแปรรูปเบื้องต้นได้ 463,000 ตัน และกำลังการแปรรูปเชิงลึก 100,000 ตัน ส่งผลให้อัตราการแปรรูปสินค้าเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

        1.2.1 ราคา

ราคาขายปลีกออฟไลน์ 

- มะม่วงแช่แข็งในซูเปอร์มาร์เก็ต ขนาด 260 กรัม ราคา 12.9 หยวน 

ราคาขายปลีกออนไลน์ 

- มะม่วงแช่แข็งแพลตฟอร์ม Pinduoduo ขนาด 720 กรัม*2ถุง 35.6 หยวน 

- มะม่วงแช่แข็งแพลตฟอร์ม Taobao ขนาด 1,000 กรัม ราคา 16.10 หยวน

        1.2.2 แนวโน้มการพัฒนาอุตสาหกรรม

1) ด้านความต้องการภาคอุตสาหกรรมจากร้านชาสมัยใหม่ผลักดันตลาด สินค้าพร้อมรับประทานสำหรับผู้บริโภคทั่วไปขยายตัวรวดเร็ว ความต้องการภาคอุตสาหกรรมในประเทศมีความมั่นคง โดยแบรนด์ชา HEYTEA แบรนด์ MIXUE Ice Cream & Tea และแบรนด์ Goodme เป็นผู้สั่งซื้อวัตถุดิบรายใหญ่ที่สุด ความต้องการวัตถุดิบสำหรับชาเพิ่มขึ้น ในขณะที่โรงงานขนมอบ ไอศกรีม เพิ่มปริมาณสั่งซื้อทุกปี การยกระดับการบริโภคของผู้บริโภค มะม่วงแช่แข็งบรรจุภัณฑ์ขนาดเล็กแยกชิ้น (100g/200g) และเนื้อมะม่วงพร้อมทานมีอัตราการเติบโตสูงที่สุด ช่องทางออนไลน์แพลตฟอร์ม JD.com และ Pinduoduo เป็นช่องทางค้าปลีกหลัก

 2) ด้านการจัดหา แหล่งนำเข้าหลากหลายขึ้น กำลังการผลิตแปรรูปในประเทศขยายตัว ช่วยกระจายความเสี่ยงราคาวัตถุดิบที่ผันผวน รถไฟจีน-ลาวช่วยลดต้นทุนขนส่งห่วงโซ่ความเย็นจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การผลิตในประเทศเติบโต อัตรามะม่วงแช่แข็งผลิตภายในประเทศเพิ่มขึ้น 

3) การอัปเกรดเทคโนโลยีสินค้า เทคโนโลยีแช่แข็ง IQF แพร่ขยายทั่วประเทศ เทคโนโลยีเก็บรักษาอุณหภูมิต่ำได้รับการปรับปรุง ช่วยลดปัญหาเนื้อผลไม้เปลี่ยนสีน้ำตาล สัดส่วนสินค้ามีมูลค่าเพิ่มสูง เช่น เนื้อมะม่วงบด น้ำผลไม้ข้น เพิ่มขึ้นทุกปี นอกจากนี้ สินค้าผสมข้ามประเภท อาทิ ผลไม้แช่แข็งผสมมะม่วง+ สตรอเบอร์รี่/เสาวรส และมะม่วงฟรีซดรายกำลังเป็นที่นิยม ขยายตลาดสินค้าทดแทนอาหารและขนมขบเคี้ยว

4) ประโยชน์จากนโยบายและห่วงโซ่อุปทาน ข้อตกลง RCEP และโครงการ BRI ช่วยลดภาษีนำเข้า ทำให้ภาษีนำเข้ามะม่วงแช่แข็งจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ลดลงทุกปี นโยบายอุดหนุนโครงสร้างพื้นฐานห่วงโซ่ความเย็นของรัฐบาลจีนช่วยลดต้นทุนคลังห้องเย็นและขนส่งความเย็นประมาณร้อยละ 9-11 ศูนย์ห่วงโซ่ความเย็นหลักรวมตัวที่ภาคใต้และภาคตะวันออกของจีน ลดระยะเวลาเก็บสินค้าและกระจายสินค้าเข้าสู่ตลาดเมืองขนาดกลางและเล็กมากขึ้น

