วิกฤตก๊าซ LPG ในเมืองเจนไน และผลกระทบต่อภาคธุรกิจอาหาร

สถานการณ์ราคาพลังงานใน India ยังคงมีความผันผวนอย่างต่อเนื่อง โดย Press Trust of India รายงานเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2569 ว่า ราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) เชิงพาณิชย์ได้ปรับเพิ่มขึ้น 195.50 รูปีอินเดียต่อถัง (ขนาด 19 กิโลกรัม) ส่งผลให้ราคาจำหน่ายอยู่ที่ระดับ 2,078.50 รูปีอินเดียต่อถังในกรุงนิวเดลี ซึ่งเป็นการปรับเพิ่มขึ้นต่อเนื่องจากเดือนมีนาคม 2569 ที่มีการปรับราคาแล้ว 114.50 รูปี

การปรับขึ้นราคาดังกล่าวมีสาเหตุหลักจากราคาน้ำมันในตลาดโลกที่เพิ่มสูงขึ้นเกือบร้อยละ 50 อันเป็นผลจากความตึงเครียดในภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานพลังงานในระดับโลก ทั้งนี้ การกำหนดราคาก๊าซ LPG และเชื้อเพลิงอากาศยานในอินเดีย อยู่ภายใต้การดำเนินการของบริษัทน้ำมันของรัฐ ได้แก่ Indian Oil Corporation Bharat Petroleum และ Hindustan Petroleum ซึ่งมีการทบทวนและปรับราคาเป็นประจำทุกต้นเดือน โดยอ้างอิงจากราคาตลาดโลกและอัตราแลกเปลี่ยน

แม้ว่าราคาก๊าซ LPG เชิงพาณิชย์จะปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ราคาก๊าซ LPG สำหรับภาคครัวเรือน (ขนาด 14.2 กิโลกรัม) ยังคงทรงตัวอยู่ที่ระดับ 913 รูปีอินเดียต่อถัง ส่งผลให้เกิดพฤติกรรมการนำก๊าซหุงต้มภาคครัวเรือนมาใช้ในเชิงพาณิชย์ ซึ่งถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย และอาจส่งผลกระทบต่อผู้บริโภคทั่วไปในระยะยาว

ในส่วนของสถานการณ์การขาดแคลนก๊าซ LPG เชิงพาณิชย์ในเมืองเจนไน พบว่าได้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อภาคธุรกิจร้านอาหารและบริการ แม้ว่ารัฐบาลกลางของอินเดียจะได้ประกาศเพิ่มโควตาการจัดสรรก๊าซ LPG เชิงพาณิชย์ขึ้นร้อยละ 50 เพื่อบรรเทาปัญหาแล้วก็ตาม อย่างไรก็ดี ผู้ประกอบการยังคงประสบปัญหาการเข้าถึงก๊าซไม่เพียงพอ โดยบางรายได้รับเพียงร้อยละ 25 ของความต้องการ ส่งผลให้ต้องหันไปพึ่งพาตลาดมืด ซึ่งมีราคาสูงถึงประมาณ 7,000 รูปีต่อถัง หรือสูงกว่าราคาปกติถึงประมาณสามเท่า

ภายใต้สถานการณ์ดังกล่าว ร้านอาหารจำนวนมากจำเป็นต้องปรับตัวโดยการลดหรือยกเลิกเมนูที่ใช้พลังงานสูง เช่น อาหารประเภทอบหรือพิซซ่า และหันไปใช้พลังงานทางเลือก เช่น เตาถ่าน หรือเมนูที่ใช้พลังงานน้อยลง ขณะที่ผู้ประกอบการรายย่อย โดยเฉพาะคาเฟ่ขนาดเล็ก เผชิญกับความเสี่ยงด้านรายได้ลดลง เนื่องจากไม่สามารถใช้ระบบครัวกลางเพื่อบริหารจัดการต้นทุนได้เช่นเดียวกับผู้ประกอบการรายใหญ่

