




ธุรกิจละครสั้นในตลาดจีน
ส่วนที่ 1: บทนำ
ละครสั้น (Micro-drama หรือ Vertical Drama) เป็นรูปแบบละครการรับชมประเภทใหม่ที่เติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา และกำลังปรับโฉมอุตสาหกรรมละครดิจิทัลของจีนอย่างลึกซึ้ง ตามคำจำกัดความอย่างเป็นทางการของสำนักงานวิทยุโทรทัศน์แห่งชาติจีน (National Radio and Television Administration: NRTA) ละครสั้นออนไลน์ หมายถึง "ละครออนไลน์ที่มีความยาวต่อตอนตั้งแต่ไม่กี่สิบวินาทีจนถึงประมาณ 15 นาที มีแก่นเรื่องและโครงเรื่องหลักที่ค่อนข้างชัดเจน และมีโครงเรื่องที่ค่อนข้างต่อเนื่องและมีความสมบูรณ์" คำจำกัดความนี้ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการในวันที่ 8 ธันวาคม 2563 ผ่านการประกาศเกี่ยวกับปัญหาในการตรวจสอบเนื้อเรื่องของละครสั้นออนไลน์ในละครและซีรีส์ออนไลน์ ซึ่งเป็นการกำหนดสถานะให้ละครสั้นกลายเป็นรูปแบบที่ 4 ของงานละครและซีรีส์ออนไลน์ที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ ถัดจากละครและซีรีส์ออนไลน์ ภาพยนตร์ออนไลน์ และแอนิเมชันออนไลน์
ประวัติการพัฒนาของอุตสาหกรรมละครสั้นออนไลน์จีนสามารถย้อนกลับไปได้ถึงปี 2555 โดยมีเรื่อง "Diao si Nan shi" (屌丝男士) และ "Wan wan mei xiang dao" (万万没想到) ที่ออกฉายในแพลตฟอร์ม Youku ในปี 2557 ผลงานทั้งสองเรื่องนี้ได้รับความนิยมมาก และได้เผยแพร่อย่างรวดเร็วในโลกออนไลน์ด้วยรูปแบบที่มีความยาวสั้นและเนื้อเรื่องแนวตลกขบขัน ได้สร้างรากฐานสำหรับการกำเนิดของละครสั้นออนไลน์ในเบื้อนต้น และมาถึงปี 2562 ละครจีนได้ก้าวสู่ช่วงเวลาการเติมโตอย่างก้าวกระโดด โดยรายงานการพัฒนาวิดีโอสั้นของจีน (2566) ระบุว่าจากปี 2559 ถึง 2566 ขนาดของอุตสาหกรรมโสตทัศน์ออนไลน์โดยรวมของจีนเติบโตขยายตัว 7.18 เท่าตัว ในอุตสาหกรรมดังกล่าว ขนาดของอุตสาหกรรมวิดีโอสั้นได้มีอัตราเติบโตถึง 153 เท่าตัว หรือคิดเป็นสัดส่วนขยายตัว 17.8 เท่าตัว กล่าวได้ว่าวิดีโอสั้นได้กลายเป็นเสาหลักของการพัฒนาอุตสาหกรรมโสตทัศน์จียยุคใหม่ โดยมีมูลค่าอุตสาหกรรมสูงกว่า 3,000 พันล้านหยวน จำนวนผู้ใช้งานในประเทศมากกว่า 1,026 ล้านคน นับตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นมา แพลตฟอร์มวิดีโอทั้งแบบยาวและสั้น บริษัทผลิตภาพยนตร์และละคร สถานีวิทยุโทรทัศน์และแพลตฟอร์มสื่อใหม่ที่เกี่ยวข้อง บริษัท MCN ผู้ให้สิทธิ์เนื้อเรื่อง IP ต่างได้เข้าสู่ตลาดละครสั้น ตลอดจนถึงปี 2566 ละครสั้นได้เร่งปรับสถานะจากการเติบโตแบบเสรี เข้าสู่ระยะการพัฒนาเชิงคุณภาพอย่างมีระบบ ซึ่งได้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพอันมหาศาลในตลาดละครจีน และกลายเป็นอุตสาหกรรมที่น่าจับตามอง ในขณะที่หลายอุตสาหกรรมมีการชะลอตัวในยุคปัจจุบัน
ส่วนที่ 2: ขนาดและอัตราการเติบโตของตลาด
2.1 มูลค่าตลาดและอัตราการเติมโต
อุตสาหกรรมละครสั้นจีนได้มีการพัฒนาแบบก้าวกระโดดอย่างน่าประทับใจจากระยะเริ่มต้นไปสู่การเติบโตขยายตัวสูงสุดในเวลาเพียงไม่กี่ปี ในปี 2566 ขนาดตลาดละครสั้นออนไลน์ของจีนมีมูลค่าสูงถึง 37,390 ล้านหยวน หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 267.65 เมื่อเทียบช่วงเวลาเดียวกันกับปีก่อน ส่วนในปี 2567 ขนาดตลาดละครสั้นมีมูลค่าสูงถึง 51,500 ล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 35.1 และคาดว่าในปี 2568 จะขยายตัวเพิ่มขึ้นถึง 63,430 ล้านหยวน ซึ่งตัวเลขนี้สูงกว่าผลประกอบการโดยรวมของ Box Office ภาพยนตร์ในจีน ในปี 2567 ที่มีมูลค่า 42,500 ล้านหยวน และจากแหล่งข้อมูลอื่นแสดงให้เห็นว่าขนาดตลาดละครสั้นของจีนในปี 2567 มีมูลค่าอยู่ที่ 50,400 ล้านหยวน อัตราการใช้งานในหมู่ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเกือบร้อยละ 60 และคาดว่ามูลค่าในปี 2568 จะเพิ่มเป็น 68,600 ล้านหยวน หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 36
มูลค่าตลาดและอัตราการเติบโตของละครสั้นจีน ปี 2023-2025
ปี | มูลค่า (ล้านหยวน) | อัตราการเติบโต (%) | ข้อมูลที่มา |
2566 | 37,390 | 265.65 | iiMedia Research |
2567 | 51,500 | 35.1 | iiMedia Research |
2568 (คาดการณ์) | 63,430 | 23.2 | iiMedia Research |
2567 | 50,400 | 34.9 | ข้อมูลสาธารณะ |
2568 (คาดการณ์) | 68,600 | 36.1 | ข้อมูลสาธารณะ |
แม้ว่าข้อมูลจากแหล่งต่างๆ จะมีความแตกต่างด้วยแหล่งข้อมูลที่มาไม่เหมือนกัน แต่ต่างชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่าอุตสาหกรรมละครสั้นกำลังอยู่ในช่วงระยะการเติบโตสูง คาดว่าอัตราการเติบโตในปี 2568 จะอยู่ที่ประมาณร้อยละ 23-36 ซึ่งสูงกว่าอัตราการเติบโตของอุตสาหกรรมภาพยนตร์และซีรีส์แบบดั้งเดิมเป็นอย่างมาก การเติบโตนี้ได้ขับเคลื่อนด้วย 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ (1) การเติบโตอย่างรวดเร็วของปริมาณเนื้อเรื่องจากฝั่งผู้ผลิต (2) การขยายตัวอย่างต่อเนื่องของฐานผู้ชม (3) รูปแบบธุรกิจเชิงพาณิชย์ได้มีความหลากหลายอย่างสมบูรณ์
2.2 ขนาดผู้ชมและอัตราการเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภค
กลุ่มผู้ชมละครสั้นมีแนวโน้มเติบโตอย่างรวดเร็ว ตามข้อมูลล่าสุดสัดส่วนผู้ชมที่ชำระเงินเพื่อรับชมละครสั้นเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 40.5 ในเดือนมกราคม 2567 เป็นร้อยละ 48.8 เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2568 ซึ่งหมายความว่าในทุกสองคนที่ดูละครสั้น จะมีหนึ่งคนที่จ่ายเงินเพื่อการรับชม จากรายงานการสำรวจการพัฒนาธุรกิจออนไลน์ของจีน (2025) ระบุว่า ณ เดือนธันวาคม 2567 ขนาดผู้ชมละครสั้นของจีนมีจำนวนสูงถึง 662 ล้านคน จำนวนผู้ชมดังกล่าวทำให้ส่วนแบ่งตลาดเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 52.4 ในเดือนมิถุนายน 2567 มาเป็นร้อยละ 59.7 ของกลุ่มผู้ใช้อินเทอร์เน็ตโดยรวมในเวลาเพียงครึ่งปี กล่าวได้ว่า ละครสั้นได้กลายเป็นส่วนสำคัญในอุตสาหกรรมคอนเทนต์ดิจิทัลที่ไม่อาจมองข้ามได้
นอกจากนี้ จากข้อมูลพฤติกรรมของผู้ชมระยะเวลาใช้งานต่อวันต่อคน ของแอปพลิเคชันละครสั้นเพิ่มขึ้นจาก 90 นาทีเป็น 101 นาที ซึ่งเทียบเท่ากับการใช้งานของแอปพลิเคชันส่งข้อความแบบทันทีของคนจีนในชีวิตประจำวัน สะท้อนให้เห็นว่าละครสั้นกลายเป็นช่องทางบันเทิงสำคัญในการใช้ชีวิตของผู้บริโภค และมีความผูกพันกับผู้ชมในระดับสูง ข้อมูลจาก Baidu Star Atlas แสดงให้เห็นว่าผู้บริโภคกว่าร้อยละ 90 มีความชัดเจนในการค้นหา โดยค้นหาชื่อเรื่องหรือชื่อ IP ของละครสั้นโดยตรง มีเพียงร้อยละ 4.1 ของผู้ชมที่ค้นหาคำทั่วไป เช่น ละครสั้น ดูฟรี ปรากฏการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าละครสั้นได้สร้างเศรษฐกิจแฟนคลับและเอฟเฟกต์ IP ที่มั่นคงแล้ว และเนื้อเรื่องที่มีคุณภาพสูงสามารถดึงดูดกลุ่มเป้าหมายได้อย่างแม่นยำ
2.3 โครงสร้างและองค์ประกอบของตลาด
จากมุมมองโครงสร้างการผลิตละคร ในปี 2567 คาดว่าจำนวนละครสั้นที่ออกอากาศทั้งหมดจะสูงถึง 24,000 เรื่อง เพิ่มขึ้นร้อยละ 27.5 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า โดยแพลตฟอร์มละครสั้นโดยเฉพาะและวิดีโอสั้นครอบคลุม 23,000 เรื่อง ส่วนแพลตฟอร์มวิดีโอความยาวมีประมาณ 1,350 เรื่อง ส่วนแบ่งปริมาณการออกอากาศของแพลตฟอร์มที่น่าประทับใจ คือ การเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมการบริโภคของผู้ชม กล่าวคือ ตลาดหน้าจอขนาดเล็กได้แซงหน้าหน้าจอขนาดใหญ่อย่างสมบูรณ์แล้ว โดยละครสั้นที่กระชับและมีปฏิสัมพันธ์สูงได้สอดคล้องกับพฤติกรรมการบริโภคของคนในยุคอินเทอร์เน็ตบนมือถือมากกว่าการรับชมแบบดั้งเดิม
