ภาพรวมการประชุม

การประชุมสุดยอด G7 ครั้งที่ 52 จัดขึ้นที่เมืองเอวียอง-เล-แบ็ง แคว้นโอต-ซาวัว ฝรั่งเศส ในช่วงกลางเดือนมิถุนายน 2026 โดยฝรั่งเศสเป็นเจ้าภาพและประธานหมุนเวียนในปีนี้ ในเชิงสัญลักษณ์ เอวียองเป็นเมืองที่ฝรั่งเศสเป็นเจ้าภาพการประชุมระดับผู้นำ G7/G8 ถึงสองครั้ง (G8 ปี 2003 และ G7 ปี 2026) ในเชิงสารัตถะ ฝรั่งเศสจัดการประชุมครั้งนี้โดยเชิญ “ประเทศหุ้นส่วน” (partner country) จากกลุ่ม Global South และผลักดันวาระใหม่ที่เปลี่ยนจากการให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาแบบเดิม ไปสู่การลงทุนและการเสริมขีดความสามารถให้ประเทศกำลังพัฒนาพึ่งพาตนเองทางการเงิน ส่วนหนึ่งเพื่อถ่วงดุลอิทธิพลทางเศรษฐกิจของจีน

ประเทศหุ้นส่วนที่ได้รับเชิญมี 5 ประเทศ ได้แก่ อียิปต์ บราซิล อินเดีย เคนยา และเกาหลีใต้ แต่มีการเชิญผู้นำกาตาร์และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เข้าร่วมเฉพาะบางวาระ รวมถึงประธานาธิบดีเซเลนสกีของยูเครน ขณะที่มกุฎราชกุมารซาอุดีอาระเบีย (โมฮัมเหม็ด บิน ซัลมาน) ปฏิเสธคำเชิญ และซีเรียได้รับเชิญเป็นครั้งแรกแต่ผู้นำไม่ได้เข้าร่วม

บทบาทของอียิปต์ในการประชุมต่างๆ

อียิปต์เข้าร่วมในฐานะประเทศหุ้นส่วน ตามคำเชิญของประธานาธิบดีมาครง โดยถือเป็น การเข้าร่วม G7 ครั้งที่สองของประธานาธิบดีซีซี โดยครั้งแรกคือการประชุมที่เมืองบีอาริตซ์ (Biarritz)     ปี 2019 ซึ่งฝรั่งเศสเป็นเจ้าภาพเช่นกัน ในครั้งนั้น ประธานาธิบดีซีซีเข้าร่วมในฐานะประธานสหภาพแอฟริกา (AU) มีลักษณะเชิงพิธีการและเน้นความร่วมมือ G7 กับแอฟริกาและการเปลี่ยนผ่านดิจิทัล    ต่างจากปีนี้ที่อียิปต์ได้รับเชิญในฐานะประเทศหุ้นส่วนโดยตรง (หากนับรวมการประชุม G8 ปี 2003 สมัย มูบารักด้วย จะเป็นการเข้าร่วมเวที G7/G8 ครั้งที่สามของอียิปต์โดยรวม)

ในการประชุมครั้งนี้ ประธานาธิบดีซีซีมีส่วนร่วมผ่านการประชุมต่างๆ ดังนี้

• การประชุมเชิงปฏิบัติการ (working session) หัวข้อ “การรับมือวิกฤตและการธำรงเสถียรภาพในตะวันออกกลาง (Navigating Crises and Sustaining Stability in the Middle East)” ซึ่งเป็นเวทีที่อียิปต์ถือว่าสำคัญที่สุด มีผู้นำกาตาร์และยูเออี รวมถึงผู้นำ G7 และผู้นำสหภาพยุโรปเข้าร่วมด้วย

• การประชุมหัวข้อปัญญาประดิษฐ์ว่าด้วยการนำ AI ไปใช้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ (Safe and Effective Deployment of AI)

• การหารือทวิภาคี (bilateral) นอกรอบ กับผู้นำหลายประเทศ ได้แก่ ประธานาธิบดีทรัมป์ (สหรัฐฯ) ประธานคณะมนตรียุโรปกอชตา ประธานคณะกรรมาธิการยุโรปฟอน แดร์ ไลเอิน นายกรัฐมนตรีเยอรมนีฟรีดริช แมร์ทซ์ และประธานาธิบดีลูลาแห่งบราซิล

ประเด็นสำคัญที่อียิปต์ผลักดัน

1. การประชุม working session หัวข้อ “การรับมือวิกฤตและการธำรงเสถียรภาพในตะวันออกกลาง (Navigating Crises and Sustaining Stability in the Middle East)” ประเด็นที่ประธานาธิบดีซีซีผลักดัน ได้แก่

