สงครามในตะวันออกกลางกระทบเงินเฟ้อในชิลี

สถานการณ์น้ำมันเชื้อเพลิงและปุ๋ยที่มีราคาเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในชิลี ส่งผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ต่อราคาสินค้าอาหารในประเทศ

สถานการณ์สงครามในภูมิภาคตะวันออกกลางส่งผลกระทบต่อราคาสินค้าในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก เนื่องจากราคาน้ำมันและพลังงานที่เพิ่มสูงขึ้น โดยองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ได้แสดงความกังวลต่อสถานการณ์ดังกล่าว ที่จะส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหาร ซึ่งจากข้อมูลรายงานของ FAO พบว่าการหยุดชะงักของการจราจรของเรือขนส่งจำนวนกว่าร้อยละ 90 ของจำนวนเรือทั้งหมดที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซที่เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก ทำให้ราคาน้ำมันเพิ่มขึ้นในอัตราร้อยละ 20-35 ของราคาน้ำมันต่อบาร์เรล หรือมีราคาสูงกว่า 120 เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล รวมไปถึงผลกระทบต่อราคาก๊าซธรรมชาติที่มีราคาเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในสหภาพยุโรปที่มีราคาเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 75 

          นักวิชาการจากภาคเศรษฐศาสตร์การเกษตรของมหาวิทยาลัย Talca ของชิลี ได้เปิดเผยข้อมูลว่า ความไม่สงบ/สงครามในภูมิภาคตะวันออกกลาง ส่งผลกระทบต่อการส่งออกยูเรียคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 30-35 ของยูเรียที่ส่งออกทั่วโลก ซึ่งยูเรียถือเป็นปุ๋ยที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเกษตรกรรม โดยปริมาณยูเรียที่ได้รับผลกระทบในการส่งออก คิดเป็นปริมาณ 4 ล้านตันต่อเดือน ซึ่งจะส่งผลกระทบให้ราคาปุ๋ยโดยรวมเพิ่มสูงขึ้นในปีนี้ และยังส่งผลกระทบต่ออัตราเงินเฟ้อในประเทศ ราคาสินค้าอุปโภคและบริโภคที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากชิลีจำเป็นต้องพึ่งพาการนำเข้าดังกล่าวจากต่างประเทศ นอกจากนี้ ปริมาณปุ๋ยที่ไม่เพียงพอและราคาปุ๋ยที่สูงขึ้นยังส่งผลต่อการลดลงของผลผลิตทางการเกษตร ผนวกกับต้นทุนการผลิตที่เกี่ยวข้องที่เพิ่มขึ้น อาจนำไปสู่ความผันผวนของปริมาณและราคาสินค้าเกษตรสำคัญ เช่น ข้าวสาลี ข้าว และน้ำมันพืช[1]

         ดัชนีราคาผู้บริโภค (Consumer Price Index: CPI) ของชิลีประจำเดือนเมษายน 2569 ของสถาบันสถิติแห่งชาติ (National Institute of Statistics: INE) พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงที่อัตราร้อยละ 1.3 ซึ่งต่ำกว่าการคาดการณ์เล็กน้อยที่อัตราร้อยละ 1.4 – 1.8 แต่ยังถือเป็นการเพิ่มขึ้นสูงสุดรายเดือนนับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2565 (อัตราร้อยละ 1.4) อัตราเงินเฟ้อในเดือนเมษายน 2569 อยู่ที่ร้อยละ 4 (สูงกว่าเป้าหมายที่ธนาคารกำหนดไว้ที่ร้อยละ 3) เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 2.8 ในเดือนมีนาคม ทั้งนี้ อัตราเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้นมาจากแรงกดดันด้านราคาพลังงานและเชื้อเพลิงที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยรัฐบาลชิลีพยายามรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมันเชื้อเพลิง (Fuel Price Stabilization Mechanism: MEPCO) นอกจากนี้ พบว่าภาคการขนส่งมีราคารายเดือนเพิ่มขึ้นร้อยละ 8 อาหารและเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์มีราคาเพิ่มขึ้นสูงที่สุด คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 22.15 [1]