จากมุมมองโครงสร้างโมเดลธุรกิจเชิงพาณิชย์ ตลาดละครสั้นสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ (1) ละครสั้นแบบชำระเงิน (รูปแบบ IAP) และ (2) ละครสั้นแบบฟรี (รูปแบบ IAA) เมื่อปี 2567 มูลค่าตลาดของละครสั้นฟรีในประเทศจีนอยู่ที่ประมาณ 2.5 หมื่นล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 150 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า คาดว่าในปี 2568 จะสูงถึง 3.5 หมื่นล้านหยวน หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 40 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า เมื่อเปรียบเทียบแล้วละครสั้นแบบชำระเงิน (รูปแบบ IAP) หลังจากผ่านช่วงเติบโตสูงในปี 2566 มูลค่าตลาดในปี 2567 ยังคงรักษาอัตราการเติบโตอย่างเสถียร กล่าวได้ว่า การเติบโตใหม่ของอุตสาหกรรมส่วนใหญ่มาจากละครสั้นแบบฟรี (รูปแบบ IAA)
จากมุมมองผู้มีส่วนร่วมในตลาด ตลาดละครสั้นมีแนวโน้มที่หลากหลายมากขึ้น เมื่อบริษัทผู้ผลิตและบริษัทโฆษณาได้เข้าสู่ตลาดดังกล่าว ทำให้ละครสั้นบางเรื่องมีงบประมาณการผลิตที่สูงขึ้น การผลิตมีความเป็นมาตรฐานมากขึ้น การบูรณาการอย่างมีประสิทธิภาพระหว่างทุนและการผลิตสามารถยกระดับคุณภาพของละครได้อย่างมีประสิทธิภาพ กล่าวได้ว่า การที่ร่วมมือจากหลายฝ่ายส่งผลให้รูปแบบการผลิตละครสั้นมีความเป็นมืออาชีพและเป็นมาตรฐานมากขึ้น
ส่วนที่ 3: ห่วงโซ่อุตสาหกรรม
3.1 โครงสร้างโดยรวมของห่วงโซ่อุตสาหกรรม
อุตสาหกรรมละครสั้นได้ก่อตัวเป็นห่วงโซ่อุตสาหกรรมอย่างสมบูรณ์ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ซึ่งประกอบด้วยผู้ถือลิขสิทธิ์ ผู้รับผลิต ผู้จัดจำหน่าย ผู้ลงโฆษณา และแพลตฟอร์มต่างๆ เป็นต้น แต่ละส่วนของห่วงโซ่อุตสาหกรรมได้เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด ร่วมกันผลักดันการพัฒนาของอุตสาหกรรมอย่างเต็มรูปแบบ และมีแนวโน้มการพัฒนาที่ดี
โครงสร้างห่วงโซ่อุตสาหกรรมละครสั้น
ต้นน้ำ | การพัฒนาเนื้อเรื่อง IP และลิขสิทธิ์ |
| เว็บไซต์วรรณกรรมดิจิทัล / สำนักพิมพ์ต่างๆ / ผู้ถือลิขสิทธิ์ IP / การสร้างบท /บริการเทคโนโลยีภาพและเสียง |
กลางน้ำ | การผลิตและจัดจำหน่ายละครสั้น |
| ฝ่ายผลิต / ทีมงานผู้ผลิต (รวมถึงผู้กำกับ นักแสดง ทีมถ่ายทำ ทีมตัดต่อ) / ผู้ถือลิขสิทธิ์ละครสั้น |
ปลายน้ำ | การกระจายละครผ่านแพลตฟอร์มและการบริโภคของผู้ใช้ |
| แพลตฟอร์มกระจายทราฟฟิก / แพลตฟอร์มรับชมละครสั้น / ผู้ชมปลายทาง |
3.2 คุณค่าหลักของห่วงโซ่ต้นน้ำ อยู่ที่การจัดหาทรัพยากร IP ซึ่งคอนเทนต์ที่มีคุณภาพสูงและแนวคิดสร้างสรรค์ จะมีนัยสำคัญมากต่อคุณภาพของละครสั้น จากการพัฒนาของอุตสาหกรรมละครสั้น การสร้างเนื้อเรื่องในตลาดกำลังเปลี่ยนจากการสร้างโดยกลุ่มผู้สร้างอิสระ ไปสู่การผลิตโดยผู้มืออาชีพปัจจุบันต้นทุนการผลิตละครสั้นระดับคุณภาพสูง โดยเฉลี่ยสูงกว่า 3 ล้านหยวน ซึ่งทำให้การผลิตมีมาตรฐานและมีคุณภาพมากขึ้น
3.3 คุณค่าหลักของห่วงโซ่กลางน้ำ อยู่ที่การเปลี่ยนแนวคิดเนื้อเรื่องจากห่วงโซ่ต้นน้ำให้กลายมาเป็นผลิตรายการละครสั้นที่เป็นรูปธรรม ตลอดผลักดันออกสู่ตลาด ด้วยการพัฒนาของอุตสาหกรรม ห่วงโซ่กลางน้ำก็มีความเป็นมืออาชีพมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีมาตรฐานการผลิตสูงขึ้นเช่นกัน
3.4 คุณค่าหลักของห่วงโซ่ปลายน้ำ อยู่ที่การทำให้ละครสั้นเข้าถึงผู้ชมและสร้างรายได้เชิงพาณิชย์ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการสร้างมูลค่าของอุตสาหกรรมละครสั้น เมื่อฐานผู้ชมขยายตัวอย่างต่อเนื่องและการชำระเงินกลายเป็นพฤติกรรมสำคัญของการบริโภค มูลค่าทางการค้าของห่วงโซ่ปลายน้ำจะมีอัตราการขยายตัวเพิ่มสูงขึ้น
ส่วนที่ 4: สถานการณ์ตลาดและการแข่งขัน
4.1 ส่วนแบ่งการตลาดและการจัดอันดับแพลตฟอร์มหลัก
แพลตฟอร์มหลักในอุตสาหกรรมละครสั้นสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่ (1) แพลตฟอร์มวิดีโอสั้น (เช่น Douyin抖音 Kuaishou快手) (2) แพลตฟอร์มวิดีโอแบบยาว (เช่น iQIYI爱奇艺 Tencent Video腾讯视频 Youku优酷 Mango TV芒果TV) และ (3) แอปพลิเคชันละครสั้นโดยเฉพาะ (เช่น Hongguo Short Drama 红果短剧 Hema Theater河马剧场)
ตารางเปรียบเทียบแพลตฟอร์มละครสั้นหลัก ในปี 2568
ประเภทแพลตฟอร์ม | ตัวแทน | รูปแบบภาพ | ความยาว/จำนวนตอน | ทุนการผลิต | รอบการผลิต | ส่วนแบ่งการตลาดคุณลักษณะ |
แพลตฟอร์มวิดีโอสั้น | Douyin, Kuaishou | แนวตั้ง/แนวนอน | 2-5นาที/ตอน 5-20ตอน/เรื่อง | 0.5-3 ล้านหยวน/เรื่อง | ถ่ายทำ 8-10 วัน ตัดต่อ 7 วัน | ครองปริมาณการใช้งานหลัก ฐานผู้ชมขนาดใหญ่ ความสามารถในการกระจายตามกระแสสูง รูปแบบฟรีเป็นหลัก |
แพลตฟอร์มวิดีโอความยาว | iQIYI, Tencent Video, Youku, Mango TV | แนวนอน | 10-20นาที/ตอน15-30ตอน/เรื่อง | 2-5 ล้านหยวน/เรื่อง | ถ่ายทำ20-30 วัน ตัดต่อ 10 วัน | เนื้อเรื่องคุณภาพสูง การผลิตอย่างมืออาชีพ รูปแบบสมาชิกเป็นหลัก |
แอปพลิเคชันละครสั้นโดยเฉพาะ | Hongguo Short Drama, Hema Theater | แนวตั้ง | 1-3นาที/ตอน 30-100ตอน/เรื่อง | 0.3-1.5 ล้านหยวน/เรื่อง | ถ่ายทำ 8-10 วัน ตัดต่อ 7 วัน | ผู้ใช้ประจำต่อเดือนมีการเติบโตอย่างรวดเร็ว มุ่งเน้นละครสั้นโดยเฉพาะ มีความผูกพันกับผู้ชมสูง |
จากข้อมูลพบว่า ณ เดือนมีนาคม 2568 แอปพลิเคชัน Hongguo Free Short Drama มีจำนวนผู้ใช้งานประจำต่อเดือนสูงถึง 173 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 220.3 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว เป็นรองเพียง DeepSeek และ Doubao ในกลุ่มแอปพลิเคชันผู้ใช้งานระดับ 100 ล้านคน นอกจากนี้ แอปพลิเคชัน Hema Theater มีผู้ใช้ประจำต่อเดือนสูงถึง 41.6771 ล้านคน เพิ่มขึ้นร้อยละ 319.34 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว ซึ่งติดอันดับที่ 5 ในแอปพลิเคชันผู้ใช้งานระดับ 10 ล้าน ในขณะเดียวกัน เวลาในการใช้งานต่อคนของแอปพลิเคชัน Hongguo Free Short Drama สูงถึง 19.36 ชั่วโมงต่อเดือน ขนาดผู้ชมและเวลาในการใช้งานได้แซงหน้าแอปพลิเคชันอื่นๆ ในอุตสาหกรรมเป็นอย่างมาก
4.2 กรณีศึกษาละครสั้นหงกั่ว (Hongguo Short Drama – แอปพลิเคชั่นดูละครสั้นโดยเฉพาะ)
ละครสั้นหงกั่ว(Hongguo Short Drama)ในฐานะที่เป็นผู้นำในอุตสาหกรรมละครสั้น จากที่ผ่านมาละครสั้นหงกั่วมียอดแบ่งรายได้โดยเฉลี่ยต่อเดือนเกิน 300 ล้านหยวน และในเดือนเมษายน 2568 ส่วนแบ่งรายได้ต่อเดือนของละครสั้นหงกั่วพุ่งสูงเกิน 500 ล้านหยวน โดยมีผู้ถือลิขสิทธิ์มากกว่า 20 รายที่มียอดแบ่งรายได้ต่อเดือนเกิน 5 ล้านหยวน และมีผลงานมากกว่า 90 เรื่องที่มียอดแบ่งรายได้ต่อเดือนเกิน 1 ล้านหยวน
หากพิจารณาจากปัจจัยความสำเร็จของละครสั้นหงกั่วประกอบด้วย
กลยุทธ์คอนเทนต์คุณภาพสูง:แพลตฟอร์มหงกั่วมุ่งเน้นคุณภาพของเนื้อเรื่อง โดยให้การสนับสนุนพิเศษสำหรับละครประเภทเนื้อหาสำคัญ สามารถดึงดูดผู้ชมใหม่ ละครใหม่ที่ได้รับความนิยมสูง และบทละครที่ผลิตเอง ณ เดือนเมษายน 2568 การสนับสนุนสำหรับละครสั้นประเภทเนื้อหาสำคัญของแพลตฟอร์มเกิน 10 ล้านหยวน เงินสนับสนุนสำหรับกิจกรรมดึงดูดผู้ใช้ใหม่เกิน 100 ล้านหยวน และยอดแบ่งรายได้ต่อเดือนสำหรับละครในแพลตฟอร์มเกิน 40 ล้านหยวน