• ให้ความสำคัญของปัญหาปาเลสไตน์ และการเดินหน้าสู่ระยะที่สองของข้อตกลงยุติสงครามในกาซา ซึ่งลงนามในการประชุมสันติภาพที่ชาร์ม เอล-ชีค เมื่อตุลาคม 2025

• วิจารณ์การขยาย “เส้นสีเหลือง (Yellow Line)” ของอิสราเอลในกาซา ที่ทำให้พื้นที่ภายใต้ การควบคุมของอิสราเอลเพิ่มเป็นราว 70% ของฉนวนกาซา เหลือให้ชาวปาเลสไตน์เพียงราว 30% โดยประธานาธิบดีซีซีย้ำว่าต้องยุติแนวทางนี้โดยทันที

• เร่งรัดการนำแผนสันติภาพของประธานาธิบดีทรัมป์ไปปฏิบัติ ซึ่งอิสราเอลให้การยอมรับแล้ว และผลักดันแนวทางสองรัฐ (Palestinian state อยู่ร่วมกับอิสราเอล)

• ประเด็นเลบานอน วิจารณ์การที่อิสราเอลไม่ถอนกำลังจากห้าจุดที่ยึดครองในเลบานอน แม้มีข้อตกลงหยุดยิงเมื่อพฤศจิกายน 2024

• ชูหลักการเชิงยุทธศาสตร์ ระเบียบภูมิภาคต้องยึดอธิปไตย การไม่แทรกแซงกิจการภายในการธำรงสถาบันของรัฐ และการที่อาวุธต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐที่ชอบธรรมเท่านั้น

• ชูประเด็นอิหร่านและความมั่นคงทางทะเล ป้องกันไม่ให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์ ปกป้องเสรีภาพการเดินเรือในทะเลแดง และจำกัดผลกระทบทางเศรษฐกิจจากความไม่มีเสถียรภาพ พร้อมแสดง “ความหวังอย่างระมัดระวัง” ต่อกรอบข้อตกลงสหรัฐฯ–อิหร่านที่กำลังจะลงนามที่เจนีวา

• ตระหนักถึงผลกระทบต่อคลองสุเอซ ประธานาธิบดีซีซีเคยระบุว่า อียิปต์สูญรายได้คลองสุเอซราว 800 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อเดือน จากความไม่สงบในภูมิภาค (รายงานความเสียหายรวมราว 7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2024) จึงเกี่ยวข้องโดยตรงกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของอียิปต์

ทั้งนี้ ผู้นำหลายประเทศขานรับท่าทีของประธานาธิบดีซีซี โดยนายกรัฐมนตรีอิตาลีเมโลนีชูสนธิสัญญาสันติภาพอียิปต์–อิสราเอลเป็นแบบอย่าง และนายกรัฐมนตรีแคนาดาคาร์นีย์ชื่นชมบทบาทของประธานาธิบดีซีซีและทรัมป์ในการบรรลุข้อตกลงหยุดยิงในกาซา

2. การหารือทวิภาคีกับสหรัฐอเมริกา (ทรัมป์) เป็นการพบกันในช่วงเวลาละเอียดอ่อน คือก่อนการลงนามข้อตกลงสหรัฐฯ–อิหร่านที่เจนีวา ประเด็นที่หารือสำคัญ ได้แก่

• เขื่อน Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) และความมั่นคงทางน้ำ โดยเขื่อน GERD เปิดใช้อย่างเป็นทางการเมื่อกันยายน 2025 และเอธิโอเปียยืนยันการก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ในกุมภาพันธ์ 2026 อียิปต์ซึ่งพึ่งพาแม่น้ำไนล์ราว 98% ของน้ำจืด มองว่าการบริหารเขื่อนตามดุลพินิจของเอธิโอเปียเป็นภัยคุกคามต่ออียิปต์ ในการประชุมครั้งนี้ ประธานาธิบดีซีซีหยิบยกเรื่อง GERD ขึ้นในวงทวิภาคีกับทรัมป์ ซึ่งก่อนหน้านี้ (มกราคม 2026) ทรัมป์เคยส่งจดหมายเสนอตัวเป็นคนกลางไกล่เกลี่ย โดยจุดยืนของอียิปต์คือ ต้องการข้อตกลงผูกพันทางกฎหมายที่รับประกันปริมาณน้ำขั้นต่ำ (ราว 39 พันล้านลูกบาศก์เมตรต่อปีในช่วงภัยแล้ง) ขณะที่เอธิโอเปียต้องการแนวทางที่ยืดหยุ่นและยึดอธิปไตยของตน การเจรจาไตรภาคี (อียิปต์–ซูดาน–เอธิโอเปีย) ยังคงชะงักงันโดยไม่มีข้อตกลงผูกพัน และเอธิโอเปียยังประกาศแผนสร้างเขื่อนเพิ่มอีกสามแห่งบนแม่น้ำไนล์สีน้ำเงิน ซึ่งยิ่งสร้างความกังวลให้อียิปต์เพิ่มขึ้น  ทั้งนี้ สหรัฐฯ ถูกมองว่าไม่ใช่คนกลางที่เป็นกลางในสายตาเอธิโอเปีย ทำให้ปัจจุบัน ยังขาดเวทีไกล่เกลี่ยที่น่าเชื่อถืออยู่