    1.3 ตลาดเนื้อมะพร้าวแช่แข็ง

• ในปี 2568 มูลค่าตลาดเนื้อมะพร้าวแช่แข็งในสาธารณรัฐประชาชนจีนมีมูลค่าสูงถึง 10,280 ล้านหยวน (ประมาณ 49,344 ล้านบาท) โดยมีอัตราการเติบโตร้อยละ 13.1 (YoY) จากปีก่อน ซึ่งเป็นอัตราการขยายตัวที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมอาหารโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญ โดยคาดการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2569 ตลาดจะมีมูลค่าเพิ่มขึ้นเป็น 11,630 ล้านหยวน และหากอัตราการแทรกซึม (Penetration Rate) ของเนื้อมะพร้าวแช่แข็งในช่องทางอุตสาหกรรมอาหารสำเร็จรูป ขยายตัวจากร้อยละ 12.4 ในปัจจุบัน ขึ้นเป็นร้อยละ 23.8 จะส่งผลให้มูลค่ารวมของอุตสาหกรรมนี้แตะระดับ 13,500 ล้านหยวน ในปี พ.ศ. 2570

• ปัจจัยขับเคลื่อนอุปสงค์ ได้รับแรงขับเคลื่อนหลักจากสองภาคส่วนในอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม (B2B Sector) ของอุตสาหกรรมเครื่องดื่มสมัยใหม่ อาทิ Heytea, Nayuki และ AUNTEA JENNY ได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์การจัดซื้อวัตถุดิบ โดยเปลี่ยนจากเนื้อมะพร้าวกระป๋องหรือเนื้อมะพร้าวอบแห้ง มาเป็น "เนื้อมะพร้าวแช่แข็ง" ทั้งนี้เพื่อรักษาคุณสมบัติทางธรรมชาติและรสชาติที่ใกล้เคียงกับผลสด ซึ่งสอดคล้องกับพฤติกรรมผู้บริโภคที่หันมาใส่ใจสุขภาพและนิยมบริโภคสินค้าที่มีความเป็นธรรมชาติสูง และอุตสาหกรรมขนมอบ โดยแบรนด์ชั้นนำ เช่น BAO'S PASTRYและ หลูซีเหอ ได้บูรณาการเนื้อมะพร้าวแช่แข็งเข้าเป็นวัตถุดิบหลักในการพัฒนาผลิตภัณฑ์กลุ่มเบเกอรี่รสมะพร้าว ส่งผลให้เกิดการขยายช่องทางการสั่งซื้อในเชิงพาณิชย์อย่างกว้างขวาง

• นอกจากนี้ มีข้อสังเกตว่ามีแนวโน้มการลดการพึ่งพาการนำเข้า โดยสัดส่วนการนำเข้าเนื้อมะพร้าวแช่แข็งของจีนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ จากร้อยละ 68 ในปี พ.ศ. 2564 เหลือเพียงร้อยละ 41 ในปี พ.ศ. 2568 ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น คือการยกระดับศักยภาพการแปรรูปด้วยระบบห่วงโซ่ความเย็น ในพื้นที่ผลิตหลัก 3 แห่ง ได้แก่ มณฑลไห่หนาน เมืองสิบสองปันนาในมณฑลยูนนาน และเมืองจางเจียงในมณฑลกวางตุ้ง โดย บริษัท Hainan State Farms และ บริษัท Evergreen สามารถพัฒนาขีดความสามารถในการผลิตต่อโรงงานมากกว่า 12,000 ตันต่อปี เป็นสัญญาณว่าห่วงโซ่อุปทานภายในประเทศกำลังเปลี่ยนจากการแปรรูปวัตถุดิบเบื้องต้น ไปสู่การผลิตสินค้าแช่แข็งที่มีมาตรฐานอุตสาหกรรมในระดับสากล

• ปัจจัยเคลื่อนการเติบโต: คาดการณ์ว่ามูลค่าตลาดเนื้อมะพร้าวแช่แข็งของจีนคาดว่าจะแตะระดับ 11,630 ล้านหยวน มีอัตราการเติบโตเพิ่มขึ้นร้อยละ 13.1 (YoY) ซึ่งสะท้อนถึงเสถียรภาพและการรักษาแนวโน้มการเติบโตอย่างมั่นคงในระดับสูง (High-stable Growth) โดยมีปัจจัยเคลื่อนการเติบโตของตลาด 3 ประการ ได้แก่