ความได้เปรียบด้านขนาดผู้ใช้: ณ เดือนมีนาคม 2568 แอปพลิเคชันละครสั้นฟรีหงกั่ว มีจำนวนผู้ชมประจำต่อเดือน (MAU) สูงถึง 173 ล้านคน ซึ่งใกล้เคียงกับแอปพลิเคชัน Youku Video ที่มี MAU 185 ล้านคนโดยรวม ในด้านระยะเวลาการใช้งาน ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2025 ผู้ชมแอปละครสั้นฟรีหงกั่วมีระยะเวลาการใช้งานแซงหน้าแอปพลิเคชันวิดีโอความยาวอย่าง Youku, iQiyi, Tencent Video และ Mango TV
การจัดวางคอนเทนต์ที่หลากหลาย: ละครสั้นหงกั่วมุ่งเน้นความหลากหลายของเนื้อเรื่อง ซึ่งส่งผลให้ในเดือนเมษายน 2568 ประเภทแนวอดีตโบราณ ย้อนยุค และแนวแฟนตาซี ได้เติบโตอย่างรวดเร็ว ในช่วงเทศกาลตรุษจีนปี 2568 ละครสั้นหงกั่ว มีจำนวนการรับชมรวมเกิน 19,300 ล้านครั้ง จำนวนผู้ชมรวมสูงถึง 600 ล้านคน และละครสั้น 4 เรื่องยอดนิยม ได้แก่ คุณหญิงที่ดีจริง(好一个乖乖女)จอมเล่ห์(老千)หอมสาลี่(咬清梨)และ เขายืนกรานที่จะแย่งชิง(他偏要抢)มียอดรับชมทะลุ 1,000 ล้านครั้ง
กลยุทธ์ความร่วมมือข้ามสาขา: เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2568 Mango TV และละครสั้นหงกั่วได้ลงนามข้อตกลงความร่วมมือ โดยทั้งสองฝ่ายจะดำเนินความร่วมมือเชิงลึกใน 3ทิศทางหลัก ได้แก่ (1) การอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ละครสั้นคุณภาพสำเร็จรูปซึ่งกันและกัน (2) การร่วมพัฒนาและผลิต IP และ (3) การพัฒนาละครสั้นเชิงพาณิชย์ ทั้งสองฝ่ายจะเริ่มจากแผนการร่วมบ่มเพาะ IP การบูรณาการทรัพยากรอันยอดเยี่ยมจาก Tomato Novel (番茄小说) และ Mango TV ตลอดจนการสร้างโมเดลละครสั้นพันธมิตรที่เป็นการร่วมแบ่งรายได้และบริหารด้วยกัน
4.3 กลยุทธ์การรักษาส่วนแบ่งตลาดของแพลตฟอร์มต่างๆ ในการแข่งขัน
เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาด และรับมือกับการแข่งแข็งระหว่างแพลตฟอร์มด้วยคุณลักษณ์ ที่ไม่เหมือนกัน แพลตฟอร์มขนาดใหญ่ต่างนำกลยุทธ์ที่แตกต่างกันมาใช้ในการแข่งขัน
แพลตฟอร์มวิดีโอสั้น: แพลตฟอร์มวิดีโอสั้นอย่าง Douyin และ Kuaishou ใช้ประโยชน์จากฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่และขีดความสามารถในการกระจายกระแสข้อมูลอันแข็งแกร่ง พัฒนาและสนับสนุนละครสั้นผลิตโดยแพลตฟอร์มเองอย่างเต็มที่ ตามข้อมูลเปิดเผยว่า ในปี 2567 จำนวนละครสั้นที่ผลิตและออกอากาศบน Douyin มีมากกว่า 20,000 เรื่อง โดยเฉพาะตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2567 เป็นต้นมา จำนวนเรื่องใหม่ที่ออกอากาศมีการเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด และในเดือนมีนาคม 2568 จำนวนละครใหม่ที่อัปโหลดมีจำนวนสูงถึง 11,400 เรื่อง ทั้งนี้ มีละครสั้นโดยรวมที่ออกอากาศในช่วงเวลาเดียวกันอยู่มากกว่า 27,500 เรื่อง ในขณะเดียวกัน แพลตฟอร์ม Kuaishou ได้มีการจัดวางตลาดละครสั้นอย่างจริงจังเช่นกัน ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงธันวาคม 2567 จำนวนละครสั้นบน Kuaishou มีอัตราเพิ่มขึ้น 5.7 เท่าตัว และผู้ใช้ที่ชำระเงินสำหรับการรับชมละครสั้นในแพลตฟอร์มเพิ่มขึ้นถึง 4 เท่าตัว
แพลตฟอร์มวิดีโอความยาว: แพลตฟอร์มวิดีโอความยาวอย่าง iQiyi, Tencent Video, Youku และ Mango TV มีข้อได้เปรียบอยู่ที่การผลิตคอนเทนต์อย่างมืออาชีพ และการดำเนินการอย่างมีมาตรฐาน ละครชุดที่ผลิตโดยแพลตฟอร์มเหล่านี้จึงมีอิทธิพลต่อตลาดและมีความสามารถในการดึงดูดผู้ชมได้มากกว่า ปัจจุบันแพลตฟอมร์มวิดีโอความยาวได้นำละครสั้นมาเป็นส่วนสำคัญของระบบนิเวศการพัฒนา เพื่อเพิ่มแรงจูงใจต่อสมาชิกในแพลตฟอร์ม
แอปพลิเคชันละครสั้นโดยเฉพาะ: แอปพลิเคชันละครสั้นโดยเฉพาะ อย่าง Hongguo Short Drama และ Hema Theater มุ่งเน้นคอนเทนต์ละครสั้นโดยเฉพาะ โดยมีลักษณะความผูกพันกับผู้ชมอย่างแม่นยำ และอัตราการเติบโตที่สูงมาก ขณะนี้ Hongguo Short Drama ได้เริ่มทดลองขยายขอบเขตฟังก์ชันวิดีโอสั้น เมื่อเดือนมีนาคม 2568 ที่ผ่านมา แอปพลิเคชัน Hongguo Short Drama ได้ทดสอบฟังก์ชันวิดีโอสั้นในวงจำกัด โดยเพิ่มช่องทางเข้าชมวิดีโอสั้น ให้กับผู้ชมที่ด้านบนของหน้าแรก ซึ่งเนื้อเรื่องส่วนใหญ่เป็นการวิจารณ์หรือเล่าสรุปภาพยนตร์และละคร เพื่อให้ผู้ชมสามารถรับชมเนื้อเรืองแบบกระชับในระยะเวลาอันสั้น
ส่วนที่ 5: ระบบนิเวศการสร้างสรรค์เนื้อเรื่อง
5.1 การกระจายตัวของแนวเนื้อเรื่องและความนิยม
แนวเนื้อเรื่องของละครสั้นจีนมีแนวโน้มการพัฒนาที่หลากหลายมากขึ้น ตามข้อมูลที่เปิดเผยในปี 2567 ละครสั้นแนวผู้หญิงมีสัดส่วนความนิยม (Thermal Value) คิดเป็นร้อยละ 61 โดยจำนวนละครสั้นแนวผู้หญิงมากกว่าละครสั้นแนวผู้ชาย ร้อยละ 70 ในไตรมาสแรกของปี 2568 สัดส่วนค่าความนิยมของละครสั้นแนวผู้หญิงพุ่งสูงเกินร้อยละ 70 สะท้อนให้เห็นว่าผู้ชมที่เป็นผู้หญิงกลายเป็นกลุ่มหลักที่สร้างรายได้ให้กับธุรกิจละครสั้น
ในด้านแนวเนื้อเรื่องย่อย แนวอารมณ์ความรู้สึก พลิกชะตาชีวิต และเมืองใหญ่สมัยใหม่ ยังคงเป็น 3อันดับแรกของกระแสความนิยมของละครสั้น โดยในปี 2567 มีสัดส่วนค่าความนิยมคิดเป็นร้อยละ 24, 19 และ 17 ตามลำดับ นอกจากนี้ ละครแนวครอบครัว จีนโบราณ และโรแมนติกคู่รัก มีอัตราการเติบโตที่สูงเช่นกัน ในขณะที่ความนิยมของแนวสงครามนักรบได้มีอัตราลดลง ทั้งนี้แสดงให้เห็นว่าตลาดละครสั้นกำลังพัฒนาจากแนวเนื้อเรื่องที่มีประเภทไม่หลากหลายในช่วงเริ่มต้น ไปสู่เนื้อเรื่องที่มีความหลากหลายในยุคปัจจุบัน เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของกลุ่มผู้บริโภคที่แตกต่างกัน
5.2 ต้นทุนการผลิตและคุณภาพมีการยกระดับที่สูงขึ้น
ต้นทุนการผลิตและคุณภาพของละครสั้นมีการเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ละครสั้นในยุคแรกมีต้นทุนการผลิตที่ค่อนข้างต่ำ โดยอาศัยรูปแบบการผลิตแบบกระชับ เร็ว และไว เพื่อให้ได้อัตราผลตอบแทนต่อการลงทุนที่สูง อย่างไรก็ตามด้วยการพัฒนาของอุตสาหกรรมและเงินทุนที่ไหลเข้าสู่อุตสาหกรรมหนังสั้น ต้นทุนการผลิตและคุณภาพของละครสั้นจึงได้มีการยกระดับอย่างมีนัยสำคัญ
ด้วยการที่หน่วยผลิตและผู้ลงทุนโฆษณาต่างๆ ได้เข้าสู่ตลาด ทำให้ละครสั้นมีงบประมาณการผลิตที่สูงขึ้น อย่างเช่น ละครสั้นระดับ S (ระดับท็อป) มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยต่อเรื่องสูงถึง 3 ล้านหยวนขึ้นไป และมีการผลิตที่เป็นมาตรฐาน ทั้งนี้ การเป็นที่รู้จักในระดับประเทศ ความเหมาะสมของนักแสดงกับบทบาท ชื่อเสียงด้านการแสดง และการแสดงเป็นคู่รักบนจอของนักแสดง (CP) ที่ผู้ชมยอมรับและติดตาม กำลังกลายเป็นเกณฑ์สำคัญในการคัดเลือกนักแสดงสำหรับละครสั้น เมื่ออิทธิพลของอุตสาหกรรมละครสั้นขยายสู่วงกว้าง นักแสดงชื่อดังจำนวนมากได้หันมาเข้าร่วมแสดงในละครสั้นเหล่านี้ การเข้าร่วมแสดงของนักแสดงที่มีชื่อเสียงส่งผลให้ละครสั้นได้รับกระแสและความนิยมมากยิ่งขึ้น และยิ่งผลักดันอุตสาหกรรมละครสั้นให้มีการพัฒนาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
5.3 ปัญหาความซ้ำซากของเนื้อเรื่องและแนวทางแก้ไข
ความซ้ำซากของเนื้อเรื่องถือเป็นหนึ่งในปัญหาหลักที่อุตสาหกรรมละครสั้นกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน จากสถิติละครสั้นติดอันดับยอดนิยม 100 เรื่อง พบว่าเนื้อเรื่องที่มีแนวเรื่องคล้ายคลึงกันคิดเป็นสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 70 ความซ้ำซากในระดับสูงนี้กำลังบั่นทอนความอดทนของผู้ชมอย่างต่อเนื่อง เพื่อแก้ไขปัญหานี้อุตสาหกรรมละครสั้นได้พยายามดำเนินมาตรการดังต่อไปนี้