• การลงทุนต่างชาติในอียิปต์ ทรัมป์ใช้เวที G7 เรียกร้องให้ชาติพันธมิตรเพิ่มการลงทุนทางเศรษฐกิจในอียิปต์

• ความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ไคโร–วอชิงตัน ประธานาธิบดีซีซียืนยันความมุ่งมั่นพัฒนาความสัมพันธ์ในทุกภาคส่วน และแสดงความยินดีต่อวาระครบรอบ 250 ปี ของเอกราชสหรัฐฯ

3. การหารือทวิภาคีกับสหภาพยุโรป (กอชตา และฟอน แดร์ ไลเอิน)

• ความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้าน (Comprehensive Strategic Partnership) ที่ยกระดับขึ้นในปี 2024 และการประชุมสุดยอดอียิปต์–สหภาพยุโรปครั้งแรกเมื่อตุลาคม 2025

• ความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การค้า และการลงทุน การนำผลการประชุมการลงทุนปี 2024 และเวทีเศรษฐกิจเดือนตุลาคม 2025 ไปปฏิบัติ พร้อมทบทวนการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจของอียิปต์เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันและบรรยากาศการลงทุน

• กาซาและด่านราฟาห์ ฝ่ายอียิปต์เน้นบทบาทของตนในการประสานความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม โดยฝ่ายอียูย้ำว่า “อียิปต์คือหุ้นส่วนสำคัญ” ในเรื่องนี้

4. การหารือทวิภาคีกับเยอรมนี (นายกฯ แมร์ทซ์)

• ยกระดับสู่ความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ ชื่นชมความร่วมมือด้านการพัฒนา และประธานาธิบดีซีซีเชิญแมร์ทซ์เยือนอียิปต์ภายในปีนี้

• ประเด็นภูมิภาค ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องสนับสนุนทางออกอย่างสันติ โดยเฉพาะปัญหาปาเลสไตน์และวิกฤตอิหร่าน และประธานาธิบดีซีซีย้ำให้คงลำดับความสำคัญของปัญหาปาเลสไตน์และการเดินหน้าระยะที่สองของข้อตกลงกาซา

5. การหารือทวิภาคีกับบราซิล (ประธานาธิบดีลูลา) การพบกับลูลาสะท้อนยุทธศาสตร์ของอียิปต์ในการกระชับความสัมพันธ์กับกลุ่ม Global South และBRICS เพื่อกระจายความเสี่ยงทางเศรษฐกิจและการทูต ในการประชุมเดียวกัน ผู้นำบราซิลอินเดีย และเคนยาถือเป็นสามเสาหลักของ Global South ที่G7 ต้องการดึงเข้ามาหารือ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการลงทุน มากกว่าการให้ความช่วยเหลือรวมถึงการเข้าถึงแร่ธาตุสำคัญ และความไม่สมดุลทางเศรษฐกิจ ซึ่งอียิปต์วางบทบาทตนเองเป็นสะพานเชื่อมระหว่างโลกอาหรับ แอฟริกาและกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา

• ความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ (พ.ย. 2024) และการเติบโตของการค้าทวิภาคีที่ล่าสุดเกิน 5.5 พันล้านดอลลาร์ โดยอียิปต์เป็นคู่ค้าอันดับหนึ่งของบราซิลในแอฟริกา

• กรอบ BRICS และเขตการค้าเสรีอียิปต์–เมร์โกซูร์ (Mercosur) ลูลาชื่นชมกรอบความร่วมมือที่ขยายตัวหลังอียิปต์เข้าเป็นสมาชิก BRICS 

