
ในปี 2025 บริษัทวิจัยการตลาด HUI จากสวีเดนได้ประกาศให้ “Vuxenleksaken” หรือ “ของเล่นสำหรับผู้ใหญ่” เป็น Årets julklapp หรือของขวัญคริสต์มาสแห่งปี ซึ่งหมายถึงของขวัญที่สะท้อนกระแสสังคม เศรษฐกิจ และพฤติกรรมผู้บริโภคในช่วงเวลานั้น ของเล่นสำหรับผู้ใหญ่ในที่นี้ครอบคลุมตั้งแต่โมเดลประกอบขั้นสูง สมุดระบายสีลายละเอียดสำหรับผู้ใหญ่ ไปจนถึงของสะสมและกิจกรรมแนวงานอดิเรกอื่น ๆ ที่ส่งเสริมความผ่อนคลายและความคิดสร้างสรรค์
HUI ชี้ว่าการเลือก “ของเล่นผู้ใหญ่” เป็นของขวัญประจำปีสะท้อนแนวโน้มใหม่ในอุตสาหกรรมของเล่น ซึ่งยอดขายเคยพึ่งพาเด็กเป็นหลัก กำลังเปลี่ยนทิศทางไปสู่กลุ่มผู้ใหญ่ เนื่องจากอัตราการเกิดในสวีเดนอยู่ในระดับต่ำเป็นประวัติการณ์ และเด็กยุคใหม่ใช้เวลาอยู่กับหน้าจอมากกว่าของเล่นจริง ทำให้ผู้ผลิตและร้านค้าของเล่นต้องปรับกลยุทธ์ โดยเพิ่มผลิตภัณฑ์ที่เน้นการเล่นเพื่อการผ่อนคลายของผู้ใหญ่แทน
ในเชิงสังคม เศรษฐกิจโลกที่ผันผวนและความไม่แน่นอนทางการเงินทำให้ผู้คนมองหาวิธีคลายความเครียดและหลีกหนีจากความกดดัน ผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์ที่ให้ความรู้สึกเหมือนกลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง ของเล่นจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของการเยียวยาใจ และการเชื่อมโยงกับตัวเอง ในยุคที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบ
ทั้งนี้ HUI ซึ่งเป็นบริษัทวิจัยที่ก่อตั้งโดยสมาคมการค้าสวีเดน (Svensk Handel) ได้จัดกิจกรรมคัดเลือกของขวัญแห่งปีติดต่อกันเป็นปีที่ 38 โดยของขวัญในแต่ละปีก่อนหน้านี้สะท้อนแนวโน้มของสังคมในแต่ละยุค ซึ่งล้วนแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงทางเทรนด์และค่านิยมของผู้บริโภคชาวสวีเดนอย่างต่อเนื่อง โดยของขวัญแห่งปีในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ได้แก่ น้ำหอม Unisex (2024) Board game (2023) เสื้อผ้าถักเองที่บ้าน (2022) ตั๋วกิจกรรมต่างๆ (เช่น คอนเสริต) (2021) และชุดหม้อแคมปิ้ง (2020)
ที่มาข่าว: SVT Photo: AI image
บทวิเคราะห์ผลกระทบต่อไทย ข้อเสนอแนะ โอกาสและแนวทาง และความคิดเห็นของสคต. โคเปนเฮเกน:
ของเล่นสำหรับผู้ใหญ่นี้ หมายถึง “ของเล่นสร้างสรรค์หรือกิจกรรมแนวเล่นสนุกสำหรับผู้ใหญ่” ที่ช่วยให้ผู้ใหญ่ผ่อนคลาย ฝึกสมาธิ และได้ย้อนกลับไปสัมผัสความรู้สึกแบบเด็กอีกครั้ง ซึ่งนอกจากจะให้ความสนุกแล้ว ยังสะท้อนปรากฏการณ์ทางสังคมและจิตวิทยายุคใหม่ ที่ผู้ใหญ่ต้องการความสุขเรียบง่าย การพักใจ และความคิดสร้างสรรค์ในโลกที่ซับซ้อนมากขึ้นทุกวัน โดยตัวอย่างของเล่นสำหรับผู้ใหญ่ที่กำลังเป็นที่นิยมในสวีเดนในขณะนี้ เช่น
• ชุดต่อหรือโมเดล (Advanced Building Sets) โดยเป็นของขวัญยอดนิยมเพราะช่วยให้ผู้ใหญ่ “ใช้เวลาอยู่กับตัวเอง” และ “โฟกัสในสิ่งเล็กๆ” เช่น LEGO สำหรับผู้ใหญ่ (เช่น ชุดดอกไม้ อาคารสถาปัตยกรรม Star Wars, Harry Potter รุ่นใหญ่) โมเดลเครื่องกลไก รถยนต์ หรือหุ่นยนต์ที่ต้องใช้ความละเอียดสูง
• สมุดภาพระบายสีสำหรับผู้ใหญ่ (Adult Coloring Books) ที่ช่วยผ่อนคลายและลดความเครียดเป็นกิจกรรมแนว mindfulness ที่นิยมในกลุ่มวัยทำงาน มีลวดลายซับซ้อน เช่น ดอกไม้ ธรรมชาติ สัตว์ หรือศิลปะนามธรรม