อย่างไรก็ดี อัตราเงินเฟ้อในส่วนของอาหารอยู่ที่อัตราร้อยละ 3.6 เมื่อเปรียบเทียบเป็นรายปี หรือเพิ่มขึ้นจากอัตราร้อยละ 3.5 ในเดือนมีนาคม 

ตารางที่ 1: การเปลี่ยนแปลงและผลกระทบของภาคการบริโภคในเดือนเมษายน 2569 (โดยใช้ปี 2566 เป็นปีฐาน)[1]

จากข้อมูลตารางที่ 1 พบว่า ราคาอาหารมีการเปลี่ยนแปลงปรับขึ้นสูงที่สุด โดยได้รับผลกระทบจากราคาปุ๋ยและพลังงานที่เพิ่มขึ้น และส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนการนำเข้าและการจัดจำหน่ายสินค้า ทั้งนี้ ชิลีมีการนำเข้าปุ๋ยคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 85 ของปุ๋ยที่ใช้ทั้งหมดในประเทศ ซึ่งการอุปทานปุ๋ยที่ไม่เพียงพอและราคาที่เพิ่มขึ้นส่งผลกระทบต่อราคาสินค้าอาหารอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

อย่างไรก็ดี ผู้ค้าปลีกรายสำคัญในชิลี อาทิ Walmart, Tottus และ PedidosYa พยายามตรึงราคาสินค้าและบริการเพื่อให้เกิดผลกระทบน้อยที่สุดต่อผู้บริโภค 

1) Walmart หรือห้าง Lider ยังคงตรึงราคาสินค้าจำนวนกว่า 2,000 รายการ เป็นเวลา 3 เดือน ตั้งแต่ 9 เมษายน 2569 โดยเฉพาะกลุ่มสินค้าสำคัญ เช่น ข้าว แป้ง น้ำตาล พืชตระกูลถั่ว เนื้อสัตว์ ไข่ ผลิตภัณฑ์จากนม ผักและผลไม้ สินค้าพื้นฐานอื่น ๆ (กระดาษชำระ ผงซักฟอก ผ้าอ้อม อาหารสัตว์เลี้ยง ผลิตภัณฑ์สำหรับทารกและผู้สูงอายุ) อุปกรณ์ทำความร้อน ผ้าห่ม โดยสินค้าขนมปังเป็นกลุ่มที่จะไม่มีการปรับเพิ่มราคา เนื่องจากขนมปังเป็นอาหารที่ชาวชิลีนิยมรับประทานมากที่สุด มีการบริโภคเฉลี่ย 90 กิโลกรัมต่อคนต่อปี ในปี 2568 หรือคิดเป็นมูลค่าประมาณ 31 เหรียญสหรัฐต่อครัวเรือนต่อเดือน 

2) ห้าง Tottus[2] มีการตรึงราคาสินค้าจำนวนกว่า 70 รายการ ระหว่างเดือนเมษายน - พฤษภาคม 2569 ได้แก่ สินค้าในกลุ่มขนมปังบางชนิด เส้นก๋วยเตี๋ยว ไข่ นม โยเกิร์ต ไก่ย่างทั้งตัว กระดาษชำระ สารฟอกขาว รวมถึง การคงราคาจัดส่งสินค้าสำหรับลูกค้าที่ซื้อสินค้าทางช่องทางออนไลน์ของห้าง

3) PedidosYa Market[1] มีการตรึงราคาสินค้าจำเป็นจำนวน 40 รายการ ระหว่างเดือนเมษายน - พฤษภาคม 2569 สำหรับร้านค้าทั่วไปจำนวน 28 แห่งทั่วประเทศ[2]