1) นโยบายและการสนับสนุนจากภาครัฐ รัฐบาลจีนได้ผลักดันนโยบายเชิงโครงสร้างเพื่อสนับสนุนระบบโลจิสติกส์และการแปรรูปสินค้าเกษตรอย่างต่อเนื่อง ผ่านกลไกสำคัญ ได้แก่ แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาโลจิสติกส์ห่วงโซ่ความเย็นแผนห้าปีฉบับที่ 14 กำหนดให้การแปรรูปผลไม้เขตร้อนขั้นสูงเป็นหนึ่งในสาขาหลักที่ได้รับการสนับสนุนจากส่วนกลาง และ มาตรการอุดหนุนทางการเงิน ในปี 2568 กองทุนกลางได้ปรับเพิ่มมาตรฐานเงินอุดหนุนคลังสินค้าห่วงโซ่ความเย็น (Cold Chain Storage) สำหรับอุตสาหกรรมมะพร้าวในพื้นที่ยุทธศาสตร์การเพาะปลูกและกระจายสินค้า ได้แก่ มณฑลไห่นานและมณฑลยูนนาน เป็น 320 หยวนต่อตัน ช่วยลดต้นทุนการขนส่งสินค้าแช่แข็งของผู้ประกอบการลงประมาณร้อยละ 11 เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้านราคาและยกระดับอัตรากำไร (Profit Margin) ของอุตสาหกรรม

2) การยกระดับพฤติกรรมผู้บริโภค จากรายงานแนวโน้มบริโภคเพื่อสุขภาพปี 2568 พบว่า ผู้บริโภค Gen Z กลายเป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนความต้องการซื้อสินค้าพรีเมียม ร้อยละ 73.6 ยินดีจ่ายเงินเพิ่มร้อยละ 15 -25 เพื่อซื้อวัตถุดิบจากพืชแช่แข็งที่ไม่มีสารเติมแต่ง อายุเก็บรักษาสั้น และเป็นรูปผลไม้สด ซึ่งเนื้อมะพร้าวแช่แข็งตรงกับลักษณะความต้องการดังกล่าวพอดี 

3) ศักยภาพการส่งออกของอุตสาหกรรมเนื้อมะพร้าวแช่แข็งจีน เริ่มส่งสัญญาณเติบโตอย่างมีนัยสำคัญ โดยในปี 2568 มูลค่าการส่งออกสินค้าประเภทดังกล่าวอยู่ที่ 187 ล้านเหรียญสหรัฐ มีอัตราการเติบโตสูงถึงร้อยละ 29.4 (YoY) ส่วนใหญ่ส่งออกไปยังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตะวันออกกลาง และสหรัฐฯ ในขณะเดียวกัน อัตราการรวมตัวของอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นเร็วขึ้น ดัชนีค่า CR5 (Concentration Ratio of Top 5 Players) หรือสัดส่วนการครองตลาดของบริษัทชั้นนำ 5 อันดับแรก ในช่วงเวลา 2 ปี เพิ่มจากร้อยละ 34.2 ในปี 2566 เป็นร้อยละ 47.8 ในปี 2568 ผู้ประกอบการชั้นนำเร่งสร้างความได้เปรียบเชิงการแข่งขันผ่าน 2 กลยุทธ์หลัก ได้แก่ (1) การเข้าไปควบคุมและบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นน้ำ (Upstream) โดยการสร้างหรือทำสัญญากับฐานเพาะปลูกต้นทาง เพื่อความมั่นคงทางวัตถุดิบและควบคุมคุณภาพ และ (2) ควบรวมกิจการโรงงานแปรรูปในภูมิภาคต่างๆ เพื่อขยายกำลังการผลิตและสร้างความประหยัดต่อขนาด (Economies of Scale)

• ความเสี่ยงที่ต้องเฝ้าระวัง : จากการวิเคราะห์ของบริษัทวิจัยตลาดชั้นนำและเว็บไซต์สำรวจตลาดออนไลน์ของประเทศจีน พบว่าอุตสาหกรรมเนื้อมะพร้าวแช่แข็งมีลักษณะเด่น คือ “มีการเติบโตที่มั่นคงสูง และมีความเสี่ยงปานกลางในระดับที่ควบคุมได้” โครงสร้างต้นทุนและระยะเวลาคืนทุนมีความคุ้มค่าทางการลงทุนโดดเด่นกว่าอุตสาหกรรมแปรรูปสินค้าเกษตรแบบดั้งเดิม อ้างอิงจากการสร้างโรงงานแปรรูปเนื้อมะพร้าวแช่แข็งขนาด 10,000 ตันต่อปี มีระยะคืนทุนคงที่ประมาณ 3.8 ปี (คำนวณจากอัตรากำไรขั้นต้นเฉลี่ยอุตสาหกรรมร้อยละ 28.6 และอัตรากำไรสุทธิร้อยละ 14.3 ในปัจจุบัน) ดีกว่าโครงการแปรรูปผักผลไม้แบบดั้งเดิมที่มีระยะคืนทุนเฉลี่ย 5.2 ปี อย่างก็ดีมีความเสี่ยงที่ต้องเฝ้าระวัง 3 ประการ ได้แก่ 