ในด้านนโยบายนาย M. K. Stalin มุขมนตรีของรัฐทมิฬนาฑู ได้วิพากษ์วิจารณ์การดำเนินงานของรัฐบาลกลางอินเดีย พร้อมทั้งดำเนินมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการภายในรัฐทมิฬนาฑู โดยมุ่งเน้นการลดภาระต้นทุนและส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทน ภายใต้ข้อจำกัดที่การบริหารจัดการก๊าซ LPG ยังคงอยู่ในอำนาจของรัฐบาลกลาง

มาตรการสำคัญที่ได้ดำเนินการแล้ว ได้แก่ การสนับสนุนด้านพลังงานไฟฟ้า โดยมอบหมายให้ Tamil Nadu Power Distribution Corporation ดำเนินการให้ส่วนลดค่าไฟฟ้าในอัตรา 2 รูปีอินเดียต่อหน่วยแก่ผู้ประกอบการร้านอาหารและสถานประกอบการด้านอาหาร เพื่อบรรเทาภาระต้นทุนในระยะเร่งด่วน และส่งเสริมให้เกิดการเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้พลังงานไฟฟ้ามากยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ รัฐบาลแห่งรัฐทมิฬนาฑูยังได้เสนอแนวทางเชิงนโยบายเพิ่มเติมเพื่อรองรับสถานการณ์ในระยะกลางและระยะยาว ได้แก่ การส่งเสริมการใช้พลังงานทางเลือก อาทิ เตาไฟฟ้า เตาอินดักชัน และพลังงานชีวมวล การพิจารณาจัดสรรมาตรการสนับสนุนทางการเงิน เช่น เงินอุดหนุนและสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ ตลอดจนการผ่อนคลายข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อเอื้ออำนวยให้ผู้ประกอบการสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้พลังงานได้อย่างรวดเร็ว

อย่างไรก็ดี มาตรการดังกล่าวยังคงมีข้อจำกัด เนื่องจากการจัดสรรและควบคุมปริมาณก๊าซ LPG อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐบาลกลางของอินเดีย รัฐบาลแห่งรัฐทมิฬนาฑูไม่สามารถเข้าแทรกแซงหรือควบคุมการจัดสรรก๊าซ LPG ได้โดยตรง ส่งผลให้แนวทางที่ดำเนินการในปัจจุบันมีลักษณะเป็นการบรรเทาผลกระทบมากกว่าการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ โดยเฉพาะในบริบทที่ราคาพลังงานโลกยังคงมีความผันผวนสูง

สำหรับประเทศไทย สถานการณ์ดังกล่าวอาจก่อให้เกิดทั้งโอกาสและความเสี่ยง โดยในด้านโอกาส ผู้ประกอบการไทยสามารถขยายตลาดอุปกรณ์ครัวที่ใช้พลังงานทางเลือก รวมถึงพัฒนาโมเดลธุรกิจอาหารที่ใช้พลังงานต่ำ ขณะที่ในด้านความเสี่ยง ร้านอาหารไทยในอินเดียอาจต้องเผชิญกับต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้นและความไม่แน่นอนด้านพลังงานในระยะสั้น

แหล่งที่มา

1. Press Trust of India. (2026, April 1). Commercial LPG Prices Hiked By Rs 195.5, No Changes In Domestic Rates.

2. The Times of India. (2026, March 28). TNPDCL issues SOP to roll out Rs 2 per unit power subsidy for eateries amid LPG shortage.

3. NDTV. (2026, March 25). Amid LPG Crisis, Chennai Restaurants Reel Despite Supply Boost.

4. Deccan Herald. (2026, March 27). Tamil Nadu restaurants shift to cooking with firewood amid LPG shortage.

5. Madhyamam Online. (2026, March 26). LPG shortage hits Chennai eateries; shift to firewood and electric stoves.