• การประสานงานในเวทีพหุภาคี ลูลาแสดงการสนับสนุนแนวทางของอียิปต์ที่ให้ความสำคัญกับการแก้วิกฤตในตะวันออกกลางและแอฟริกาอย่างยั่งยืน ครอบคลุม และสันติ ทั้งสองตกลงเดินหน้าประสานงานในระยะต่อไป

ข้อสังเกต/ข้อเสนอแนะ

• การประชุมทวิภาคีสหรัฐอเมริกา-อียิปต์ในช่วงการประชุม G7 สะท้อนความสัมพันธ์ที่สนับสนุนเกื้อกูลกันระหว่างทั้งสองประเทศในหลายมิติ เช่น 

• ด้านยุทธศาสตร์ที่ตั้งอยู่บนสนธิสัญญาสันติภาพอียิปต์–อิสราเอลปี 1979 (Camp David) สหรัฐฯ ให้ความช่วยเหลือทางทหารแบบ Foreign Military Financing (FMF) ราว 1.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี มาเกือบสี่ทศวรรษ และให้ความช่วยเหลือสะสมรวมหลายหมื่นล้านดอลลาร์ ที่น่าสังเกตคือเมื่อทรัมป์สั่งระงับความช่วยเหลือต่างประเทศทั่วโลกชั่วคราวในปี 2025 อียิปต์ (พร้อมอิสราเอล) ได้รับการยกเว้น 

• ด้านความสัมพันธ์ส่วนตัวระหว่างทรัมป์กับประธานาธิบดีซีซี ซึ่งมีความใกล้ชิดเป็นพิเศษ โดยทรัมป์ย้ำความสัมพันธ์ใกล้ชิดและเรียกร้องให้พันธมิตรลงทุนในอียิปต์ ขณะที่อียิปต์มีบทบาทศูนย์กลางในการรักษาเสถียรภาพกาซา ทั้งการเจรจาหยุดยิง การเปิดด่านราฟาห์ และการฝึกกำลังตำรวจ ทำให้ไคโรกลับมามีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ในสายตาวอชิงตัน ในขณะที่อียิปต์ก็มีการดำเนินการเพื่อกระจายความเสี่ยงโดยการกระชับสัมพันธ์กับจีนและรัสเซีย (รวมถึงการซ้อมรบร่วม) และการเข้าเป็นสมาชิก BRICS เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองด้วย

• ด้านความมั่นคงน้ำ วอชิงตันพยายามกลับเข้ามาเป็นคนกลางในข้อพิพาทแม่น้ำไนล์ (จดหมายของทรัมป์ถึงประธานาธิบดีซีซีเมื่อมกราคม 2026) ซึ่งไคโรยินดีต้อนรับ เพราะในสมัยแรกของทรัมป์ สหรัฐฯ เคยเสนอข้อตกลงที่เป็นคุณต่ออียิปต์ อย่างไรก็ตาม เอธิโอเปียไม่มองสหรัฐฯ เป็นคนกลางที่เป็นกลาง ทำให้บทบาทไกล่เกลี่ยของสหรัฐฯ มีข้อจำกัด 

• แม้บทบาทของอียิปต์ที่ G7 จะไม่ได้เกี่ยวข้องกับไทยโดยตรง เนื่องจากอียิปต์ไม่ได้พูดถึงไทยหรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นการเฉพาะ แต่หากมองที่เนื้อหาของประเด็นที่อียิปต์ผลักดัน จะพบว่ามีความเกี่ยวพันกับผลประโยชน์ของไทยโดยอ้อมในระดับปานกลาง ผ่านหลายช่องทาง โดยเรียงจากที่เป็นรูปธรรมที่สุดดังนี้

• การไกล่เกลี่ยกาซา/ตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นประเด็นที่อียิปต์ผลักดันมากที่สุดในเวที G7 (การเดินหน้าระยะที่สองของข้อตกลงหยุดยิงกาซา) และเป็นจุดที่ไทยมีผลประโยชน์โดยตรง เพราะมีแรงงานไทยในอิสราเอลราว 50,000 คน ซึ่งเป็นกำลังแรงงานต่างชาติกลุ่มใหญ่ที่สุดในภาคเกษตร  