การเพิ่มความหลากหลายของแนวเรื่อง: นอกเหนือจากแนวโรแมนติก ซีอีโอผู้ทรงอำนาจ ที่เป็นแบบดั้งเดิมแล้ว แนวสืบสวน ประวัติศาสตร์มนุษย์ วิทยาศาสตร์อนาคต ก็เริ่มได้รับความสนใจเช่นกัน อาทิ ละครสั้นเรื่อง "风起陇西" (สายลมแห่งหลงซี) ซึ่งมีฉากหลังเป็นสงครามสายลับในยุคสามก๊ก นำเสนอเรื่องราวเบื้องหลังประวัติศาสตร์ผ่านมุมมองอันเป็นเอกลักษณ์และเนื้อเรื่องอันน่าตื่นเต้น ซึ่งได้รับการชื่นชมอย่างกว้างขวางจากผู้ชม
การเพิ่งพาทีมวิจัยและกำกับเนื้อเรื่องแบบวิชาชีพ: ผู้ผลิตจำเป็นต้องจัดตั้งทีมวิจัยและกำกับเนื้อเรื่องมืออาชีพ เพื่อเจาะลึกตลาดเฉพาะกลุ่มอย่างจริงจัง และสร้างสรรค์ทรัพย์สินทางปัญญาที่มีความแตกต่าง มีเอกลักษณ์เฉพาะ การสร้างสรรค์นวัตกรรมอย่างต่อเนื่องเท่านั้น จึงจะสามารถตอบสนองความต้องการของผู้ชมที่หลากหลายมากขึ้น และทำให้ละครสั้นโดดเด่นในท่ามกลางการแข่งขันของตลาดที่รุนแรงมากยิ่งขึ้น
กลยุทธ์การผลิตละครสั้นที่มีคุณภาพสูง: ด้วยการกำกับดูแลที่เข้มงวดยิ่งขึ้นในสาขา ละครสั้นที่เติบโตอย่างก้าวกระโดดด้วยจำนวนปริมาณการออกอากาศ กำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนทั้งในด้านเนื้อเรื่องและรูปแบบธุรกิจ การผลิตละครที่มีคุณภาพสูงได้กลายเป็นทิศทางหลักของการพัฒนาอุตสาหกรรม
5.4 แนวโน้มการพัฒนาแนวเนื้อเรื่องใหม่
ด้วยการพัฒนาของอุตสาหกรรมละครสั้น แนวเนื้อเรื่องใหม่ๆ กำลังเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น อาทิ
แนวสืบสวนสอบสวน: ขณะที่ละครแนวสืบสวนสอบสวนเป็นที่ชื่นชอบอย่างมากในอุตสาหกรรมละครยาว แต่กลับไม่ค่อยเป็นที่นิยมในวงการละครสั้น เนื่องจากเนื้องเรื่องต้องใช้เวลาการเล่าเรื่องที่ใช้เวลายาวนาน ข้อมูลที่เปิดเผยได้แสดงให้เห็นว่า ในปี 2024 จำนวนละครสั้นที่ติดแท็ก (Tagging) "สืบสวนสอบสวน" คิดเป็นสัดส่วนเพียงร้อยละ 0.7 ของละครใหม่ทั้งหมด อย่างไรก็ตาม ด้วยความต้องการเนื้อเรื่องคุณภาพสูงของผู้ชมที่เพิ่มสูงขึ้น ศักยภาพของแนวสืบสวนสอบสวนในวงการละครสั้นเริ่มปรากฏชัดเจนขึ้น
แนวประวัติศาสตร์และมนุษยศาสตร์: ละครสั้นอิงประวัติศาสตร์ เช่น ตัวอย่าง เรื่อง 风起陇西(สายลมแห่งหลงซี) นำเสนอเรื่องราวเบื้องหลังประวัติศาสตร์ผ่านมุมมองอันเป็นเอกลักษณ์ และเนื้อเรื่องอันน่าตื่นเต้น ได้รับการชื่นชมอย่างกว้างขวางจากผู้ชม
แนววิทยาศาสตร์อนาคต: แนววิทยาศาสตร์สามารถกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็นและจินตนาการของผู้ชม ซึ่งได้เพิ่มเติมพลังใหม่ให้กับตลาดละครสั้น ตัวอย่างเช่น เรื่อง ซานซิงตุย: เปิดตำนานอนาคต (三星堆:未来启示录) ที่ร่วมผลิตโดยแพลตฟอร์ม Douyin และ Bona Film Group ได้ผสมผสานแนววิทยาศาสตร์เข้ากับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม นับเป็นกรณีศึกษาที่โดดเด่นของการผสานเทคโนโลยี AI เข้ากับละครสั้น
ส่วนที่ 6: โมเดลธุรกิจเชิงพาณิชย์ของละครสั้น
6.1 การเปรียบเทียบโมเดล IAP (In-App Purchases) และ IAA (In-App Advertising)
โมเดลธุรกิจเชิงพาณิชย์ของละครสั้นแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ โมเดล IAP (รูปแบบการชำระเงินตามการรับชม) และโมเดล IAA (รูปแบบการสร้างรายได้จากโฆษณา)
โมเดล IAP (รูปแบบการชำระเงินตามการรับชม): ผู้ชมจำเป็นต้องชำระเงินจึงจะรับชมเนื้อเรื่องทั้งหมดได้ โดยมีวิธีการหลักดังนี้:
เปิดให้ชมฟรีสองสามตอนแรก ตอนต่อไปต้องชำระเงินเพื่อการรับชมต่อ
สมัครสมาชิกรายเดือน สมาชิกสามารถรับชมเนื้อเรื่องทั้งหมดได้
ชำระเงินซื้อเป็นตอน
โมเดล IAA (รูปแบบการสร้างรายได้จากโฆษณา): ผู้ชมสามารถรับชมเนื้อเรื่องได้ฟรี แพลตฟอร์มสร้างรายได้ผ่านการลงโฆษณา โดยมีวิธีการหลักดังนี้:
โฆษณาระหว่างตอน
โฆษณาเปิดแอป
โฆษณาแฝงอยู่ในละคร
จากแนวโน้มการพัฒนาของตลาด ในปี 2567 ตลาดละครสั้นแบบรับชมฟรี (โมเดล IAA) ในจีน มีมูลค่าประมาณ 2.5 หมื่นล้านหยวน เติบโตขยายตัวร้อยละ 150 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า คาดว่าในปี 2568 จะมีมูลค่าสูงถึง 3.5 หมื่นล้านหยวน เติบโตขยายตัวร้อยละ 40 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ในทางตรงกันข้าม ละครสั้นแบบชำระเงิน (โมเดล IAP) ซึ่งผ่านช่วงเติบโตอย่างรวดเร็วในปี 2566 นั้นแล้ว ในปี 2567 ขนาดตลาดโดยรวมมีอัตราการขยายตัวไม่มาก กล่าวได้ว่าการเติบโตใหม่ของอุตสาหกรรมส่วนใหญ่มาจากละครสั้นแบบรับชมฟรี (โมเดล IAA)
6.2 ช่องทางสร้างรายได้ที่หลากหลาย
ด้วยการพัฒนาของอุตสาหกรรมละครสั้น รูปแบบการสร้างรายได้มีความหลากหลายและรอบด้านมากขึ้น จากเดิมที่มีเพียงการซื้อเนื้อเรื่องจากแพลตฟอร์มและการแบ่งรายได้จากยอดนิยม ได้มีการ พัฒนาสู่โมเดลที่หลากหลาย อาทิ การปลดล็อกตอนเพื่อรับชม และการขายสินค้าผ่านไลฟ์สด เป็นต้น
โมเดลแบ่งรายได้กับแพลตฟอร์ม: เป็นหนึ่งในรูปแบบการทำกำไรหลักของละครสั้น แพลตฟอร์มวิดีโอแบบยาวมักแบ่งรายได้ผ่านการสมัครสมาชิกและการลงโฆษณา ส่วนแพลตฟอร์มวิดีโอแบบสั้นจะใช้กลไกการแบ่งรายได้โดยการสร้างผลงานต่างๆ ในการแบ่งรายได้ เช่น ยอดการรับชม ยอดการมีส่วนร่วมกับผู้ชม เป็นต้น
การแทรกโฆษณา: เป็นอีกหนึ่งช่องทางสำคัญที่ทำให้ละครสั้นสามารถทำกำไรได้ ละครสั้นมีลักษณะการเล่าเรื่องกระชับ ฉับไว ทำให้เนื้อเรื่องมีความน่าสนใจ และดึงดูดยิ่งขึ้น เมื่อสอดแทรกโฆษณาเข้ากับเนื้อเรื่องอย่างเป็นธรรมชาติ ผู้ชมจะยอมรับเนื่อเรื่องที่แทรกเข้ามาได้มากขึ้น จึงเป็นอีกทางเลือกของบริษัทโฆษณาที่ประชาสัมพันธ์ตามวัดถุประสงค์ของตน
การชำระเงินเพื่อปลดล็อก: มักใช้วิธีการให้ชมฟรีสองสามตอนแรก หลังจากสะสมผู้ชมเป็นจำนวนหนึ่งแล้ว ละครสั้นมักจะเริ่มเก็บเงินเพื่อรับชมต่อ ตัวอย่างเช่น ละครสั้นเรื่อง ยี่สิบเก้า (二十九) มีทั้งหมด 20 ตอน เปิดให้ชมฟรี 16 ตอนแรก 4 ตอนสุดท้ายต้องชำระเงินเพื่อการรับชม ราคาปลดล็อกตอนละ 2.5 หยวน หรือปลดล็อก 4 ตอนรวมกันคิดเป็น 3 หยวน
การขายสินค้าผ่านไลฟ์สด: การผสานความร่วมมือระหว่างละครสั้นกับอีคอมเมิร์ซ โดยนำเสนอและแนะนำสินค้าผ่านเนื้อเรื่อง ชักจูงให้ผู้ชมซื้อสินค้าที่เกี่ยวข้องเพื่อสร้างรายได้
ส่วนที่ 7: ภาพรวมผู้ชมและพฤติกรรมการบริโภค
7.1 ลักษณะของผู้ชม
โครงสร้างผู้ชมของจีนมีลักษณะครอบคลุมทุกช่วงอายุ ซึ่งมีลักษณะดังนี้
ช่วงอายุ | สัดส่วน | ลักษณะ | ความชื่นชอบ |
18-30 ปี | ร้อยละ42.5 | กลุ่มผู้ชมหลัก เจเนอเรชัน Z เป็นกลุ่มผู้บริโภคสำคัญ | ความต้องการหลัก: ชมเพื่อคลายเครียด ความสดใหม่ ความสะใจ แนวเนื้อเรื่องที่ชอบ: - ข้ามเวลาย้อนยุค กลับชาติมาเกิดใหม่: อาศัยเนื้อเรื่องความขัดแย้งที่เข้มข้น การพลิกสถานะ การย้อน/ข้ามเวลา เพื่อตอบสนองจิตใจที่ต้องการชดเชยความเครียดจากชีวิตความเป็นจริง - แนวเซียน แนวฝึกตน: ชอบแนวความสะใจสูง - แนวสืบสวน แนวเกม: โดยเฉพาะกลุ่มวัยกลางและหนุ่มสาวมีแนวโน้มชอบมากขึ้น พฤติกรรมการดู: มักใช้เวลาระหว่างเดินทาง (ร้อยละ 42) และก่อนนอน (ร้อยละ 68) ชอบดูละครด้วยความเร็วเป็น 1.5 เท่าตัว |