• ของสะสม (Collectibles & Figures) ที่กำลังนิยมในกลุ่มวัยรุ่นและวัยทำงานที่มีกำลังซื้อ เช่น ฟิกเกอร์จากภาพยนตร์ เกม หรือการ์ตูน เช่น Marvel, Star Wars, Anime หรือของสะสมแนวศิลปะและดีไซน์ เช่น ฟิกเกอร์จากแบรนด์ Medicom Toy, Funko Pop หรือ Bearbrick
• ของเล่นเชิงกลไกหรือ DIY kits สำหรับผู้ใหญ่ ได้รับความนิยมจากคนชอบงานฝีมือและดีไซน์แบบมินิมัลเช่น ชุดต่อหุ่นยนต์ไม้ เครื่องกลไกเล็กๆ หรือโมเดลเครื่องดนตรี
• ของเล่นแนวสร้างสมาธิและดูแลใจ (Mindfulness Toys) สะท้อนเทรนด์ slow living และ self-care ที่กำลังมาแรงในสวีเดน เช่น ตัวต่อ puzzle ชุดงานอดิเรกแนว DIY เช่น ทำเทียน ทำสบู่ และทำเครื่องหอม
ทั้งนี้ กระแส “Vuxenleksaken” หรือของเล่นสำหรับผู้ใหญ่ที่ถูกประกาศให้เป็นของขวัญแห่งปี 2025 ในสวีเดน สะท้อนภาพพฤติกรรมผู้บริโภคที่มองหากิจกรรมผ่อนคลาย ความสนุกที่ไม่ต้องใช้เทคโนโลยีมากนัก และการกลับไปหาความสุขแบบเรียบง่ายผ่านงานฝีมือ งานสะสม และกิจกรรมสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นแนวโน้มที่เปิดโอกาสใหม่ให้กับสินค้าไทยอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะกลุ่มสินค้าที่เกี่ยวข้องกับงาน Craft งาน DIY ชุดงานประดิษฐ์ เทียนหอม ของตกแต่งบ้าน และผลิตภัณฑ์ที่มีความเป็น handmade minimal ซึ่งเข้ากับสุนทรียศาสตร์แบบสแกนดิเนเวียเป็นอย่างดี
สำหรับตลาดสวีเดน ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องความนิยมสินค้าแนวมินิมัล ความยั่งยืน และการใช้เวลาว่างอย่างมีคุณภาพ สินค้าไทยที่ตอบโจทย์ด้านความผ่อนคลายและการสร้าง “ประสบการณ์ส่วนตัว” มีโอกาสเข้าตลาดได้มากขึ้น เช่น ชุดงานฝีมือสำเร็จรูป (DIY craft kits) ชุดวาดภาพผู้ใหญ่ ชุดทำเทียนหรือสบู่ ของตกแต่งบ้านแนวงานไม้ และงานผ้าแบบไทยที่ออกแบบเรียบง่าย รวมถึงเทียนหอมและผลิตภัณฑ์อโรมาที่ช่วยสร้างบรรยากาศ ซึ่งสอดคล้องกับเทรนด์ self-care ที่กำลังเติบโตอย่างต่อเนื่องในภูมิภาคนอร์ดิก
ทั้งนี้ ผู้บริโภคชาวสวีเดนยอมรับสินค้าที่สามารถมอบ “ประสบการณ์” มากกว่าเพียงชิ้นสินค้า อีกทั้งกระแสของเล่นผู้ใหญ่ยังช่วยขยายตลาดให้แก่สินค้าประเภท craft & creative lifestyle เพิ่มขึ้น ซึ่งสินค้าไทยมีต้นทุนด้านเอกลักษณ์และงานฝีมือที่โดดเด่น สามารถต่อยอดเป็นสินค้า premium หรือ limited edition ได้ อย่างไรก็ตาม การให้ความสำคัญด้านมาตรฐาน เช่น ความปลอดภัยของวัสดุ ความยั่งยืน การใช้บรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และการสื่อสารแหล่งที่มาของวัตถุดิบอย่างโปร่งใส เป็นเงื่อนไขสำคัญที่ผู้บริโภคและผู้ค้าปลีกสแกนดิเนเวียให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง
การสร้างภาพลักษณ์สินค้าไทยให้เชื่อมโยงกับความสงบ ผ่อนคลาย และความประณีตแบบ handcrafted การเล่าเรื่องราวของผู้ทำงานฝีมือ (storytelling) การออกแบบสินค้าให้รองรับรสนิยม minimal–natural ของตลาดสวีเดน รวมถึงการจับมือกับร้านดีไซน์ และคอนเซปต์สโตร์ที่เน้นสินค้ายั่งยืน อาจสามารถสร้างความได้เปรียบในตลาดได้ นอกจากนี้ การใช้ฤดูกาลคริสต์มาสและเทศกาลของขวัญเป็นจังหวะการทำตลาด ด้วยการออกชุดของขวัญพิเศษหรือ seasonal collection สามารถกระตุ้นให้ผู้บริโภคเห็นสินค้าไทยเป็น “experience gifts” ที่ตอบโจทย์เทรนด์ Vuxenleksaken ได้อย่างลงตัว