ประการแรก ความผันผวนของอุปทานวัตถุดิบจากภัยธรรมชาติ ในปี 2568 มณฑลไห่หนานประสบพายุไต้ฝุ่นรุนแรง 2 ครั้ง ทำให้ผลผลิตมะพร้าวอ่อนลดลงร้อยละ 12.7 ทำให้ในฤดูนั้น ผลักดันราคารับซื้อวัตถุดิบเฉลี่ยเพิ่มขึ้นร้อยละ 9.3 (YoY) อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการรายใหญ่ได้ทำข้อตกลง "รับประกันราคารับซื้อขั้นต่ำ + แบ่งกำไรรอง" ร่วมกับเกษตรกรในท้องถิ่น เพื่อรักษาความมั่นคงของแหล่งจัดหาวัตถุดิบได้มากกว่าร้อยละ 65 ของห่วงโซ่อุปทาน

ประการที่สอง ความเสี่ยงจากการทดแทนด้วยเทคโนโลยีใหม่ แม้ว่าเทคโนโลยีแช่แข็งปัจจุบันยังมีข้อได้เปรียบเหนือกว่าวิธีอบแห้งและบรรจุสุญญากาศ ในใน 3 มิติหลักด้านอัตราการรักษาสารอาหาร (รักษาวิตามินซีได้ 91.4%) อัตราการดูดซับน้ำ (อัตราขยายตัวจากการดูดน้ำ 3.2:1) และการควบคุมจุลินทรีย์ (จำนวนโคโลนีรวม ≤1000CFU/กรัม) แต่ต้องระมัดระวังการแพร่ขยายของเทคโนโลยีฆ่าเชื้อด้วยความดันสูง (HPP) ในสินค้าเนื้อมะพร้าวพร้อมทานบรรจุขนาดเล็ก 

ประการที่สาม ต้นทุนปฏิบัติตามกฎระเบียบของภาครัฐที่เพิ่มขึ้นจากมาตรการกำกับดูแลที่เข้มงวดมากขึ้น ในปี 2568 กรมกำกับดูแลตลาดแห่งชาติจีน (SAMR) ได้เผยแพร่ร่างระเบียบตรวจสอบการขอใบอนุญาตผลิตอาหารพืชแช่แข็งสำหรับบริโภค กำหนดให้ผู้ประกอบการติดตั้งระบบตรวจจับโลหะ อุปกรณ์ตรวจวัตถุแปลกปลอมด้วยเอกซเรย์ และระบบติดตามควบคุมอุณหภูมิตลอดกระบวนการ คาดว่าต้นทุนปรับปรุงโรงงานต่อแห่งเพิ่มขึ้นประมาณ 4.2 ล้านหยวน อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดดังกล่าวช่วยขจัดโรงงานขนาดเล็กที่มีประสิทธิภาพต่ำและไม่ได้มาตรฐานออกไป ส่งผลดีระยะยาวต่อผู้ประกอบการที่มีศักยภาพสูง ทั้งในด้านฐานทุนและเทคโนโลยีที่พร้อมรองรับกฎระเบียบใหม่

โดยสรุปแล้ว ตลาดเนื้อมะพร้าวแช่แข็งในจีนได้พัฒนาเข้าสู่สภาวะ "อุตสาหกรรมพึ่งพาตนเอง กลายเป็นหนึ่งในวัตถุดิบเชิงยุทธศาสตร์ที่มีอัตราความเติบโตสูง ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อประเทศผู้ส่งออกเดิม (เช่น ไทย) ที่จำเป็นต้องปรับกลยุทธ์มุ่งเน้นการแข่งขันด้านคุณภาพเชิงลึก (Premiumization) และความจำเพาะของสายพันธุ์เพื่อรักษาความได้เปรียบทางการค้าในอนาคต