40-59 ปี | ร้อยละ36.7 | กลุ่มผู้ชมสำคัญ คิดเป็นกว่าหนึ่งในสาม | ความต้องการหลัก: ความผูกพันทางอารมณ์สะท้อนชีวิตความเป็นจริง แนวเนื้อหาที่ชอบ: - ครอบครัว จริยธรรม: ความขัดแย้งทางอารมณ์ระหว่างรุ่น - วัฒนธรรมท้องถิ่น สุขภาพการแพทย์ - แนวสะท้อนการใช้ชีวิต: เรื่องที่เน้นชีวิตครอบครัวธรรมดาในยุค 1980 พฤติกรรมการดู: ให้ความสำคัญกับฝีมือการแสดงของนักแสดง และเนื้อหาเชิงลึก |
60 ปีขึ้นไป | ร้อยละ15.8 | กลุ่มที่มีการเติบโตรวดเร็วและต่อเนื่อง ก่อให้เกิน “ละครสำหรับผู้สูงอายุ”โดยเฉพาะ | ความต้องการหลัก: ความรู้สึกด้านอารมณ์สะท้อนชีวิต แนวเนื้อหาที่ชอบ: - ชีวิตผู้สูงอายุ: เนื้อหาที่สะท้อนสถานะชีวิตของตนเอง - ครอบครัว จริยธรรม: ผูกพันทางอารมณ์ เรื่องที่ใกล้เคียงกับชีวิต ความสัมพันธ์ข้ามรุ่น - แนวสะท้อนความเป็นจริง: เช่น แสดงชีวิตของกลุ่มผู้หญิงวัยผู้สูงอายุ ชีวิตเพื่อนบ้าน พฤติกรรมการดู: ความพึงพอใจต่อเนื้อเรื่องละครสั้นสูง (กว่าร้อยละ 80) มีความเต็มใจจ่ายเงินสูง เป็นกลุ่มลูกค้าหลักในการสมัครสมาชิกของแพลตฟอร์ม |
หากพิจารณาโดยรวมแล้ว ละครสั้นเนื้องเรื่องแนวตลก ข้ามเวลา ผูกพันทางอารมณ์ได้รับความนิยมมากที่สุด หรือคิดเป็น ร้อยละ 41.6 ร้อยละ 38.6 และร้อยละ 38.5 ตามลำดับ ในขณะเดียวกันละครเนื้องเรื่องแนวสืบสวน กลับชาติมาเกิดใหม่กำลังได้รับความนิยมสูงสุด
ข้อมูลที่น่าสนใจจาก Baidu Observation Star แสดงให้เห็นว่าผู้ชมกว่าร้อยละ 90 ค้นหาเรื่องอย่างชัดเจนโดยตรงด้วยชื่อเรื่องหรือชื่อ IP มีผู้ชมเพียงร้อยละ 4.1 เท่านั้นที่ค้นหาด้วยคำกว้างๆ เช่น ละครสั้นดูฟรี ปรากฏการณ์นี้สะท้อนว่าละครสั้นได้สร้างเศรษฐกิจแฟนคลับ และผลของ IP ที่มั่นคงอย่างเริ่มเห็นผล โดยเนื้อเรื่องที่มีคุณภาพสามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
7.2 พฤติกรรมการบริโภคและความเต็มใจจ่าย
พฤติกรรมการบริโภคและความเต็มใจจ่ายของผู้ชมมีลักษณะดังนี้
สัดส่วนการจ่ายเงิน: สัดส่วนผู้ชมที่จ่ายเงินได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 40.5 ในเดือนมกราคม 2567 มาเป็นร้อยละ 48.8 ในเดือนกุมภาพันธ์ 2568 หมายความว่า ในทุกสองคนที่ดูละครสั้น จะมีหนึ่งคนที่ยอมจ่ายเงินเพื่อรับชมเนื้อเรื่องต่อ
รูปแบบการจ่ายเงิน: รูปแบบการจ่ายเงินจะมีความแตกต่างจากประเภทแพลตฟอร์ม เช่น ผู้ใช้แพลตฟอร์มวิดีโอความยาวมักเลือกสมัครสมาชิกรายปี (ร้อยละ 86.5 เลือกเป็นสมาชิกแพลตฟอร์ม) ในขณะที่ผู้ใช้แพลตฟอร์มวิดีโอสั้นมักนิยมซื้อเป็นตอน (ร้อยละ 62.5 เลือกซื้อแบบรายตอน) ซึ่งจะเลือกจ่ายตามการติดตามเรื่องต่อเรื่อง
จำนวนเงินที่จ่าย: เนื่องจากราคาต่อตอนของละครสั้นปรับลดลง สัดส่วนของผู้ที่จ่ายเงินในช่วง 10 ถึง 50 หยวนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จากการสำรวจเบื้องต้นของละครสั้นยอดนิยมพบว่า ละครสั้นที่ผลิตโดยแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นมีราคาต่อตอนอยู่ที่ 0.8 ถึง 2 หยวน แต่เมื่อซื้อทั้งเรื่องจะได้รับส่วนลดจำนวนมาก โดยส่วนลดอยู่ในช่วงร้อยละ 50 ถึงร้อยละ 90 ขณะที่ละครแบบจ่ายเงินบนแพลตฟอร์มโดยเฉพาะจะมีราคาแตกต่างกันค่อนข้างมาก โดยราคาซื้อทั้งเรื่องอยู่ระหว่าง 9.9 ถึง 199 หยวน
จุดที่เริ่มเก็บเงิน: ตามข้อมูลจากแพลตฟอร์ม Douyin เมื่อเดือนธันวาคม 2567 พบว่าร้อยละ 14 ของละครสั้นเริ่มเก็บเงินตั้งแต่ตอนที่ 10 ร้อยละ 9 เริ่มเก็บเงินตั้งแต่ตอนที่ 9 และตอนที่ต้องจ่ายเงินคิดเป็นร้อยละ 66 ของตอนทั้งหมด
ส่วนที่ 8: นวัตกรรมทางเทคโนโลยีและการประยุกต์ใช้ AI
8.1 การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ในละครสั้น
เทคโนโลยี AI กำลังถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวางในอุตสาหกรรมละครสั้น โดยหลัก ๆ ปรากฏให้เห็นในด้านต่อไปนี้:
การสร้างสรรค์เนื้อเรื่อง: เทคโนโลยี AI สามารถช่วยในกระบวนการเขียนบท ออกแบบตัวละคร และสร้างฉาก ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพในการสร้างสรรค์ละคร การเปิดตัวละครสั้นเรื่องแรกของจีนที่ใช้ AIGC ในการเล่าเรื่องอย่างต่อเนื่อง คือ เรื่อง ซานชิงตุย: บันทึกแห่งอนาคต ถือเป็นรูปแบบการสร้างเนื้อเรื่องใหม่ของการผสานรวมระหว่าง AI และละครสั้น
การปรับยกประสิทธ์ภาพกระบวนการผลิต: เทคโนโลยี AI สามารถปรับยกระดับประสิทธิภาพกระบวนการผลิตได้เป็นอย่างมาก เช่น การตัดต่ออัตโนมัติ การสร้างเอฟเฟกต์พิเศษ และการสังเคราะห์เสียงพากย์และดนตรีประกอบ ทั้งนี้ ได้ช่วยลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตอย่างมีนัยสำคัญ ตัวอย่างเช่น เรื่อง ตำนานเทพเจ้าแห่งแผ่นดินจีน (中国神话) นำเสนอโดยสถานีโทรทัศน์แห่งชาติจีน ซึ่งงานด้านศิลปกรรม การแบ่งภาพ/ตอน คลิปวิดีโอ เสียงพากย์ และดนตรีประกอบ ล้วนเสร็จสมบูรณ์โดยใช้ AI ในการผลิต
การแนะนำเรื่องเฉพาะบุคคล: เทคโนโลยี AI สามารถแนะนำละครสั้นที่ตรงกับความชอบส่วนบุคคลให้แก่ผู้ชม โดยอ้างอิงจากข้อมูลอัลกอริทึม (Algorithm) ประวัติหรือการค้นหา การรับชมและความสนใจ สามารถช่วยเพิ่มความผูกพันและความพึงพอใจระหว่างผู้ชมและแพลตฟอร์ม
การเสริมสร้างประสบการณ์แบบโต้ตอบ: เทคโนโลยี AI สามารถเสริมสร้างการโต้ตอบในละครสั้นได้ เช่น ละครสั้นแบบโต้ตอบที่ใช้ AI ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ชมเลือกเส้นทางดำเนินเรื่องที่แตกต่างกันระหว่างการรับชม ส่งผลต่อการดำเนินเรื่องและบทสรุปของเนื้อเรื่อง
8.2 การพัฒนาเทคโนโลยีเนื้อเรื่องแบบโต้ตอบ
เนื้อเรื่องแบบโต้ตอบเป็นทิศทางสำคัญของนวัตกรรมทางเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมละครสั้น ละครสั้นแบบดั้งเดิมมีการเล่าเรื่องแบบเส้นตรง ผู้ชมรับชมการดำเนินเรื่องได้เพียงอย่างเดียวตามที่กำหนดของเรื่อง ในขณะที่ละครสั้นแบบโต้ตอบเปิดโอกาสให้ผู้ชมมีส่วนร่วมในการดำเนินเรื่อง โดยการเลือกตัวเลือกที่แตกต่างกัน ซึ่งส่งผลต่อทิศทางและบทสรุปของเรื่องราว รูปแบบการรับชมแบบโต้ตอบนี้ไม่เพียงแต่เพิ่มความรู้สึกมีส่วนร่วมและความสนุกสนานให้กับผู้ชมเท่านั้น แต่ยังสร้างโมเดลธุรกิจใหม่ๆ ให้กับการผลิตและจัดจำหน่ายละครสั้นอีกด้วย
แต่อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีเนื้อเรื่องแบบโต้ตอบก็ยังเผชิญกับความท้าทายบางประการ เช่น ความยากลำบากในการสร้างสรรค์เนื้อเรื่อง ความซับซ้อนในการพัฒนาเทคโนโลยี เป็นต้น ในอนาคตเมื่อเทคโนโลยีมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและการประยุกต์ใช้มีการพัฒนามากยิ่งขึ้น เนื้อเรื่องแบบโต้ตอบจะกลายเป็นทิศทางสำคัญของการพัฒนาอุตสาหกรรมละครสั้นได้
8.3 นวัตกรรมเครื่องมือและกระบวนการผลิต
เทคโนโลยี AI กำลังปฏิวัติเครื่องมือและกระบวนการผลิตละครสั้น อาทิ
เครื่องมือเขียนบท: เครื่องมือเขียนบทที่ใช้ AI เพื่อสร้างโครงเรื่อง กำหนดตัวละคร บทสนทนา และเนื้อเรื่องอื่นๆ ได้ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการเขียนบท
เครื่องมือผลิตวิดีโอ: เครื่องมือผลิตวิดีโอที่ใช้ AI สามารถสร้างวิดีโอ เพิ่มเอฟเฟกต์พิเศษ และดำเนินการตัดต่อหลังการผลิตได้โดยอัตโนมัติ ช่วยลดอุปสรรคเงื่อนไขในการผลิต เช่น เครื่องมือ AI Moss เป็นเทคโนโลยี AI ในการสร้าง Subtitles หลายภาษาอัตโนมัติ พากย์เสียงด้วย AI เป็นต้น ซึ่งได้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตเป็นอย่างมาก อันเป็นประโยชน์ต่อละครสู่ตลาดสากล
เครื่องมือตรวจสอบอัจฉริยะ: เครื่องมือตรวจสอบอัจฉริยะที่ใช้ AI สามารถวิเคราะห์และตรวจเช็คองค์ประกอบที่ละเมิดข้อกำหนดในเนื้อเรื่องได้โดยอัตโนมัติ เพิ่มประสิทธิภาพและความแม่นยำในการตรวจสอบและข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้น
เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูล: เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูลที่ใช้ AI สามารถวิเคราะห์ข้อมูลพฤติกรรมผู้ชมและประสิทธิภาพของเน้อเรื่องได้อย่างลึกซึ้ง เพื่อเป็นข้อมูลช่วยผู้กำกับในการตัดสินใจ เป็นต้น ตัวอย่าง เช่น ระบบ Miaozhen (秒针) ซึ่งเป็นระบบ AI วิเคราะห์พฤติกรรมการจ่ายเงินและความชอบของผู้ชม สามารถให้ข้อมูลเชิงลึกทางการตลาดแก่ผู้กำกับบท
8.4 การคาดการณ์ผลกระทบของเทคโนโลยีต่ออุตสาหกรรม
เทคโนโลยี AI จะนำความเปลี่ยนแปลงอย่างลึกซึ้งต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมละครสั้นในอนาคต หลักๆ ได้แก่
การลดอุปสรรคในการสร้างละครสั้น: เทคโนโลยี AI จะช่วยลดอุปสรรคและเงื่อนไขในการสร้างละครสั้น ทำให้ผู้คนจำนวนมากสามารถมีส่วนร่วมในการสร้างผลงานได้ในอนาคต และอาจกลายเป็นยุคสมัยที่ทุกคนสามารถถ่ายทำละครสั้นได้
การเสริมสร้างการโต้ตอบและความประทับใจ: เทคโนโลยี AI จะช่วยเสริมสร้างการโต้ตอบและความประทับใจของละครสั้น ตลอดเสริมสร้างประสบการณ์ให้ผู้ชมให้มีความหลากหลายยิ่งขึ้น
ความหลากหลายของช่องทางการเผยแพร่: เทคโนโลยี AI จะส่งเสริมความหลากหลายของช่องทางการเผยแพร่ เช่น การเผยแพร่ผ่านโซเชียลมีเดีย แพลตฟอร์มวิดีโอสั้น ไลฟ์สตรีมมิ่ง และช่องทางอื่นๆ
การยกระดับคุณภาพเนื้อเรื่อง: เทคโนโลยี AI สามารถช่วยผู้สร้างเรื่องยกระดับคุณภาพเนื้อเรื่อง เช่น การวิเคราะห์ความคิดเห็นของผู้ใช้อย่างชาญฉลาด เพื่อปรับปรุงเนื้อเรื่องอย่างต่อเนื่อง
กล่าวได้ว่า ภายใต้การผนวกรวมของเทคโนโลยี AI ที่พัฒนาอย่างต่อเนื่อง นโยบายการสนับสนุน และโอกาสจากการขยายตลาดต่างประเทศ ในปี 2569 อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของละครสั้นที่เปลี่ยนจากช่วงขยายตัวอย่างรวดเร็วเข้าสู่ช่วงที่มีเสถียรภาพของละครสั้น สำหรับผู้ที่เกี่ยวข้องในสาขาอุตสาหกรรม การให้ความสำคัญด้านการสร้างเนื้อเรื่องคุณภาพสูง การบูรณาการข้ามอุตสาหกรรม และการดำเนินงานที่ปรับให้เข้ากับท้องถิ่น อันจะเป็นความได้เปรียบในการแข่งขันในอนาคต
ส่วนที่ 9: สภาพแวดล้อมทางนโยบาย
9.1 นโยบายล่าสุดที่เกี่ยวข้อง
เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2568 สำนักงานวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์แห่งชาติ ได้ออกประกาศฉบับใหม่เกี่ยวกับอุตสาหกรรมละครสั้น โดยกำหนดให้ดำเนินระบบการตรวจสอบจำแนกตามระดับและประเภท โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาสาขาอุตสาหกรรมให้มีคุณภาพ และสามารถพัฒนาได้อย่างต่อเนื่องมั่นคง
เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568 สำนักงานวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์แห่งชาติ ระบุว่าด้วยการกำกับดูแลการผลิตที่เข้มงวดยิ่งขึ้น การบริหารจัดการอย่างต่อเนื่องของแพลตฟอร์มต่างๆ ละครสั้นจะเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงทั้งในด้านเนื้อหาและรูปแบบทางธุรกิจ โดยการผลิตละครสั้นที่มีเนื้อเรื่องคุณภาพสูงกลายเป็นทิศทางหลักของการพัฒนาอุตสาหกรรม
นอกจากนี้ ในปี 2568 สำนักงานวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์แห่งชาติ ได้ส่งเสริมโครงการละครสั้นอย่างเต็มที่ เพื่อผสมผสานละครสั้นเข้ากับสาขาหรืออุตสาหกรรมอื่นๆ ก่อให้เกิดสถานการณ์การประยุกต์ใช้ใหม่ รูปแบบธุรกิจใหม่ และเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ นอกจากเป็นการช่วยยกระดับคุณภาพของเนื้อเรื่องละครสั้น ยังสามารถเสริมสร้างศักยภาพให้แก่ทุกภาคส่วน อาทิ ตามละครสั้นไปท่องเที่ยว ตามละครสั้นมาเรียนรู้กฎหมาย ชมแบรนด์สินค้าท้องถิ่นในละครสั้น ตามละครสั้นศึกษาความรู้ประวัติศาสตร์ ตามละครสั้นมาสร้างธุรกิจ เป็นต้น
9.2 ระบบการตรวจสอบจำแนกตามระดับและประเภท
นโยบายการตรวจสอบจำแนกตามระดับและประเภท ได้กำหนดว่าการจัดการตรวจสอบละครสั้นแบ่งเป็น 3 ประเภท/ระดับ ได้แก่ ละครสั้นประเภทเนื้อเรื่องสำคัญ ละครสั้นประเภททั่วไป และละครสั้นประเภทอื่นๆ รายละเอียดดังนี้
ละครสั้นประเภทเนื้อเรื่องสำคัญ ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของสำนักงานวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์แห่งชาติ เช่น ต้องมีการรายงานและการขึ้นทะเบียนกับส่วนกลาง โดยมีมาตรฐานการตรวจสอบค่อนข้างเข้มงวด
ละครสั้นประเภททั่วไป โดยมีมาตรฐานการตรวจสอบอยู่ในระดับปานกลาง
ละครสั้นประเภทอื่นๆ เป็นละครที่มีมูลค่าเงินลงทุนรวมไม่ถึง 3 แสนหยวน และไม่ใช่เรื่องที่ได้รับการส่งเสริมเป็นพิเศษ โดยให้แพลตฟอร์มที่ออกอากาศรับผิดชอบการตรวจสอบคัดกรองเนื้อเรื่องและตรวจสอบลิขสิทธิ์ รวมถึงรายงานข้อมูลละครที่ผ่านการตรวจสอบให้หน่วยงานผู้กำกับดูแลวิทยุโทรทัศน์และภาพยนตร์ระดับมณฑลในพื้นที่ต้นสังกัดทราบเป็นประจำ
ทั้งนี้ ระบบการตรวจสอบจำแนกตามระดับ/ประเภทนี้เอื้อต่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบ การจัดสรรทรัพยากรอย่างเหมาะสม และส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมละครสั้นไปสู่แนวทางการดำเนินการที่มีศักยภาพ
9.3 โครงการละครสั้นพลัส
ในปี 2568 สำนักงานวิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์แห่งชาติได้ดำเนินโครงการละครสั้นพลัส เพื่อผสมผสานละครสั้นเข้ากับสาขาหรืออุตสาหกรรมอื่นๆ เพื่อก่อให้เกิดสถานการณ์การประยุกต์รูปแบบธุรกิจใหม่ และเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ นอกจากเป็นการช่วยยกระดับคุณภาพของเนื้อเรื่องละครสั้นแล้ว ยังสามารถช่วยเสริมสร้างศักยภาพแก่ทุกภาคส่วน โดยโครงการนี้ประกอบด้วยแนวคิดสำคัญดังต่อไปนี้
ตามละครสั้นไปท่องเที่ยว ด้วยการผสมผสานละครสั้นเข้ากับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว โดยนำเสนอทัศนียภาพอันงดงามและมนต์เสน่ห์ทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นผ่านละครสั้น เพื่อส่งเสริมการพัฒนาการท่องเที่ยวในท้องถิ่นเพื่อให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง
ตามละครสั้นเรียนรู้กฎหมาย ด้วยการผสมผสานละครสั้นเข้ากับการเผยแพร่ความรู้ด้านกฎหมาย โดยให้ความรู้ทางกฎหมายแก่ประชาชนผ่านละครสั้น เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกทางกฎหมาย และสามารถช่วยให้ผู้ชม/ประชาชนเข้าใจกฎหมายได้ง่ายขึ้นผ่านละครั้น
ชมแบรนด์ในละครสั้น ด้วยการผสมผสานละครสั้นเข้ากับการตลาดตราสินค้า โดยนำเสนอภาพลักษณ์ของแบรนด์ผ่านละครสั้น เพื่อยกระดับคุณค่าของแบรนด์
ตามละครสั้นศึกษาความรู้และวัฒนธรรม ด้วยการผสมผสานละครสั้นเข้ากับวัฒนธรรมดั้งเดิม เพื่อสืบสานและส่งเสริมวัฒนธรรม มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอันดีงามของจีนผ่านละครสั้น และยังช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่นได้อีกทางหนึ่งด้วย
ตามละครสั้นมาสร้างธุรกิจ ด้วยการผสมผสานละครสั้นเข้ากับการสร้างสรรค์นวัตกรรมการสร้างธุรกิจ โดยนำเสนอเรื่องราวการเริ่มต้นธุรกิจถึงปลายทางผ่านละครสั้น เพื่อเป็นต้นแบบ แนวคิด และแรงบันดาลใจให้กับผู้ที่สนใจเริ่มดำเนินธุรกิจด้วยตัวเอง