บทวิเคราะห์/ความเห็นของสคต.ฯ

          สถานการณ์ความไม่สงบในภูมิภาคตะวันออกกลางและการปิดเส้นทางเดินเรือน้ำมันสำคัญของโลก ส่งผลกระทบต่อราคาพลังงาน ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตและค่าขนส่งสูงขึ้นกระทบเป็นลูกโซ่ไปยังภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ และกดดันสถานการณ์เงินเฟ้อทั่วโลก รวมทั้งประเทศชิลี ซึ่งแม้รัฐบาลจะพยายามรักษาเสถียรภาพราคาพลังงาน และการดำเนินมาตรการตรึงราคาสินค้าสำคัญในประเทศ แต่อัตราเงินเฟ้อในส่วนของอาหารยังคงเพิ่มสูงขึ้นในขณะที่อัตราเงินเฟ้อทั่วไปอยู่ในระดับค่อนข้างคงตัว โดยสินค้าอาหารจำเป็นหลายรายการมีการปรับขึ้นราคา เช่น เนื้อสัตว์ ขนมปัง และธัญพืช[3]

          แม้ประเทศไทยจะเป็นแหล่งผลิตสินค้าเกษตรและอาหาร แต่ยังคงต้องพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากภูมิภาคตะวันออกกลางถึงร้อยละ 58 ของน้ำมันที่นำเข้าทั้งหมด ไทยจึงได้รับผลกระทบจากอัตราเงินเฟ้อที่เพิ่มสูงขึ้นด้วย รวมทั้งการชะลอตัวของภาคการส่งออก การขนส่งทางทะเล ปัญหาสายการเดินเรือต้องปรับเปลี่ยนเส้นทาง ค่าระวางเรือที่เพิ่มขึ้น ระยะเวลาการขนส่งนานขึ้น และอาจส่งผลกระทบต่อการจองตู้คอนเทนเนอร์ของผู้ส่งออก ซึ่งปัญหาผลกระทบจากราคาพลังงานที่เพิ่มสูงขึ้นดังกล่าว ส่งผลกระทบต่อหลายประเทศในมิติที่แตกต่างกัน โดยสินค้าสำคัญที่ชิลีนำเข้าจากไทย เช่น รถยนต์และส่วนประกอบ เครื่องจักรกลและส่วนประกอบ ปลากระป๋อง เครื่องจักรไฟฟ้าและอุปกรณ์ไฟฟ้า เป็นต้น อาจเกิดความล่าช้า ราคาสินค้านำเข้าที่สูงขึ้น และอาจส่งผลให้ชิลีหันไปนำเข้าสินค้าจากประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้น (อาร์เจนตินา เปรู เอกวาดอร์) โดยเฉพาะสินค้าในประเภทเดียวกันที่นำเข้าจากไทย เช่น ปลากระป๋อง ผักและผลไม้กระป๋อง ทั้งนี้ จากข้อมูลการส่งออกสินค้าสำคัญของไทยไปชิลี ปี 2569 (เดือนมกราคม – เมษายน) ของกระทรวงพาณิชย์ พบว่าสินค้าส่งออกสำคัญของไทยไปยังชิลี มีการหดตัวเมื่อเปรียบเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า ได้แก่ รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ (-9.17%) อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป (-2.07%) เครื่องซักผ้าและเครื่องซักแห้ง (-16.60%) ผลิตภัณฑ์ยาง (-24.07%) ผลิตภัณฑ์พลาสติก (-35.23%) ผลไม้กระป๋องและแปรรูป (-40.87%)  เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ (-50.62%) 

          สคต.ฯ เห็นว่าภูมิภาคลาตินอเมริกาจัดอยู่ในกลุ่มตลาดใหม่ของไทย ที่จะช่วยผู้ส่งออกไทยกระจายความเสี่ยงจากตลาดที่ได้รับผลกระทบในภูมิภาคตะวันออกกลาง อย่างไรก็ดี ปัญหาราคาพลังงานที่กล่าวมาแล้ว ส่งผลกระทบในวงกว้างทั่วโลก ผู้ประกอบการไทยจึงควรวางแผนกลยุทธ์ในการส่งออกสินค้าอย่างรอบคอบ และเร่งสร้างพันธมิตรในตลาดใหม่ เพื่อขยายตลาดและสร้างโอกาสการค้าในระยะยาว เนื่องจากประเทศชิลียังคงมีความจำเป็นในการนำเข้าสินค้าหลายประเภททั้งสินค้าอุตสาหกรรม และสินค้าอาหารจากต่างประเทศ 

_________________________________

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงซันติอาโก

   มิถุนายน 2569