• ความมั่นคงของเส้นทางทะเลแดง/คลองสุเอซ อียิปต์ผลักดันเรื่องเสรีภาพการเดินเรือในทะเลแดงและเสถียรภาพคลองสุเอซ (ด้วยเหตุผลเรื่องรายได้คลองของตนเอง) ซึ่งตรงกับผลประโยชน์การค้าของไทย เพราะการส่งออกของไทยไปยุโรปต้องพึ่งเส้นทางเอเชีย–ยุโรปผ่านสุเอซ ในภาวะวิกฤตทะเลแดง เรือต้องอ้อมแหลมกู๊ดโฮป เพิ่มระยะทางราว 4,000 ไมล์และเวลาเดินทาง 10–14 วัน โดยค่าระวางเส้นทางเอเชีย–ยุโรปทรงตัวสูงกว่าระดับก่อนวิกฤตราว 25–35% ต้นทุนเหล่านี้กระทบผู้ส่งออกไทย (อิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนยานยนต์ อาหาร) โดยตรง การที่อียิปต์ดันให้ภูมิภาคสงบและเส้นทางเดินเรือปลอดภัย จึงสอดคล้องกับสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทย 

• วาระเศรษฐกิจร่วม (ความมั่นคงอาหาร พลังงาน และความไม่สมดุลทางเศรษฐกิจโลก) อียิปต์นำ "เสียงของแอฟริกา" เรื่องความมั่นคงทางอาหาร พลังงาน และผลกระทบสภาพภูมิอากาศเข้าสู่ที่ประชุม และร่วมสนับสนุนแถลงการณ์ว่าด้วยความไม่สมดุลทางเศรษฐกิจโลก ซึ่งเป็นวาระที่ไทยในฐานะประเทศกำลังพัฒนาและผู้ส่งออกอาหารรายใหญ่มีจุดยืนใกล้เคียงกัน ความผันผวนของราคาสินค้าโลกและเงินเฟ้อจากปัญหาห่วงโซ่อุปทานก็กระทบไทยเช่นกัน

------------------------------------------------------------

ที่มา

1. ISPI — Sisi at the G7: Positioning Egypt as a Regional Partner? — https://www.ispionline.it/en/publication/sisi-at-the-g7-positioning-egypt-as-a-regional-partner-239905

2. Egyptian State Information Service (SIS) — President El-Sisi Participates in the 2026 G7 Summit — https://sis.gov.eg/en/media-center/events/president-el-sisi-participates-in-the-2026-g7-summit/

3. Ahram Online — Egypt’s return to the G7 / El-Sisi urges seizing opportunity for Middle East peace at G7 — https://english.ahram.org.eg/NewsContentP/1/570889/Egypt/Egypt%E2%80%99s-return-to-the-G.aspx

4. Wikipedia — 52nd G7 summit — https://en.wikipedia.org/wiki/52nd_G7_summit

5. Egypt Today — President El-Sisi to join G7 summit, meet Trump in France — https://www.egypttoday.com/Article/1/147759/President-El-Sisi-to-join-G7-summit-meet-Trump-in

6. Egypt Independent — PM: Strong messages from President al-Sisi during G7 Summit — https://cloudflare.egyptindependent.com/pm-strong-messages-from-president-al-sisi-during-g7-summit-regarding-egypts-position-on-current-regional-crises/

7. APA News — G7 Summit: Egypt’s el-Sisi holds talks with Donald Trump — https://apanews.net/g7-summit-egypts-el-sisi-holds-talks-with-donald-trump/

8. Egyptian Gazette / SIS / Egypt Today — Sisi–Lula talks in Évian (Egypt-Brazil) — https://sis.gov.eg/en/presidency/foreign-affairs/presidents-receptions/president-el-sisi-meets-brazils-president-da-silva-on-sidelines-of-the-g7-summit-in-%C3%A9vian-france/

9. Geneva Solutions — Global south leaders play their cards at G7 summit — https://genevasolutions.news/global-news/global-south-leaders-play-their-cards-at-g7-summit

10. Council on Foreign Relations — The Danger of Renewed U.S. Interest in the GERD — https://www.cfr.org/articles/the-danger-of-renewed-u-s-interest-in-the-gerd

11. Middle East Council on Global Affairs — With Ethiopia’s GERD Active, Tensions Mount Along the Nile — https://mecouncil.org/blog_posts/with-ethiopias-gerd-active-tensions-mount-along-the-nile/

12. The New Arab — Egyptian outrage as Ethiopia plans more dams on Blue Nile — https://www.newarab.com/news/egyptian-outrage-ethiopia-plans-more-dams-blue-nile

13. Congressional Research Service (Congress.gov) — Egypt: Background and U.S. Relations (Feb 25, 2026) — https://www.congress.gov/crs-product/RL33003

14. Foreign Policy — Scrutiny of U.S. Military Aid to Egypt Needed — https://foreignpolicy.com/2026/05/20/egypt-military-aid-congress/

15. The Arab Weekly — Egypt-US ties show tactical gains but strategic erosion — https://thearabweekly.com/egypt-us-ties-show-tactical-gains-strategic-erosion-analyst-says