2. สถานการณ์การค้าระหว่างประเทศผลไม้แช่แข็งของจีน

2.1 ในปี 2568 จีนมีการนำเข้า ผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) มูลค่า 1,187,124,586 เหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 32.34 โดยจีนนำเข้าจากไทยเป็นหลัก (ส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 40.35) รองลงมาได้แก่ เวียดนาม มาเลเซีย แคนาดา และ ชิลี

ตารางที่ 1 : สถิติการนำเข้า ผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) ของจีนจากทั่วโลก

ที่มา : Global Trade Atlas, มิถุนายน 2569

2.2 ในปี 2568 มณฑลในจีนที่มีการนำเข้า ผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) สูงที่สุด ได้แก่ มณฑลเจ้อเจียง (ส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 38.82) มณฑลกวางตุ้ง (24.80%) มหานครเซียงไฮ้ (8.32%) มณฑลซานตง (7.16%) และเขตปกครองตนเองกวางสี (4.15%)  

ตารางที่ 2 : สถิติการนำเข้าผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) ของมณฑลในจีนจากทั่วโลก

ที่มา : Global Trade Atlas, มิถุนายน 2569 (เรียงลำดับตามปี 2568)

2.3 ในปี 2568 จีนมีการนำเข้าผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) จากไทย มูลค่า 478,979,312 เหรียญสหรัฐ ลดลงร้อยละ 26.12 และมีปริมาณการนำเข้าจำนวน 71,937.16 ตัน ลดลงร้อยละ 24.95

ตารางที่ 3 : สถิติการนำเข้าผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) ของจีนจากไทย

ที่มา : Global Trade Atlas, มิถุนายน 2569

2.4 ในปี 2568 มณฑลในจีนที่มีการนำเข้าผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) จากไทยมากที่สุด ได้แก่ มณฑลเจ้อเจียง กวางตุ้ง มหานครเซียงไฮ้ กรุงปักกิ่ง และมณฑลซานตง

ตารางที่ 4 : สถิติการนำเข้าผลไม้ ผลพืชเมล็ดเปลือกแข็ง และถั่ว ไม่ผ่านปรุงอาหาร หรือปรุงด้วยการนึ่งหรือต้มในน้ำ จะเติมสารให้หวานหรือไม่ก็ตาม แช่แข็ง (Hs Code 081190) ของมณฑลในจีนจากไทย

ที่มา : Global Trade Atlas, มิถุนายน 2569 (เรียงลำดับตามปี 2568)

3. มาตรฐานสินค้าและกฎระเบียบการนำเข้าที่ต้องปฏิบัติ 

         3.1 กฎหมายและระเบียบข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง อาทิ กฎหมายความปลอดภัยอาหารแห่งชาติจีนระเบียบการจัดการความปลอดภัยอาหารนำเข้า-ส่งออก (ระเบียบ 249) ระเบียบการกำกับดูแลตรวจสุขภาพพืชผลไม้นำเข้า มาตรฐานสุขภาพทั่วไปในการผลิตอาหาร GB 14881