อย่างที่กล่าวขั้นต้น อุตสาหกรรมละครสั้นของจีนกำลังเปลี่ยนแปลงทั้งในด้านเนื้อเรื่องและรูปแบบธุรกิจ โดยการสร้างสรรค์คุณภาพสูงกลายเป็นทิศทางหลักของการพัฒนาอุตสาหกรรม การที่หน่วยงานภาครัฐได้กำหนดขอบเขตที่ชัดเจนเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นระเบียบแบบแผนของละครสั้นนั้น เป็นการ คัดสรรสิ่งที่ดีและขจัดสิ่งที่ด้อยคุณภาพ และเป็นกระบวนการสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมละครสั้นแบบมืออาชีพจากเดิมเนื้อหาที่ “สั้น เร็ว เน้นความเร็ว” มาสู่เนื้อหาที่ "สั้น เร็ว เน้นคุณภาพ"
ส่วนที่ 10: ตลาดต่างประเทศและกลยุทธ์การขยายธุรกิจสู่ต่างประเทศ
10.1 ขนาดและการเติบโตของตลาดต่างประเทศ
จากรายงานสมุดปกขาวว่าด้วยการพัฒนาอุตสาหกรรมละครสั้นจีน ปี 2568 พบว่าในช่วงเดือนมกราคม-สิงหาคม 2568
รายได้รวมในต่างประเทศ มีมูลค่า 1.525 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ (หรือประมาณ 1.0838 หมื่นล้านหยวน) เพิ่มขึ้นร้อยละ 194.9 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
ยอดดาวน์โหลดรวม 730 ล้านครั้ง เพิ่มขึ้นร้อยละ 370.4 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
จำนวนแอปพลิเคชัน ณ เดือนมีนาคม 2568 มีแอปพลิเคชันละครสั้นจีนในตลาดต่างประเทศ 237 แอปพลิเคชัน เพิ่มขึ้นเกือบ 4 เท่าตัวจากปีก่อน มียอดดาวน์โหลดสะสมทั่วโลกเกิน 470 ล้านครั้ง
รายได้ของแพลตฟอร์ม ณ เดือนมีนาคม 2568 แพลตฟอร์มชั้นนำอย่าง ReelShort และ DramaBox มีรายได้สะสมถึง 490 ล้านเหรียญสหรัฐฯ และ 450 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ตามลำดับ
นอกจากนี้ จากการประมาณการของรายงานการสำรวจตลาดต่างประเทศของละครสั้น ปี 2568 คาดว่าขนาดตลาดต่างประเทศของละครสั้นจีนตลอดทั้งปี 2568 จะทะลุ 2.26 หมื่นล้านหยวน เติบโตกว่าร้อยละ 200 เมื่อเทียบกับปีก่อน
10.2 ตลาดต่างประเทศที่สำคัญ ได้แก่
1) สหรัฐอเมริกา: ตลาดสร้างรายได้อันดับหนึ่งของละครจีนในต่างประเทศ โดยมีส่วนแบ่งเกือบ ร้อยละ 50 ของรายได้การซื้อโดยรวมของทั่วโลก ทั้งนี้ ในตลาดสหรัฐฯ แพลตฟอร์มละครสั้นของจีน มีส่วนแบ่งยอดดาวน์โหลดกว่าร้อยละ 97 และส่วนแบ่งรายได้กว่าร้อยละ 95 กล่าวได้ว่า ละครสั้นจีนได้ครอบคลุมตลาดอย่างเด่นชัด ผู้ชมในภูมิภาคนี้ชื่นชอบละครสั้นเนื้อหาที่มีความขัดแย้งสูงและจังหวะการดำเนินเรื่องที่รวดเร็ว เช่น ละครแนวคุณชายใหญ่แห่งตระกูลใหญ่ นางเอกผู้ยิ่งใหญ่ และการซ่อนตัวตน
2) ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้: เป็นตลาดที่มีศักยภาพสูง ผู้ชมมีความสามารถในการชำระเงินเพื่อรับชมสูง แต่มีความต้องการด้านเนื้อหาสูงเช่นกัน ส่วนแบ่งรายได้ของตลาดญี่ปุ่นและเกาหลีใต้รวมกันมากกว่า ร้อยละ 50 ซึ่งหากรวมกับตลาดสหรัฐฯ กลายเป็นตลาดหลักในการสร้างรายได้ให้กับละครสั้นจีน เนื้อหาที่ชื่นชอบในประเทศดังกล่าว ได้แก่ แนววัยรุ่นในโรงเรียน ชีวิตครอบครัว และแนวจริยธรรมที่ดี
3) อาเซียน: เป็นตลาดที่มียอดดาวน์โหลดเป็นอันดับต้นๆ ของละครสั้นจีน อาทิ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ไทย ซึ่งมีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะตลาดมาเลเซีย แพลตฟอร์มละครสั้นที่มียอดดาวน์โหลด 20 อันดับแรกล้วนเป็นแพลตฟอร์มของจีน ผู้ชมในพื้นที่ดังกล่าวชื่นชอบเนื้อเรื่องที่สะท้อนการข้ามชนชั้นของสังคม เช่น เรื่องราวการพลิกชีวิตของสาวใช้ การเปลี่ยนแปลงชีวิตในที่ทำงาน การทรยศทั้งสองฝ่าย
4) บราซิล: ตลาดที่มีอัตราการเติบโตที่รวดเร็ว หากรวมกับตลาดอาเซียนกลายเป็นแรงขับเคลื่อนใหม่ของละครสั้นจีน ผู้ชมมีความสนใจในเนื้อเรื่องที่มีโครงเรื่องเข้มข้นและความขัดแย้งสูง เช่น แนว ความรัก อาชญากรรม และการแก้แค้น
5) ยุโรป: ตลาดที่มีการเติบโตอย่างเสถียร ผู้ชมมีพฤติกรรมการชำระเงินที่ดี ความชอบด้านเนื้อเรื่องคล้ายคลึงกับตลาดสหรัฐฯ และเป็นตลาดสำคัญของละครสั้นจีนด้วยเช่นกัน
6) อินเดีย: มียอดดาวน์โหลดจำนวนสูงมาก แต่ความเต็มใจชำระเงินเพื่อรับชมละครสั้นค่อนข้างต่ำ
10.3 ความท้าทายและแนวทางแก้ไขในการขยายธุรกิจสู่ต่างประเทศ
ความท้าทายหลักที่ละครสั้นของจีนเผชิญในการขยายธุรกิจสู่ต่างประเทศ ได้แก่
1) ความแตกต่างทางวัฒนธรรม: ภูมิหลังทางวัฒนธรรม รสนิยม และค่านิยม ในแต่ละประเทศและภูมิภาคมีความแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนให้เข้ากับท้องถิ่น
2) การปรับเนื้อเรื่องให้เหมาะสม: จำเป็นต้องปรับปรุงและเพิ่มประสิทธิภาพเนื่อเรื่องอย่างเหมาะสมตามลักษณะ และความต้องการของตลาดต่างประเทศ
3) การแข่งขันที่รุนแรง: ในตลาดต่างประเทศ นอกจากละครสั้นของจีนแล้ว ยังมีคู่แข่งจากประเทศและภูมิภาคอื่นๆ อีกด้วย
4) นโยบายและข้อบังคับทางกฎหมาย: นโยบายและข้อบังคับทางกฎหมายในแต่ละประเทศและภูมิภาคมีความแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องปฏิบัติตามกฎหมายและข้อบังคับของท้องถิ่น
5) รูปแบบธุรกิจ: จำเป็นต้องสำรวจรูปแบบธุรกิจที่เหมาะสมกับตลาดต่างประเทศ เพื่อให้สามารถพัฒนาได้อย่างยั่งยืน
ทั้งนี้ เพื่อการรับมือกับความท้าทายอย่างที่กล่าวข้างต้น ละครสั้นของจีนได้ดำเนินมาตรการดังต่อไปนี้
1) ศึกษาตลาดต่างประเทศอย่างเจาะลึก: ทำความเข้าใจลักษณะเฉพาะและความต้องการของตลาดต่างประเทศอย่างละเอียด เพื่อเป็นพื้นฐานสำหรับการสร้างเนื้อเรื่องและการส่งเสริมการตลาด
2) เสริมสร้างการบริหารงานแบบท้องถิ่น: บริหารงานให้สอดคล้องกับลักษณะเฉพาะและความต้องการของตลาดต่างประเทศ เช่น สร้างทีมงานบริหารในพื้นที่ เพื่อเพิ่มความผูกพันและความพึงพอใจของผู้ชม
3) สร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ: สร้างความร่วมมือกับพันธมิตรในต่างประเทศ เพื่อร่วมผลิตและออกอากาศ
4) นวัตกรรมรูปแบบธุรกิจ: สำรวจรูปแบบธุรกิจที่เหมาะสมกับตลาดต่างประเทศ เพื่อศึกษาวิเคราะห์รูปแบบที่สามารถพัฒนาได้อย่างยั่งยืน
5) ยกระดับคุณภาพเนื้อเรื่อง: พัฒนาคุณภาพเนื้อเรื่องอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน
ส่วนที่ 11: แนวโน้มการพัฒนาของอุตสาหกรรม
ภายใต้ปัจจัยขับเคลื่อน 3 ประการ ของการพัฒนาอุตสาหกรรม ได้แก่ (1) การพัฒนาอย่างต่อเนื่องของเทคโนโลยี AI (2) การสนับสนุนจากนโยบายภาครัฐ และ (3) โอกาสจากการขยายตัวสู่ตลาดต่างประเทศ ปี 2568 นับเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ละครสั้นจะก้าวจากช่วงเติบโตแบบก้าวกระโดด สู่ช่วงที่มีการเติบโตแบบเสถียรภาพ สำหรับผู้ที่ดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวข้อง การสร้างเนื้อเรื่องคุณภาพสูง การบูรณาการข้าม/ระหว่างอุตสาหกรรม และการดำเนินงานที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น ถือเป็นกุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จอย่างยั่งยืนในอุตสาหกรรมหนังสั้น
ทั้งนี้ แนวโน้มการพัฒนาของอุตสาหกรรมละครสั้นจีนในอนาคต ประกอบด้วยประเด็นหลักดังต่อไปนี้:
11.1 การพัฒนาสู่มาตรฐานและคุณภาพสูง: ภายใต้การกำกับดูแลที่เข้มงวดขึ้น การปรับปรุงแพลตฟอร์มอย่างต่อเนื่อง ละครสั้นที่เติบโตอย่างรวดเร็ว จึงกำลังปรับเปลี่ยนทั้งในด้านเนื่อเรื่องและรูปแบบธุรกิจ โดยการยกระดับคุณภาพกลายเป็นทิศทางหลักของการพัฒนาอุตสาหกรรม
11.2 การบูรณาการข้ามอุตสาหกรรม: ด้วยแผนการพัฒนาละครสั้นพลัส จากส่วนกลางของรัฐบาลจีน ละครสั้นจะถูกบูรณาการเข้ากับสาขาหรืออุตสาหกรรมอื่นๆ ก่อให้เกิดสถานการณ์การประยุกต์ใหม่ รูปแบบธุรกิจใหม่ และเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพของเนื้อเรื่องละครสั้น และสร้างคุณค่าเพิ่มให้แก่ธุรกิจหลากหลายประเภท