          3.2 มาตรฐานความปลอดภัยอาหารบังคับใช้ ดังนี้

- GB 2762 ขีดจำกัดสารปนเปื้อนในอาหาร 

- GB 2763 ขีดจำกัดสารเคมีเกษตรตกค้างสูงสุด 

- GB 2761 ขีดจำกัดสารพิษจากราในอาหาร 

- GB 2760 มาตรฐานการใช้วัตถุปรุงแต่งอาหาร 

- GB 29921 ขีดจำกัดเชื้อจุลินทรีย์ก่อโรคในอาหารบรรจุสำเร็จ 

- GB 4789 มาตรฐานการตรวจวิเคราะห์จุลินทรีย์อาหาร 

- GB 7718 หลักเกณฑ์ฉลากอาหารบรรจุสำเร็จ 

- GB 28050 หลักเกณฑ์ฉลากข้อมูลโภชนาการ 

          3.3 ข้อกำหนดเฉพาะสำหรับสินค้านำเข้า

- โรงงานผลิตต่างประเทศต้องขึ้นทะเบียนกับศุลกากรจีนเรียบร้อยแล้ว

- ต้องมีใบรับรองแหล่งกำเนิดและใบรับรองตรวจสุขภาพพืช

- ขนส่งและเก็บรักษาด้วยระบบความเย็นตลอดทาง อุณหภูมิไม่เกิน -18 องศาเซลเซียส

- ห้ามเติมสารกันเสีย สีผสมอาหาร กลิ่นเทียมโดยไม่ได้รับอนุญาต

- สินค้านำเข้าต้องติดฉลากภาษาจีนครบถ้วนและถูกต้อง

- ต้องผ่านการตรวจสอบสารเคมีเกษตรตกค้าง โลหะหนักและจุลินทรีย์อย่างเข้มงวด

          3.4 ข้อกำหนดคุณภาพสินค้า

- วัตถุดิบสุกพอดี ไม่เน่าเสีย ไม่มีแมลงทำลาย

- เนื้อผลไม้สะอาด ไม่มีสิ่งเจือปน ไม่มีกลิ่นผิดปกติ

- ผ่านกระบวนการแช่แข็งอย่างถูกวิธี รักษารูปลักษณ์และรสชาติได้ดี

- ปฏิบัติตามเงื่อนไขการจำหน่ายและการกำกับตลาดในประเทศจีน

          3.5 ข้อกำหนดด้านการค้าและจำหน่าย

- มีใบอนุญาตประกอบธุรกิจและใบอนุญาตจำหน่ายอาหารถูกกฎหมาย

- จัดทำบันทึกตรวจสอบสินค้าเข้าและระบบติดตามแหล่งที่มา

- เก็บรักษาสินค้าตามเงื่อนไขที่กำหนด ควบคุมวันหมดอายุอย่างเข้มงวด

- ปฏิบัติตามกฎระเบียบการเข้าจำหน่ายในห้างสรรพสินค้าและแพลตฟอร์มออนไลน์

4. ช่องทางในการกระจายสินค้าที่มีศักยภาพ 

ตารางที่ 5 : รายชื่อซูเปอร์มาเก็ตในเขตอาณาสคต. ณ เมืองชิงต่าว (ติดอันดับ Top 100 ปี 2023 โดยสมาคม China Chain-Store & Franchise Association)

5. กลยุทธ์การเจาะตลาด/ กิจกรรมส่งเสริมการตลาดที่แนะนำให้ผู้ส่งออกไทยเข้าร่วม อาทิ งานแสดงสินค้าในต่างประเทศ กิจกรรมจับคู่ธุรกิจ

ตารางที่ 7 : งานแสดงสินค้าอาหาร/อาหารแช่แข็งในจีน

6. ผลกระทบด้านเศรษฐกิจต่อประเทศไทย และแนวทางการปรับตัวของภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการไทย

6.1 ตลาดผลไม้แช่แข็งขยายขนาดอย่างต่อเนื่อง มูลค่าตลาดเพิ่มขึ้น จากกระแสความตื่นตัวด้านสุขภาวะ (Health and Wellness Trend) ประกอบกับการเปลี่ยนแปลงสู่วิถีชีวิตที่เร่งรีบในสังคมเมือง (Urbanization) ส่งผลให้อุปสงค์ต่อ "ผลไม้แช่แข็ง" ในตลาดสาธารณรัฐประชาชนจีนขยายตัวอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากคุณสมบัติเด่นในการรักษาคุณค่าทางโภชนาการ วิตามิน และแร่ธาตุ ตลอดจนความสามารถในการทลายข้อจำกัดด้านฤดูกาล นวัตกรรมนี้ตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ทั้งในมิติของความคุ้มค่าเชิงเศรษฐกิจ คุณภาพที่สม่ำเสมอ และคุณค่าทางจิตวิทยา ถือเป็นโอกาสเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญสำหรับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะในกลุ่มสินค้าศักยภาพสูง 3 ชนิด ได้แก่ ทุเรียนแช่แข็ง มะม่วงแช่แข็ง และเนื้อมะพร้าวแช่แข็ง

6.2 การเติบโตของภาคการส่งออกผลไม้แช่แข็งไปยังตลาดจีน ก่อให้เกิดผลเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุตสาหกรรมผลไม้แช่แข็งของไทยซึ่งเป็นผู้ส่งออกสำคัญในด้านต่างๆ ได้แก่ การพัฒนาห่วงโซ่คุณค่า กระตุ้นการขยายตัวของภาคการเกษตรกรรม (การเพาะปลูก) ภาคอุตสาหกรรม (การแปรรูป) ระบบโลจิสติกส์ห่วงโซ่ความเย็น (Cold Chain Logistics) ไปจนถึงอุตสาหกรรมค้าปลีก การกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น และการยกระดับกระบวนการผลิตสู่มาตรฐานสากล อาทิ GAP, GMP และ HACCP พร้อมทั้งกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability System) ซึ่งเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันในเวทีโลก

6.3 แม้ตลาดจีนจะมีศักยภาพสูง แต่การพึ่งพาตลาดเดี่ยวในสัดส่วนที่สูงเกินไป นำมาซึ่งความท้าทายสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ (1) ความผันผวนของราคาตามการเปลี่ยนแปลงนโยบายและมาตรการการนำเข้าของรัฐบาลจีน (2) อำนาจการกำหนดราคาจากการรับซื้อปริมาณมาก และการเข้ามาของคู่แข่งประเทศใกล้เคียง ช่น เวียดนามและมาเลเซีย ประกอบกับการเพิ่มขึ้นของปริมาณผลผลิตภายในประเทศจีนเอง และ (3) อุปสรรคทางเทคนิคทางการค้า จากกฎระเบียบการกักกันโรคและการตรวจรับรองมาตรฐานที่เข้มงวดขึ้นของจีน ส่งผลให้ต้นทุนการดำเนินงานสูงขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มผู้ประกอบการ SMEs อีกทั้งสินค้าส่งออกส่วนใหญ่ยังเป็นสินค้าแปรรูปเบื้องต้น ทำให้มีมูลค่าเพิ่มต่ำ

6.4 เพื่อรับมือกับโอกาสและความท้าทายดังกล่าว ภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ประกอบการไทยจำเป็นต้องร่วมมือกันปรับตัวอย่างเป็นระบบ โดยภาคเอกชนและสมาคมอุตสาหกรรม ภาคเอกชนและสมาคมอุตสาหกรรมต้องสร้างระเบียบวินัยภายในอุตสาหกรรม ป้องกันการแข่งขันตัดราคาที่ทำลายตลาด ร่วมมือสร้างแบรนด์ผลไม้แช่แข็งไทยให้เป็นที่รู้จักและมีคุณค่า พร้อมทั้งส่งเสริมการรวมกลุ่มอุตสาหกรรมและพัฒนานวัตกรรมสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น ภาคผู้ประกอบการ ควบคุมการผลิตที่มีคุณภาพ พัฒนาช่องทางการจัดจำหน่ายที่หลากหลายแบบ B2B และ B2C และสร้างเอกลักษณ์ของแบรนด์เพื่อหลีกเลี่ยงการแข่งขันด้านราคา ส่วนภาครัฐ ควรร่วมเจรจาเพื่อมาตรฐานคุณภาพที่สอดคล้องกับกฎระเบียบใหม่ของจีน สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานด้านการแปรรูปและโลจิสติกส์ห้องเย็น และผลักดันการเปิดตลาดใหม่ในภูมิภาคอื่นเพื่อลดการพึ่งพิงตลาดจีนเพียงแห่งเดียว

โดยสรุปแล้ว ตลาดผลไม้แช่แข็งของจีนยังคงเป็นตลาดสำคัญที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจส่งออกของไทยในระยะยาว ดังนั้นไทยจึงต้องปรับตัวผสานความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ยกระดับคุณภาพสินค้า พัฒนานวัตกรรม และกระจายความเสี่ยงทางการตลาด เพื่อให้อุตสาหกรรมผลไม้แช่แข็งของไทยสามารถรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดจีนและตลาดโลกได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนในอนาคต

ที่มา :

https://www.toutiao.com/article/7640302841378112043/?&source=m_redirect

https://cninfo360.cn/news/42217.html

https://www.toutiao.com/article/7519054357162213924/?&source=m_redirect

https://www.docin.com/p-4975935311.html

http://www.customs.gov.cn/spj/2022-10/28/article_2025121606063691317.html?

https://www.gov.cn/gongbao/content/2021/content_5621202.htm?

http://www.customs.gov.cn/customs/2021-12/23/article_2025102012080862123.html?

https://zh-cn.cantonfair.net/event/1491-shanghai-international-frozen-chilled-food-exposition

http://www.ifreshfair.com/?bd_vid=8229681578896678523

https://news.foodmate.net/2026/05/wap_744516.html

https://www.iccfexpo.com/

https://www.donglifang.cn/

Global Trade Atlas