11.3 การดำเนินงานที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น: ในกระบวนการขยายตลาดต่างประเทศ ละครสั้นจะให้ความสำคัญกับการดำเนินงานที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่นมากขึ้น โดยจะมีการปรับเปลี่ยนและเพิ่มประสิทธิภาพเนื้อเรื่องให้เหมาะสมตามลักษณะเฉพาะและความต้องการของตลาดในแต่ละประเทศ
11.4 การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI เชิงลึก: เทคโนโลยี AI จะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่ออุตสาหกรรมละครสั้น โดยจะช่วยลดอุปสรรคในการสร้างสรรค์เนื้อเรื่อง เพิ่มการโต้ตอบและความประทับใจ และส่งเสริมความหลากหลายของช่องทางการเผยแพร่
11.5 การเข้าสู่ยุคแห่งการสร้างละครสั้นได้ด้วยตนเอง: ในอนาคตยุคที่ทุกคนสามารถผลิตละครสั้นได้กำลังจะมาถึง เทคโนโลยี AI จะช่วยลดข้อจำกัดในการสร้างละครสั้น ทำให้ผู้คนจำนวนมากสามารถมีส่วนร่วมในการผลิตผลงานได้
ส่วนที่ 12: โอกาสความร่วมมือกับไทย
12.1 โอกาสความร่วมมือ
1) ขนาดตลาด: ตลาดละครสั้นของจีนมีมูลค่าที่มหาศาลและพร้อมสู่เข้าตลาดต่างประเทศ ซึ่งรวมถึงประเทศไทยด้วย ปัจจุบันมียอดผู้ชมละครสั้นจีนต่อวันในอาเซียนมากกว่า 300 ล้านครั้ง ขณะเดียวกัน ในประเทศไทย สื่อมีเดียที่มีภูมิหลังจีนกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว และเป็นโอกาสทางธุรกิจที่มีศักยภาพ
2) ฐานผู้ชม: ประเทศไทยมีผู้ใช้สมาร์ทโฟนในอัตราที่สูง และที่ผ่านมาอัตราการเติบโตของผู้ชมละครสั้นจีน ได้มีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ไทยและจีนมีวัฒนธรรมที่ใกล้เคียงกัน จึงทำให้ผู้บริโภค/ผู้ชมเข้าถึงเนื้อหาของละครสั้นทั้งของทั้งสองฝ่ายได้ง่าย
3) นโยบายเอื้ออำนวย: โอกาสความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทย-จีน ที่ครบ 50 ปีเมื่อปีที่ผ่าน รวมถึงสิทธิประโยชน์จาก RCEP และการร่วมมือด้านสื่อสารมวลชนได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐเป็นอย่างดีจากทั้งสองฝ่าย
4) เทคโนโลยี: AI ช่วยลดต้นทุนกระบวนการผลิตละครสั้น อาทิ การเขียนบท การถ่ายทำ ตัดต่อ การแปลภาษา และเผยแพร่ สามารถเป็นแรงขับเคลื่อนละครสั้นเพื่อให้สามารถเข้าถึงกลุ่มผู้ชมของสองประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ
12.2 รูปแบบความร่วมมือ
1) การส่งออกละครสั้น หรือการแปลเนื้อเรื่องละครสั้นของสองประเทศ อาทิ ละครสั้นจีนพากย์ไทย หรือละครสั้นไทยแปลจีน และเผยแพร่บน ReelShort DramaBox iQIYI WeTV ในจีน หรือบน Line TV VIU TrueID ในไทย ซึ่งจะมีข้อดีที่สามารถเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภคท้องถิ่นได้ง่ายและต้นทุนไม่สูงมาก แต่อาจต้องปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับวัฒนธรรมในท้องถิ่น
2) การร่วมทุนและร่วมผลิต โดยใช้ประเทศไทยเป็นฐานการผลิต ด้วยต้นทุนการผลิตที่คุ้มค่า ทีมงานที่มีฝีมือ และสถานที่ถ่ายทำที่หลากหลาย การใช้นักแสดงไทยและนักแสดงจีนเพื่อให้เข้าถึงผู้ชมได้ดีของทั้งสองประเทศ การนำเทคโนโลยี Intelligent Translation มาใช้ ซึ่งช่วยให้การแปลและพากย์เสียงภาษาไทยทำได้ในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง เร่งการส่งออกละครสั้นจากจีนมาไทยและในทางกลับกันได้รวดเร็วขึ้น การผลิตและรีเมคละครสั้นจีนในไทย โดยการรีเมคเนื้อเรื่องที่มียอดนิยมในจีนเป็นเวอร์ชันไทย หรือถ่ายทำเนื้อเรื่องที่ผลิตโดยไทย
3) ดำเนินโครงการละครพลัส ซึ่งก็สอดคล้องกับนโยบายของภาครัฐจีนปัจจุบัน อาทิ ตามละครสั้นไปท่องเที่ยว โดยนำเสนอทัศนียภาพอันงดงามและมนต์เสน่ห์ทางวัฒนธรรมของไทยผ่านละครสั้น เพื่อส่งเสริมการพัฒนาการท่องเที่ยว ละครสั้นพลัส E-commerce โดยมีการแทรกแบรนด์สินค้าไทยเข้าไปในละคร เพื่อส่งเสริมการค้า E-commerce Cross-board ระหว่างไทยกับจีน นอกจากนี้ ด้วยความนิยมจาก IP ในจีนปัจจุบันละครสั้นพลัส IP ก็จะเป็นรูปแบบที่น่าสนจีน โดยนำ IP จากนิยาย การ์ตูน ที่มีเอกลักษณ์ของไทยมาถ่ายทำเป็นละครสั้น เสริมสร้างความเป็นไทย ตลอดสร้างกระแสความนิยมไทย และช่วยส่งเสริม Soft Power ไทยได้เป็นอย่างดี
ส่วนที่ 13: บทสรุปและข้อเสนอแนะ
อุตสาหกรรมละครสั้น ในฐานะส่วนสำคัญของอุตสาหกรรมคอนเทนต์ดิจิทัลของจีน กำลังอยู่ในช่วงสำคัญของการเปลี่ยนจากช่วงการเติบโตแบบก้าวกระโดดสู่ช่วงการพัฒนาที่มั่นคง ภายใต้แรงขับเคลื่อนจากหลายปัจจัย เช่น นโยบายภาครัฐ นวัตกรรมทางเทคโนโลยี และความต้องการของตลาด อุตสาหกรรมละครสั้นมีแนวโน้มการพัฒนาไปสู่ทิศทาง/แนวทางที่มีระเบียบ และยั่งยืนมากยิ่งขึ้น ผู้สร้างคอนเทนต์ แพลตฟอร์ม นักลงทุน และหน่วยงานกำกับดูแล จำเป็นต้องร่วมมือกันส่งเสริมศักยภาพของอุตสาหกรรมละครสั้น มอบประสบการณ์เนื้อหาที่มีคุณภาพสูงและความหลากหลายให้แก่ผู้ชม ตลอดจนการมีส่วนร่วมในการนำพาวัฒนธรรมท้องถิ่นก้าวสู่ระดับโลก
ด้วยกระแสละครสั้นไทยได้รับความนิยมมากขึ้น และตาราไทยมีอิทธิพลในตลาดจีนมากขึ้น กล่าวได้ว่า ละครสั้นไทยมีพื้นฐานที่ดีในสาขาดังกล่าว การส่งเสริมละครสั้นของไทยในทิศทางที่ถูกต้อง อันจะนำการพัฒนา/ต่อยอดไปสู่การอุตสาหกรรมอื่นที่เกี่ยวข้อง อาทิ สินค้าไทย สินค้าแฟชั่น เครื่องแต่งกาย อัญมณี อาหารไทย และธุรกิจบริการ การท่องเที่ยว เป็นต้น ความร่วมมือละครสั้นระหว่างไทยกับจีน จะเป็นโอกาสที่สำคัญและมีศักยภาพสูง นอกจากนี้ ยังเป็นประโยชน์ต่อเพิ่มมูลค่าการส่งออกไทย (ลิขสิทธิ์) ที่ส่งออกไปยังตลาดจีน และสามารถสร้างภาพลักษณ์และการยอมรับสินค้าและบริการไทยในกลุ่มผู้บริโภคชาวจีน ได้อย่างกว้างขวาง
ทั้งนี้ สำหรับความร่วมมือระหว่างไทยจีนนั้น จะมีหลากหลายรูปแบบ ดังนี้
การร่วมผลิต (Co-production) บริษัทจีนร่วมลงทุนกับบริษัทโปรดักชันไทย ถ่ายทำในไทยเพื่อใช้ สถานที่ท่องเที่ยวและวัฒนธรรมไทย การใช้นักแสดงไทย และนักแสดงจีน
การใช้ Soft Power ไทย เพื่อละครสั้นสามารถใช้เป็นเครื่องมือประชาสัมพันธ์อาหารไทย ผลไม้ไทย การท่องเที่ยว สินค้าไทย
ช่องทางเผยแพร่ในจีน ความร่วมมือสามารถกระจายการเข้าถึง/การรับชมผ่านแพลตฟอร์มละครจีน โซเชียลมีเดียจีน แอปพลิเคชั่นละครสั้นจีน
การดึง KOL และ Influencer เช่น KOL จีนที่พูดถึงไทย ดาราไทยที่พูดจีนได้ ซึ่งจะช่วยให้ละครเข้าถึงผู้ชมจีนง่ายขึ้น
เพื่อโอกาสและประโยชน์ที่ไทยจะได้รับเพื่อเพิ่มการรับรู้สินค้าไทยในจีน การส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย การสร้างรายได้จากลิขสิทธิ์คอนเทนต์ ตลอดจนการพัฒนาอุตสาหกรรมคอนเทนต์ดิจิทัลไทย
แหล่งข้อมูลที่มา: https://mbd.baidu.com/newspage/data/dtlandingsuper?nid=dt_4553638247935455653&sourceFrom=search_a
https://www.sgpjbg.com/baogao/599683.html
https://gbdsj.gd.gov.cn/zxzx/hydt/content/post_4809554.htmlhttps://www.sgpjbg.com.cn/baogao/713132.html
https://baijiahao.baidu.com/s?id=1854260773525715320&wfr=spider&for=pc
https://www.sgpjbg.com.cn/baogao/907536.html?bd_vid=9338085332587687183
https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_32631860
https://baijiahao.baidu.com/s?id=1856251173392690612&wfr=spider&for=pc
สคต.ณ เมืองหนานหนิง
กุมภาพันธ์ 2569